Οσο ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν πείθει ότι μπορεί να μετατρέψει το ΠΑΣΟΚ σε αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας τόσο οι επίδοξοι διάδοχοι θα παραμένουν στον αφρό.
Στη Χαριλάου Τρικούπη επιμένουν να μιλούν για ενότητα. Στην πολιτική, όμως, όταν χρειάζεται να επαναλαμβάνεις συνεχώς ότι όλα βαίνουν καλώς, συνήθως υπάρχει λόγος. Το ΠΑΣΟΚ δείχνει να αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά της κυβέρνησης, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης εξακολουθεί να μην πείθει ότι μπορεί να μετατρέψει το κόμμα σε αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η εικόνα αυτή δεν περνά απαρατήρητη στο εσωτερικό του κόμματος. Χωρίς να υπάρχει δημόσια αμφισβήτηση της ηγεσίας, η συζήτηση για τα πρόσωπα που διαθέτουν πολιτικό βάρος και θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στο μέλλον δεν σταματά ποτέ.
Ο Παύλος Γερουλάνος, μετά την ισχυρή παρουσία του στις εσωκομματικές διαδικασίες, παραμένει σημείο αναφοράς για ένα σημαντικό τμήμα της κομματικής βάσης. Ο Χάρης Δούκας, μετά την εκλογή του στον Δήμο Αθηναίων, απέκτησε πολιτικό εκτόπισμα που ξεπερνά την αυτοδιοίκηση.
Ο Μιχάλης Κατρίνης εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρές σχέσεις στο εσωτερικό του κόμματος, ενώ ο Μανώλης Χριστοδουλάκης θεωρείται από πολλούς ένα από τα πιο προβεβλημένα στελέχη της νεότερης γενιάς.
Κανείς τους δεν έχει αμφισβητήσει δημόσια τον Νίκο Ανδρουλάκη. Ομως στην πολιτική οι ηγεσίες κρίνονται καθημερινά από την αποτελεσματικότητά τους και όχι από τις διακηρύξεις περί ενότητας. Οσο το ΠΑΣΟΚ παραμένει δημοσκοπικά στάσιμο και πολιτικά αμήχανο, τόσο οι συζητήσεις γύρω από πρόσωπα με πολιτικό εκτόπισμα θα συνεχίζονται.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ δεν βρίσκεται μόνο στις εσωκομματικές ισορροπίες. Βρίσκεται στις αντιφάσεις των δικών του επιλογών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η παρουσία του Αρη Μουσιώνη, ενός ανθρώπου που έχει συνδεθεί δημόσια με αντιεμβολιαστικές θέσεις και παρεμβάσεις κατά την περίοδο της πανδημίας, σε κομματική εκδήλωση, γεγονός που έβαλε στο στόχαστρο την επιλογή της ηγεσίας. Για ένα κόμμα που είχε στηρίξει με συνέπεια τον εμβολιασμό, τη δημόσια υγεία και την επιστημονική τεκμηρίωση, η εικόνα αυτή λειτούργησε ως πολιτικό παράδοξο.
Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ μπορεί να υποστηρίζει ότι επιδιώκει διεύρυνση και ότι «όλοι οι καλοί χωράνε». Η πολιτική, όμως, δεν είναι άσκηση δημοσίων σχέσεων. Είναι ζήτημα αρχών, συνέπειας και συμβολισμών. Και όταν ένα κόμμα που αυτοπροσδιορίζεται ως σύγχρονη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατική δύναμη επιλέγει να προβάλει πρόσωπα που έχουν ταυτιστεί δημόσια με αντιεμβολιαστικές θέσεις, οφείλει να εξηγήσει με ποια πολιτικά κριτήρια το κάνει.
Η επιλογή αυτή δεν ήταν απλώς επικοινωνιακό λάθος. Ηταν μία ακόμη ένδειξη της πολιτικής ασάφειας που χαρακτηρίζει την ηγεσία Ανδρουλάκη. Μιας ηγεσίας που συχνά μοιάζει να προσπαθεί να απευθυνθεί σε όλους, με αποτέλεσμα να θολώνει το ιδεολογικό στίγμα του κόμματος και να προκαλεί σύγχυση ακόμη και στους δικούς της ψηφοφόρους.
Το ΠΑΣΟΚ δεν κινδυνεύει επειδή διαθέτει πολλά ισχυρά στελέχη. Αντιθέτως, αυτό είναι πλεονέκτημα. Εκείνο που το αποδυναμώνει είναι η αδυναμία της ηγεσίας να αξιοποιήσει αυτό το πολιτικό δυναμικό και να διαμορφώσει μια πειστική στρατηγική που θα εμπνεύσει την κοινωνία.
Η μεγαλύτερη απειλή για τον Νίκο Ανδρουλάκη δεν είναι τα πρόσωπα που κατά καιρούς εμφανίζονται στη δημόσια συζήτηση ως πιθανοί μελλοντικοί διεκδικητές της ηγεσίας. Είναι η εικόνα μιας ηγεσίας που δεν έχει καταφέρει να πείσει ότι μπορεί να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ σε πραγματική πολιτική ανάκαμψη.
Στην πολιτική, οι λεγόμενοι δελφίνοι δεν αποκτούν δυναμική επειδή το επιδιώκουν οι ίδιοι. Αποκτούν δυναμική όταν η ηγεσία αφήνει πολιτικό κενό. Και όσο ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν κατορθώνει να μετατρέψει το ΠΑΣΟΚ σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων, τόσο τα ονόματα του Γερουλάνου, του Δούκα, του Κατρίνη και του Χριστοδουλάκη θα παραμένουν στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης ως πρόσωπα με αυξημένο πολιτικό βάρος.
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι ποιος θα είναι ο επόμενος αρχηγός του ΠΑΣΟΚ. Το ερώτημα είναι αν ο σημερινός πρόεδρος μπορεί ακόμη να πείσει ότι είναι εκείνος που θα οδηγήσει το κόμμα στην επιστροφή του ως πρωταγωνιστή της Κεντροαριστεράς. Μέχρι στιγμής, οι πολιτικές του επιλογές γεννούν περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις.
