Σαν σήμερα στις 25 Μαρτίου 1884, η Αθήνα υποδέχτηκε τη λειτουργία ενός από τα σημαντικότερα νοσοκομεία της χώρας, του «Ευαγγελισμού», που είχε ξεκινήσει την πορεία του ως ιδέα το 1872.
Εκείνη τη χρονιά, 62 γυναίκες ίδρυσαν τον «Σύλλογο Κυριών υπέρ Γυναικείας Παιδεύσεως», με τη στήριξη της βασίλισσας Όλγας, με στόχο την εκπαίδευση γυναικών στον χώρο της νοσηλευτικής και την κοινωνική προσφορά.
Τα πρώτα έργα του Συλλόγου περιλάμβαναν το «Εργαστήριο Απόρων Γυναικών», όπου διδάσκονταν ραπτική, τριχαντική και υφαντουργία. Τα προϊόντα αυτού του εργαστηρίου κοσμούσαν κτίρια όπως η Βουλή, η Μητρόπολη και τα Ανάκτορα. Το 1875 ακολούθησε η ίδρυση του «Νοσοκομικού Παιδευτηρίου», που εκπαιδεύει νοσοκόμες. Σύντομα διαπιστώθηκε η ανάγκη για ένα πλήρες νοσοκομειακό κέντρο, και η επιλογή του οικοπέδου έγινε στην Ιερά Μονή Ασωμάτων, γνωστή και ως Πετράκη.
Η ίδρυση του «Ευαγγελισμού» επισφραγίστηκε με Βασιλικό Διάταγμα το 1881, ενώ ο θεμέλιος λίθος τοποθετήθηκε την ίδια μέρα, στις 25 Μαρτίου. Τρία χρόνια αργότερα, τα εγκαίνια έγιναν παρουσία του Μητροπολίτη Αθηνών Προκόπιου και του αρχίατρου Γεωργίου Α. Μάκκα, ενώ η διοίκηση ανατέθηκε στην πρώτη Εφορεία Κυριών, με πρόεδρο την Ιφιγένεια Α. Συγγρού και μέλη τις Αλεξάνδρα Παπποδώφ, Ειρήνη Ρεβελάκη, Ελένη Μαυροκορδάτου, Ειρήνη Σ. Μαυρομάτη, Σοφία Δάλλα και Βαρβάρα Ρέϊνεκ.
Στις 16 Απριλίου 1884, το Θεραπευτήριο ξεκίνησε τη λειτουργία του με δύο κλινικές:
- την Παθολογική, υπό τον Ν. Γ. Μακκά, και
- τη Χειρουργική, υπό τον Ιούλιο Γαλβάνη.
Ο πρώτος ασθενής ήταν ο 10χρονος μαθητής Γεώργιος Ζιζάκος, ο οποίος νοσηλεύτηκε για 17 ημέρες και επέστρεψε σπίτι του πλήρως υγιής. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, ο «Ευαγγελισμός» εξελίχθηκε σε ένα σύγχρονο κέντρο εκπαίδευσης νοσοκόμων και νοσηλευτικών υπηρεσιών, με την προσθήκη χειρουργείων το 1888 και εργαστηρίου με ακτίνες Χ το 1897. Τα πρώτα εξωτερικά ιατρεία λειτούργησαν το 1903, και από τότε εξετάστηκαν χιλιάδες ασθενείς. Κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και το 1912-13, το νοσοκομείο φρόντισε τους τραυματίες του μετώπου.
Η ιστορία του συνδέεται άρρηκτα με τα κρίσιμα γεγονότα της χώρας:
- τον πόλεμο του 1897,
- τη Μικρασιατική Καταστροφή,
- το έπος του 1940-41 και
- τη ναζιστική Κατοχή.
Το 1942, η εμφάνιση εξανθηματικού τύφου προκάλεσε θανάτους ανάμεσα στο προσωπικό. Παράλληλα, η Σχολή Νοσηλευτικής συνέχισε την εκπαίδευση γυναικών, ενώ ο πρώτος οργανισμός του 1885 εξασφάλιζε δωρεάν νοσηλεία για όσους δεν είχαν πόρους.
Σταδιακά, το νοσοκομείο ενίσχυσε τη δυναμικότητά του με νέες πτέρυγες, εργαστήρια, ΜΕΘ και μονάδες τεχνητού νεφρού, υποστηριζόμενες τόσο από δωρεές όσο και από οργανωμένο κρατικό προγραμματισμό. Από τη λειτουργία του μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα, νοσηλεύτηκαν σχεδόν ένα εκατομμύριο ασθενείς, ενώ χιλιάδες επαγγελματίες συνέβαλαν στην ανάπτυξη του δημόσιου συστήματος υγείας της χώρας.
Σήμερα, ο «Ευαγγελισμός» συμπληρώνει 142 χρόνια λειτουργίας, παραμένοντας οδηγός στην εκπαίδευση νοσηλευτών και στην προσφορά υπηρεσιών υγείας, αναδεικνύοντας την αξία της οργάνωσης, της επιστήμης και της κοινωνικής αλληλεγγύης στην Ελλάδα.
