Καύσωνας διαρκείας στο ΠΑΣΟΚ.
Ο υδράργυρος μπορεί να έχει χτυπήσει κόκκινο σε κάποιες περιοχές της χώρας, όμως στη Χαριλάου Τρικούπη οι υψηλές θερμοκρασίες οφείλονται στις εσωκομματικές διεργασίες.
Οι δημοσκοπήσεις, που επιμένουν να κρατούν το ΠΑΣΟΚ μακριά από τους στόχους που είχε θέσει η ηγεσία, η αδυναμία να διαμορφωθεί ισχυρό αντιπολιτευτικό αποτύπωμα απέναντι στην κυβέρνηση και η αίσθηση στασιμότητας δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο πολλοί θεωρούν ότι σύντομα θα οδηγήσει σε νέες εσωκομματικές συγκρούσεις.
Παρότι δημοσίως όλοι επαναλαμβάνουν ότι δεν τίθεται θέμα ηγεσίας και ότι προέχει η ενότητα του κόμματος, στο παρασκήνιο η συζήτηση μόνο αυτή δεν είναι. Αντίθετα, όλο και περισσότερα στελέχη θεωρούν ότι ο χρόνος λειτουργεί πλέον εις βάρος του Νίκου Ανδρουλάκη, καθώς κάθε νέα δημοσκόπηση που καταγράφει στασιμότητα ή υποχώρηση ενισχύει τις φωνές όσων υποστηρίζουν ότι το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται νέα στρατηγική και πιθανώς νέο πρόσωπο στην κορυφή.
Υπ’ ατμόν Γερουλάνος-Δούκας
Στο επίκεντρο των παρασκηνιακών συζητήσεων βρίσκονται ο Παύλος Γερουλάνος και ο Χάρης Δούκας. Κανείς από τους δύο δεν εμφανίζεται αυτή τη στιγμή διατεθειμένος να ανοίξει επισήμως θέμα ηγεσίας, καθώς γνωρίζουν ότι μια πρόωρη κίνηση θα μπορούσε να τους χρεωθεί ως υπονόμευση της ενότητας. Ωστόσο, φροντίζουν να διατηρούν ενεργούς τους μηχανισμούς τους, να ενισχύουν την παρουσία τους και να καλλιεργούν δίκτυα επαφών, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή.
Ο πρώτος επενδύει στη σταθερή κοινοβουλευτική παρουσία και στην εικόνα ενός πολιτικού με κυβερνητική εμπειρία, που μπορεί να εκφράσει ένα πιο ώριμο και συγκροτημένο ΠΑΣΟΚ. Συνεργάτες του εκτιμούν ότι όσο η ηγεσία δυσκολεύεται να δώσει προοπτική, τόσο περισσότεροι βουλευτές και κομματικά στελέχη αναζητούν μια εναλλακτική που δεν θα προκαλεί εσωκομματικούς κραδασμούς αλλά θα μπορεί να επαναφέρει το κόμμα σε τροχιά ανόδου.
Από την άλλη πλευρά, ο δήμαρχος Αθηναίων συνεχίζει να αξιοποιεί τη θεσμική του ιδιότητα, επιχειρώντας να διατηρείται στη δημοσιότητα και να εμφανίζεται ως εκπρόσωπος μιας πιο σύγχρονης πολιτικής αντίληψης. Παρότι αποφεύγει οποιαδήποτε δημόσια σύγκρουση με τον Νίκο Ανδρουλάκη, οι κινήσεις του ερμηνεύονται από πολλούς ως διαρκής υπενθύμιση ότι παραμένει ενεργός διεκδικητής του μέλλοντος του κόμματος.
Στη Χαριλάου Τρικούπη παρακολουθούν με προσοχή και τις κινήσεις όσων δεν ανήκουν οργανωμένα σε κάποιο στρατόπεδο. Πρόκειται για βουλευτές και κομματικά στελέχη που σήμερα στηρίζουν την ηγεσία, αλλά ταυτόχρονα κρατούν ανοιχτές τις γραμμές επικοινωνίας με τους βασικούς εσωκομματικούς πόλους, με αυτή τη γκρίζα ζώνη να θεωρείται καθοριστική σε περίπτωση που ανοίξει θέμα ηγεσίας.
