Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν έχει πλέον την πολυτέλεια του χρόνου.
Το πολιτικό χρονόμετρο στη Χαριλάου Τρικούπη έχει αρχίσει να μετρά αντίστροφα και η Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης εξελίσσεται, εκ των πραγμάτων, στο πρώτο μεγάλο ορόσημο μιας εξαιρετικά κρίσιμης περιόδου για τον ίδιο και την ηγεσία του.
Μπροστά του έχει περίπου 60 ημέρες για να αλλάξει την εικόνα του ΠΑΣΟΚ. Να δημιουργήσει πραγματική δυναμική και να πείσει ότι το κόμμα μπορεί να ξεφύγει από τη στασιμότητα και κυρίως ότι ο ίδιος μπορεί να το οδηγήσει σε τροχιά εξουσίας.
Διαφορετικά, δεν αποκλείεται να αρχίσει να λειτουργεί ένας μηχανισμός πολύ πιο επικίνδυνος από οποιαδήποτε αρνητική δημοσκόπηση: ο μηχανισμός της εσωκομματικής αμφισβήτησης. Οι δελφίνοι είναι εκεί. Δεν έφυγαν ποτέ.
Απλώς περιμένουν.
Δεν χρειάζονται αυτή τη στιγμή δημόσιες δηλώσεις, ανοιχτές συγκρούσεις ή θεαματικές διαφοροποιήσεις. Η πολιτική εμπειρία διδάσκει ότι οι μάχες διαδοχής ξεκινούν πολύ πριν ανακοινωθούν οι υποψηφιότητες. Ξεκινούν με τηλεφωνήματα, συναντήσεις, δείπνα, περιοδείες και προσεκτικές επαφές με στελέχη στην περιφέρεια. Ξεκινούν όταν κάποιοι αρχίζουν να μετρούν όχι μόνο τη δύναμη του αρχηγού, αλλά και τη δική τους. Και στη Χαριλάου Τρικούπη, αυτή η μέτρηση έχει ήδη πολιτικό ενδιαφέρον.
Κανείς από τους επίδοξους διαδόχους δεν έχει λόγο να βγει σήμερα μπροστά. Το αντίθετο. Οσο ο Ανδρουλάκης βρίσκεται στην ηγεσία, εκείνοι μπορούν να περιμένουν, να οργανώνονται και να αποφεύγουν το κόστος της ανοιχτής σύγκρουσης. Αν το ΠΑΣΟΚ απογειωθεί, θα εμφανιστούν ως στρατιώτες της κοινής προσπάθειας. Αν όμως παραμείνει καθηλωμένο, τότε θα είναι έτοιμοι να θέσουν το ερώτημα που τρομάζει κάθε αρχηγό:
«Μπορούμε να κερδίσουμε με τη σημερινή ηγεσία;»
Από τη στιγμή που αυτό το ερώτημα αρχίσει να συζητείται ανοιχτά, η κατάσταση αλλάζει.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον Ανδρουλάκη δεν είναι μια οργανωμένη ανταρσία. Είναι η σταδιακή απονομιμοποίηση. Η δημιουργία, δηλαδή, μιας ατμόσφαιρας στην οποία όλο και περισσότερα στελέχη θα θεωρούν ότι η αλλαγή ηγεσίας αποτελεί προϋπόθεση για την αλλαγή πολιτικής ταχύτητας.
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σήμερα μπροστά σε ένα παράδοξο. Η κυβέρνηση εμφανίζει φθορά, το πολιτικό σκηνικό είναι ρευστό, οι ανακατατάξεις στην αντιπολίτευση δημιουργούν ευκαιρίες, αλλά το κόμμα δεν έχει ακόμη καταφέρει να μετατρέψει όλες αυτές τις συνθήκες σε ένα σαρωτικό πολιτικό ρεύμα.
Και αυτό χρεώνεται, δικαίως ή αδίκως, πρώτα στον αρχηγό.
Αντί να δημιουργήσει μια αίσθηση επερχόμενης πολιτικής ανατροπής, πολλές φορές δίνει την εικόνα ενός κόμματος που κάτι περιμένει... Να φθαρεί περισσότερο η κυβέρνηση; Να αποδυναμωθούν οι ανταγωνιστές; Να επιστρέψουν οι παλιοί ψηφοφόροι; Ή μήπως το ευνοήσουν οι πολιτικές εξελίξεις; Μόνο που η εξουσία δεν χαρίζεται. Κατακτάται από εκείνον που πείθει ότι έρχεται.
Τελειώνει η υπομονή
Αυτό ακριβώς καλείται να κάνει ο Ανδρουλάκης μέχρι τη ΔΕΘ.
Η εκεί παρουσία του δεν μπορεί να είναι απλά μία ομιλία με αριθμούς, προτάσεις και χειροκροτήματα. Ο ίδιος πρέπει να εμφανιστεί ως αρχηγός που διεκδικεί την πρωθυπουργία και όχι απλώς μια καλύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις.
Αν δεν συμβεί αυτό, τότε οι δελφίνοι ίσως πάψουν να περιμένουν. Αλλοι διαθέτουν ισχυρά ερείσματα στον κομματικό μηχανισμό. Αλλοι επενδύουν στη δημόσια εικόνα τους. Αλλοι επιχειρούν να δημιουργήσουν γέφυρες με διαφορετικές τάσεις και γενιές του ΠΑΣΟΚ. Και κάποιοι μπορεί να μη βιάζονται, γνωρίζοντας ότι στην πολιτική η καλύτερη στιγμή για να εμφανιστείς ως λύση είναι όταν έχει προηγουμένως παγιωθεί η αίσθηση του αδιεξόδου.
Παγιωμένες καταστάσεις
Γι’ αυτό ο Ν. Ανδρουλάκης πρέπει μέσα στις επόμενες εβδομάδες να ανατρέψει αυτή την παγιωμένη κατάσταση. Να ανακατέψει την τράπουλα. Να πάρει πολιτικά ρίσκα. Να προχωρήσει σε αλλαγές προσώπων και λειτουργίας, εφόσον χρειάζεται. Να βγάλει το ΠΑΣΟΚ από τη ζώνη της κομματικής αυτάρκειας και να το μετατρέψει σε πραγματική πολιτική απειλή για την κυβέρνηση.
Ο Ανδρουλάκης βρίσκεται, λοιπόν, στο τελευταίο μίλι μιας πολιτικής διαδρομής που θα κρίνει αν θα περάσει στην επόμενη πίστα ως πραγματικός διεκδικητής της εξουσίας ή αν θα αρχίσει να αντιμετωπίζεται από το ίδιο του το κόμμα ως μέρος του προβλήματος.
Γιατί στο ΠΑΣΟΚ οι δελφίνοι δεν χρειάζεται να «ρίξουν» τον αρχηγό κάνοντας επίθεση κατά μέτωπο. Τους αρκεί να εδραιωθεί η πεποίθηση ότι δεν μπορεί να κερδίσει. Και τότε, εκείνος μπορεί να βρίσκεται ακόμη στο γραφείο του, να υπογράφει αποφάσεις και να προεδρεύει σε συνεδριάσεις, αλλά η μάχη της διαδοχής θα έχει ήδη αρχίσει.
