Η πολιτική δεν συγχωρεί τη στασιμότητα, δεν επιβραβεύει την αναμονή και, κυρίως, δεν χαρίζεται σε όσους αδυνατούν να μετατρέψουν τις προσδοκίες σε πολιτική δυναμική.
Και στο ΠΑΣΟΚ η συζήτηση για το αύριο του Νίκου Ανδρουλάκη αρχίζει να γίνεται ολοένα και πιο έντονη, όσο οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δείχνουν ένα κόμμα εγκλωβισμένο σε ποσοστά που απέχουν αισθητά από τον στόχο της επιστροφής σε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανέλαβε την ηγεσία με την υπόσχεση της ανανέωσης, της ενότητας και της επανεκκίνησης. Επένδυσε στην εικόνα ενός νέου, άφθαρτου πολιτικού, που θα μπορούσε να ξαναδώσει ταυτότητα σε έναν ιστορικό πολιτικό χώρο. Ωστόσο, αρκετά χρόνια μετά την εκλογή του, το πολιτικό αποτύπωμα αυτής της στρατηγικής παραμένει περιορισμένο.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο τα ποσοστά. Είναι η αίσθηση στασιμότητας που εκπέμπει το κόμμα. Το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να μην καταφέρνει να εκμεταλλευτεί ούτε την όποια κυβερνητική φθορά ούτε τα αδιέξοδα της ελάσσονος αντιπολίτευσης. Ενώ υπήρξαν περίοδοι κατά τις οποίες οι πολιτικές συνθήκες έμοιαζαν ευνοϊκές, η δημοσκοπική εικόνα δεν μεταβλήθηκε ουσιαστικά.
Κινητικότητα κορυφαίων
Σε ένα κόμμα με βαριά ιστορία, τέτοιες επιδόσεις δεν περνούν απαρατήρητες. Οσο οι μετρήσεις παραμένουν στάσιμες, τόσο περισσότερο ενισχύονται οι πολιτικές συζητήσεις για το αν η σημερινή ηγεσία μπορεί να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ σε μια επιτυχημένη εκλογική αναμέτρηση ή αν απαιτείται διαφορετική στρατηγική και διαφορετική φυσιογνωμία.
Στελέχη αποφεύγουν δημοσίως να ανοίξουν θέμα ηγεσίας. Η εικόνα, όμως, που διαμορφώνεται στο παρασκήνιο είναι διαφορετική. Η κινητικότητα κορυφαίων στελεχών, οι αυξημένες δημόσιες παρεμβάσεις τους και η προσπάθεια ορισμένων να ενισχύσουν το προσωπικό τους πολιτικό αποτύπωμα ερμηνεύονται από πολλούς ως προετοιμασία για κάθε πιθανό ενδεχόμενο. Αλλωστε, στην πολιτική κανείς δεν περιμένει την επόμενη ημέρα για να προετοιμαστεί γι’ αυτήν.
Η μεγάλη αδυναμία του Νίκου Ανδρουλάκη παραμένει η πολιτική αφήγηση. Παρά τη σκληρή κριτική προς την κυβέρνηση, δεν έχει καταφέρει να διαμορφώσει ένα συνεκτικό σχέδιο που να πείθει ευρύτερα κοινωνικά στρώματα ότι το ΠΑΣΟΚ αποτελεί την αξιόπιστη εναλλακτική λύση διακυβέρνησης. Οι παρεμβάσεις του συχνά χαρακτηρίζονται από θεσμικό ύφος, χωρίς όμως να δημιουργούν πολιτικό ρεύμα ή να κυριαρχούν στην επικαιρότητα.
Την ίδια στιγμή, οι εσωκομματικές ισορροπίες γίνονται ολοένα και πιο σύνθετες. Πρόσωπα με πολιτική εμπειρία, ισχυρά δίκτυα και διαφορετικές αφετηρίες διατηρούν ενεργό δημόσιο λόγο και ενισχύουν την παρουσία τους. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αμφισβητούν ευθέως τον πρόεδρο. Σημαίνει, όμως, ότι παραμένουν πολιτικά παρόντες, κρατώντας ανοιχτούς τους διαύλους με την κομματική βάση και τα στελέχη.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο Νίκος Ανδρουλάκης θα προλάβει να ανατρέψει το πολιτικό κλίμα πριν από τις εθνικές εκλογές. Για να συμβεί αυτό απαιτείται κάτι περισσότερο από επικοινωνιακές παρεμβάσεις. Χρειάζεται να υπάρχουν σαφής στρατηγική, πειστικός πολιτικός λόγος και, κυρίως, η δυνατότητα να εμπνεύσει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να επιστρέψει στον πυρήνα των πολιτικών εξελίξεων.
Εάν οι δημοσκοπήσεις συνεχίσουν να καταγράφουν στασιμότητα και το κόμμα παραμείνει εγκλωβισμένο στα ίδια επίπεδα, είναι εύλογο να ενταθεί η εσωτερική συζήτηση για την επόμενη ημέρα. Σε όλα τα μεγάλα κόμματα, οι εκλογικές επιδόσεις είναι ο τελικός κριτής της ηγεσίας και το ΠΑΣΟΚ δεν αποτελεί εξαίρεση.
Ο χρόνος, πάντως, δεν λειτουργεί υπέρ του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Κάθε μήνας χωρίς ουσιαστική δημοσκοπική ανάκαμψη αυξάνει την πίεση, περιορίζει τα πολιτικά περιθώρια και τροφοδοτεί νέα ερωτήματα για την προοπτική της σημερινής ηγεσίας. Το μεγάλο στοίχημα του Νίκου Ανδρουλάκη δεν είναι μόνο να οδηγήσει το κόμμα στις εκλογές. Είναι να πείσει ότι μπορεί να το οδηγήσει και σε ένα αποτέλεσμα που θα δικαιώνει την παραμονή του στην κορυφή της Χαριλάου Τρικούπη. Διαφορετικά, η επόμενη ημέρα ενδέχεται να ανοίξει έναν νέο κύκλο εσωκομματικών εξελίξεων, όπου η συζήτηση για την ηγεσία θα πάψει να είναι παρασκηνιακή και θα περάσει στο προσκήνιο.
Η συζήτηση έχει ανοίξει
Πριν κριθεί από τους πολιτικούς του αντιπάλους, ο Νίκος Ανδρουλάκης θα κριθεί από την ίδια του την παράταξη. Στην πολιτική, οι δημοσκοπήσεις δεν ρίχνουν αρχηγούς, αλλά όταν η στασιμότητα μετατρέπεται σε μονιμότητα, ανοίγουν αναπόφευκτα τη συζήτηση για την επόμενη ημέρα. Αν το ΠΑΣΟΚ συνεχίσει να κινείται χωρίς δυναμική και χωρίς προοπτική εκλογικής απογείωσης, το πραγματικό δίλημμα δεν θα είναι ποιο ποσοστό θα λάβει στις κάλπες, αλλά ποιος θα κρατά το τιμόνι του την επομένη. Και τότε, οι μέχρι σήμερα ψίθυροι ενδέχεται να μετατραπούν σε ανοιχτή αμφισβήτηση της ηγεσίας.