Η συσσωρευμένη φθορά και τα αντιφατικά μηνύματα
Ωστόσο, η μεγαλύτερη πίεση προς τον Νίκο Ανδρουλάκη δεν προέρχεται τόσο από οργανωμένες εσωκομματικές επιθέσεις όσο από τη συσσωρευμένη φθορά. Πολλοί στο εσωτερικό του κόμματος θεωρούν ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει καταφέρει να εκμεταλλευτεί ούτε τις κυβερνητικές δυσκολίες ούτε τα προβλήματα των υπόλοιπων κομμάτων της αντιπολίτευσης. Αντί να εμφανίζεται ως ο βασικός εκφραστής της εναλλακτικής πρότασης εξουσίας, εξακολουθεί να κινείται σε ποσοστά που δεν δημιουργούν δυναμική κυβερνητικής προοπτικής.
Παράλληλα, η δημόσια εικόνα του κόμματος χαρακτηρίζεται από αντιφατικά μηνύματα. Το ΠΑΣΟΚ, άλλες φορές επιχειρεί να εμφανιστεί ως υπεύθυνη δύναμη διακυβέρνησης, άλλες φορές υιοθετεί έντονη αντιπολιτευτική ρητορική, χωρίς όμως να διαμορφώνεται ένα ενιαίο αφήγημα. Αυτή η ασάφεια αποτελεί αντικείμενο έντονου προβληματισμού ακόμη και μεταξύ στελεχών που μέχρι σήμερα υπερασπίζονται τον πρόεδρο.
Η τελευταία ευκαιρία του φθινοπώρου
Σύμφωνα με κομματικές εκτιμήσεις, το κρίσιμο χρονικό σημείο θα είναι το φθινόπωρο. Εκεί θα αξιολογηθούν οι νέες δημοσκοπήσεις, η παρουσία του Ν. Ανδρουλάκη στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης, αλλά και η συνολική εικόνα της αντιπολίτευσης. Αν το ΠΑΣΟΚ εξακολουθήσει να εμφανίζει δημοσκοπική στασιμότητα ή νέα υποχώρηση, τότε είναι πιθανό να πολλαπλασιαστούν οι πιέσεις για συνολική επανεκτίμηση της στρατηγικής και, αναπόφευκτα, να επανέλθει στο τραπέζι το ζήτημα της ηγεσίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι υποψήφιοι διάδοχοι δεν χρειάζεται να κινηθούν επιθετικά. Αρκεί να παραμένουν παρόντες, να εκπέμπουν μήνυμα ετοιμότητας και να αφήνουν τον χρόνο να λειτουργεί υπέρ τους, καθώς σχεδόν κάθε δημόσια παρέμβασή τους αναλύεται μέσα από το πρίσμα των εσωκομματικών ισορροπιών.
Ο ίδιος ο Νίκος Ανδρουλάκης επιδιώκει να κλείσει κάθε συζήτηση περί διαδοχής, προβάλλοντας την ανάγκη ενότητας και υποστηρίζοντας ότι η μάχη δίνεται απέναντι στην κυβέρνηση και όχι στο εσωτερικό του κόμματος. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι στα κόμματα εξουσίας οι εσωκομματικές ισορροπίες καθορίζονται πρωτίστως από την αποτελεσματικότητα, και όσο αυτή αμφισβητείται, τόσο δυσκολότερα παραμένουν κλειστές οι συζητήσεις για την επόμενη ημέρα.
Ετσι, ο «καύσωνας» που επικρατεί σήμερα στο ΠΑΣΟΚ δεν προκύπτει από τις υψηλές θερμοκρασίες της εποχής, αλλά από τη σταδιακή άνοδο της πίεσης προς την ηγεσία, τις διακριτικές αλλά συνεχείς κινήσεις των επίδοξων διαδόχων και την αναμονή πολλών στελεχών για το πότε θα διαμορφωθούν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν την επόμενη μεγάλη εσωκομματική αναμέτρηση. Μέχρι τότε, ενώ η δημόσια εικόνα θα εκπέμπει ενότητα, στο παρασκήνιο οι μηχανισμοί θα συνεχίσουν να μετρούν δυνάμεις, να χτίζουν συμμαχίες και να προετοιμάζονται για κάθε πιθανό ενδεχόμενο.
