Στο ΠΑΣΟΚ οι υποψήφιοι αρχηγοί αυξάνονται και πληθύνονται με εντυπωσιακή ταχύτητα.
Άτυπη προεκλογική περίοδος στη Χαριλάου Τρικούπη
Στη Χαριλάου Τρικούπη μπορεί όλοι να ορκίζονται δημοσίως ότι δεν υπάρχει θέμα ηγεσίας, όμως στο παρασκήνιο η μετά Ανδρουλάκη εποχή έχει ήδη αποκτήσει πρωταγωνιστές, δευτεραγωνιστές, κομπάρσους και πρόθυμους αυτόκλητους διαδόχους.
Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να δυσκολεύεται να αυξήσει τα ποσοστά του, αλλά οι υποψήφιοι αρχηγοί αυξάνονται και πληθύνονται με εντυπωσιακή ταχύτητα. Είναι ίσως το μοναδικό κόμμα που διαθέτει περισσότερους επίδοξους αρχηγούς απ’ όσους πολιτικούς λόγους έχει δώσει μέχρι σήμερα στην κοινωνία για να το εμπιστευτεί.
Το σκηνικό θυμίζει πλέον άτυπη προεκλογική περίοδο χωρίς εσωκομματικές εκλογές. Κανείς δεν ανακοινώνει υποψηφιότητα, αλλά σχεδόν όλοι συμπεριφέρονται σαν να έχει ήδη ανοίξει η κούρσα διαδοχής. Περιοδείες, δημόσιες παρεμβάσεις, επιλεκτικές διαφοροποιήσεις, προσωπικά δίκτυα, συναντήσεις με βουλευτές και κομματικά στελέχη, επαφές με αυτοδιοικητικούς και παράγοντες της αγοράς. Ολοι φροντίζουν να είναι «παρόντες», έτοιμοι για κάθε πολιτικό ενδεχόμενο.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης εξακολουθεί να κρατά στα χέρια του τον κομματικό μηχανισμό. Ωστόσο, η αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να μετατρέψει την όποια φθορά της κυβέρνησης σε εκλογική δυναμική έχει αρχίσει να προκαλεί έντονη νευρικότητα στο εσωτερικό της παράταξης. Πολλά στελέχη θεωρούν ότι ο πολιτικός χρόνος αρχίζει να εξαντλείται και πως, εάν οι επόμενες δημοσκοπήσεις δεν δείξουν ουσιαστική άνοδο, η συζήτηση περί διαδοχής δεν θα μπορεί πλέον να παραμένει υπόγεια.
Επίμονα φιλόδοξοι και εσωκομματικοί συσχετισμοί
Πρώτος μεταξύ των δελφίνων παραμένει ο Παύλος Γερουλάνος. Μετρημένος, θεσμικός και με σαφή στρατηγική υπομονής, αποφεύγει τις ανοιχτές συγκρούσεις, όμως ελάχιστοι πιστεύουν ότι έχει εγκαταλείψει τις αρχηγικές του φιλοδοξίες. Αντιθέτως, επενδύει στη φθορά του χρόνου.
Η Αννα Διαμαντοπούλου εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρές προσβάσεις στον χώρο του εκσυγχρονισμού και σημαντικές διεθνείς επαφές. Οι κινήσεις της παρακολουθούνται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θεωρείται ότι μπορεί να εκφράσει ένα διαφορετικό πολιτικό αφήγημα, εφόσον ανοίξει η συζήτηση για την ηγεσία.
Ο Χάρης Δούκας εξακολουθεί να αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση. Η εκλογή του στον Δήμο Αθηναίων τον κατέστησε αυτόματα έναν από τα πιο προβεβλημένα στελέχη του χώρου. Παρά τις δημόσιες διαψεύσεις, αρκετοί θεωρούν ότι το όνομά του θα βρεθεί στο επίκεντρο κάθε μελλοντικής εσωκομματικής αναμέτρησης.
Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης χτίζει αθόρυβα το δικό του πολιτικό προφίλ, επενδύοντας στη νέα γενιά και στην ανανέωση της παράταξης. Δεν βιάζεται, αλλά βρίσκεται διαρκώς στο κάδρο.
Η Νάντια Γιαννακοπούλου έχει επιλέξει να αποκτήσει έντονο δημόσιο λόγο και διακριτή πολιτική ταυτότητα, ενώ ο Μιχάλης Κατρίνης εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικές οργανωτικές σχέσεις στην περιφέρεια και στον κομματικό μηχανισμό.
Ο Παύλος Χρηστίδης επενδύει στην επικοινωνία και τη σχέση του με τη νεότερη γενιά στελεχών, ενώ ο Νίκος Παπανδρέου εξακολουθεί να διαθέτει το βαρύ πολιτικό επώνυμο που, ανεξαρτήτως συσχετισμών, εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις στο εσωτερικό της παράταξης.
Στη λίστα προστίθεται πλέον και η Μιλένα Αποστολάκη, η οποία διατηρεί σοβαρή κοινοβουλευτική παρουσία και θεωρείται από αρκετούς μία πολιτικός με θεσμικό κύρος και εμπειρία για ευρύτερο ρόλο.
Από τους δελφίνους στα… δελφινάκια
Το εντυπωσιακό είναι ότι, εκτός από τους δελφίνους, εμφανίζονται πλέον και τα… δελφινάκια. Στελέχη της νεότερης γενιάς, βουλευτές και κομματικοί παράγοντες, που μπορεί να μην έχουν σήμερα τη δύναμη να διεκδικήσουν την κορυφή, φροντίζουν όμως να τοποθετούνται εγκαίρως δίπλα σε στρατόπεδα, δημιουργώντας συμμαχίες για την επόμενη ημέρα. Οι ισορροπίες αλλάζουν σχεδόν καθημερινά και οι προσωπικές στρατηγικές έχουν αρχίσει να υπερισχύουν της συλλογικής πολιτικής δράσης.
Προσωπικές στρατηγικές και ο κίνδυνος της στασιμότητας
Το αποτέλεσμα είναι ότι η δημόσια εικόνα του ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια ατελείωτη εσωκομματική συζήτηση για πρόσωπα, τη στιγμή που η κοινωνία αναζητά λύσεις για τα μεγάλα προβλήματα της καθημερινότητας.
Η μεγαλύτερη απειλή για τον Νίκο Ανδρουλάκη δεν είναι κάποια οργανωμένη εσωκομματική συνωμοσία. Είναι η αίσθηση στασιμότητας που δημιουργούν οι δημοσκοπήσεις και η πεποίθηση αρκετών στελεχών ότι η παράταξη δεν αξιοποιεί τις πολιτικές ευκαιρίες που δημιουργεί η όποια κυβερνητική φθορά.
Γιατί στην πολιτική, όταν αρχίζουν να πληθαίνουν οι δελφίνοι, συνήθως σημαίνει ότι κάποιοι πιστεύουν πως ο θρόνος δεν είναι πλέον τόσο ασφαλής όσο δείχνει. Και όταν εμφανίζονται ακόμη και… δελφινάκια, ο πόλεμος της διαδοχής έχει ήδη ξεκινήσει, έστω κι αν κανείς δεν το ομολογεί δημόσια.
