Την ώρα που η Αθήνα πνίγεται καθημερινά στα προβλήματά της, ο δήμαρχος φαίνεται να έχει ανακαλύψει μια νέα πολιτική ιδιότητα: εκείνη του μόνιμου ταξιδιώτη των διεθνών φόρουμ.
Το τελευταίο του μήνυμα από το Harvard, όπου συμμετείχε στο πρόγραμμα Bloomberg Harvard City Leadership Initiative μαζί με άλλους δημάρχους, παρουσιάζεται περίπου ως μεγάλη επιτυχία για την πόλη. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο γήινη -και πολύ πιο σκληρή.
Διότι όσο ο δήμαρχος φωτογραφίζεται στα αμφιθέατρα των αμερικανικών πανεπιστημίων και μιλά για «εργαλεία» και «παγκόσμιες κοινότητες ηγεσίας», η Αθήνα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τα ίδια προβλήματα που αντιμετώπιζε και πριν. Καθημερινότητα δύσκολη, υποδομές που δοκιμάζονται, γειτονιές που ζητούν παρεμβάσεις και μια δημοτική διοίκηση που μοιάζει συχνά περισσότερο απασχολημένη με τη διεθνή προβολή της παρά με την ουσία της διοίκησης της πόλης.
Η προβολή συμμετοχών σε διεθνή προγράμματα, όπως το Bloomberg Harvard City Leadership Initiative, μπορεί να ακούγεται εντυπωσιακή σε επίπεδο επικοινωνίας. Όμως για τους κατοίκους της Αθήνας το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό: τι αλλάζει πραγματικά στην πόλη; Ποια προβλήματα λύνονται; Ποιες γειτονιές βλέπουν βελτίωση; Ποια έργα προχωρούν;
Οι αναφορές σε «29 δράσεις νέων για το κλίμα», σε «πρόληψη υπερδοσολογίας» και σε «πιο ανοιχτή λήψη αποφάσεων» παρουσιάζονται ως σημαντικές πρωτοβουλίες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής η εικόνα που εισπράττει μεγάλο μέρος των πολιτών είναι διαφορετική: ένας δήμαρχος που εμφανίζεται συχνότερα σε διεθνή συνέδρια και φόρουμ παρά στην καθημερινότητα της πόλης που διοικεί.
Το πρόβλημα δεν είναι η διεθνής δικτύωση. Οι πόλεις πράγματι χρειάζονται συνεργασίες και ανταλλαγή εμπειριών. Το ζήτημα είναι όταν αυτή η δικτύωση μετατρέπεται σε μόνιμο επικοινωνιακό σκηνικό, την ώρα που η τοπική διοίκηση απαιτεί παρουσία, επιμονή και καθημερινή μάχη με τα μικρά και μεγάλα προβλήματα της πόλης.
Και κάπου εκεί γεννιέται και η βασική κριτική: η Αθήνα δεν εξέλεξε έναν δήμαρχο για να γίνει διεθνής ομιλητής σε πανεπιστημιακά προγράμματα και think tanks. Τον εξέλεξε για να διοικήσει την πόλη. Να είναι παρών. Να λύνει προβλήματα. Να συγκρούεται με τη γραφειοκρατία. Να παρεμβαίνει εκεί όπου η καθημερινότητα των πολιτών δυσκολεύει.
Όταν όμως η εικόνα που καλλιεργείται είναι αυτή ενός δημάρχου που ταξιδεύει διαρκώς, φωτογραφίζεται σε διεθνή δίκτυα και μιλά για «ηγεσία πόλεων», τότε η κριτική γίνεται αναπόφευκτη. Διότι ο θεσμικός ρόλος του δημάρχου δεν είναι να λειτουργεί ως κοσμικός εκπρόσωπος της πόλης σε διεθνή φόρουμ, αλλά ως καθημερινός διαχειριστής των προβλημάτων της.
Και η Αθήνα, περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο, έχει ανάγκη έναν δήμαρχο παρόντα στην πόλη -όχι απλώς έναν δήμαρχο παρόντα στα διεθνή πάνελ.
Στο τέλος της ημέρας, η Αθήνα δεν χρειάζεται έναν δήμαρχο που συλλέγει πιστοποιητικά ηγεσίας από διεθνή προγράμματα και φωτογραφίες από πανεπιστημιακά αμφιθέατρα. Χρειάζεται έναν δήμαρχο παρόντα στους δρόμους της πόλης. Γιατί η διοίκηση μιας πρωτεύουσας δεν είναι πρόγραμμα επιμόρφωσης ούτε διεθνές networking· είναι ευθύνη καθημερινή. Και όταν ο θεσμικός ρόλος αρχίζει να θυμίζει περισσότερο κοσμική περιοδεία, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό -είναι βαθιά πολιτικό.
