Σαν σήμερα, 27 Μαρτίου 1968, κόβεται απότομα η πορεία του Γιούρι Γκαγκάριν, όταν ένα αεροπορικό δυστύχημα βάζει τέλος στη ζωή του, σε μια στιγμή που τίποτα δεν προμήνυε το τέλος.
Η σημερινή ιστορία ξεκινά στα πέρατα της Γης και ταξιδεύει στο διάστημα, μόνο και μόνο για να επιστρέψει στη ζωή απότομα και γρήγορα. Σε εκείνα τα μέρη όπου η ανθρώπινη όραση ξεπερνά την έκτασή της, υπάρχει ένα τελικό, σιωπηλό ταξίδι που περιμένει.
Ο Γιούρι Γκαγκάριν, γεννημένος το 1934 σε ένα μικροσκοπικό χωριό κοντά στη Μόσχα, ενηλικιώθηκε σε μια εποχή όπου ο ουρανός δεν ήταν ακόμη ένα μέρος για να πας. Αντίθετα, θεωρούνταν όριο. Η αεροπορική του καριέρα γρήγορα έγινε αξιοσημείωτη, όντας πειθαρχημένος, με καλά ένστικτα και ψυχραιμία, ήταν ένας από τους πολλούς υποψηϕίους που συμμετείχαν σε μια περιπέτεια που έμοιαζε περισσότερο με άλμα στο άγνωστο παρά με την ολοκλήρωση μιας αποστολής.
Στις 12 Απριλίου 1961, έγινε ο πρώτος αστροναύτης που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη με το Vostok 1, ολοκληρώνοντας έναν πλήρη γύρο από την αρχή μέχρι το τέλος σε 108 λεπτά με τροχιακή ταχύτητα που πλησίαζε τα 27.400 χλμ./ώρα. Ήταν σε θέση να αποδείξει ότι ο άνθρωπος είχε περάσει με επιτυχία από ένα μη-πλάσμα του διαστήματος σε ένα πλάσμα του διαστήματος. Το σώμα και το μυαλό μπορούν να λειτουργήσουν με επιτυχία στο διάστημα, όπου η αμϕιβολία και η άγνοια επισκίαζαν όλες τις πιθανότητες μέχρι εκείνο το σημείο. Η πιθανότητα επιβίωσης ήταν πολύ χαμηλή. Παρ' όλα αυτά, επέστρεψε από το διάστημα.
Το επίτευγμα δεν ήταν απλώς μια τεχνολογική επιτυχία, αλλά άνοιξε μια πορεία για να συνεχίσουν να διέρχονται πολυάριθμες πρόσθετες αποστολές, τροποποίησε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα ανθρώπινα όρια και μας παρείχε λύσεις σε ερωτήματα που προηγουμένως ήταν αναπάντητα, όπως το πώς λειτουργεί ο εγκέϕαλος υπό συνθήκες έλλειψης βαρύτητας και το αν θα μπορούσε να υπάρχει ζωή σε άλλους πλανήτες.
Και ενώ όλα έδειχναν ότι το επόμενο βήμα θα τον οδηγούσε ακόμη πιο μακριά - ίσως ακόμη και στη Σελήνη - η πορεία του διακόπηκε απότομα.
Στις 27 Μαρτίου 1968, κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης με ένα MiG-15UTI, μαζί με τον εκπαιδευτή του Βλαντιμίρ Σεργιόγκιν, το αεροσκάφος συνετρίβη κοντά στο Νοβοσιόλοβο. Οι συνθήκες του δυστυχήματος έμειναν για χρόνια θολές, σαν να τις τύλιγε η ίδια η ταχύτητα που χαρακτήριζε τη ζωή του.
Χρειάστηκαν δεκαετίες για να δοθεί μια πιο καθαρή εκδοχή. Ο κοσμοναύτης Αλεξέι Λεόνοφ, μέλος της επιτροπής διερεύνησης, αποκάλυψε πως ένα μαχητικό Sukhoi Su-15 πέρασε επικίνδυνα κοντά, δημιουργώντας δίνη που οδήγησε το αεροσκάφος σε ανεξέλεγκτη πτώση. Η ταχύτητα της κατάρρευσης δεν άφησε περιθώρια.
Και τότε η Σοβιετική Ένωση βυθίστηκε σε πένθος... ένα πένθος που δεν είχε προηγούμενο για έναν άνθρωπο που χάθηκε εν ώρα καθήκοντος.
Χρόνια αργότερα, ακόμη και μέσα σε γεωπολιτικές εντάσεις και αντιπαραθέσεις, το όνομά του βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο συζητήσεων. Ο Space Foundation αποφάσισε να αφαιρέσει την αναφορά του από εκδήλωση που έφερε το όνομά του, προκαλώντας αντιδράσεις. Γιατί, πέρα από σύνορα και συγκυρίες, η πορεία εκείνου του ανθρώπου παραμένει δεμένη με ένα από τα μεγαλύτερα άλματα της ανθρωπότητας.
Και κάπως έτσι, κάθε 27 Μαρτίου, η ιστορία επιστρέφει σε εκείνη την πτήση που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ και για να θυμάται μέχρι πού μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη τόλμη, και πόσο εύθραυστη είναι όταν αγγίζει τον ουρανό.
