Η εσωκομματική κάλπη στο ΠΑΣΟΚ δεν έγραψε απλώς ένα αποτέλεσμα. Κατέγραψε μια πολιτική πραγματικότητα που για τον Χάρη Δούκα είναι δύσκολο πλέον να κρυφτεί πίσω από επικοινωνιακές ερμηνείες.
Εκεί που το περιβάλλον του δημάρχου Αθηναίων προεξοφλούσε θριαμβευτικά ότι θα αναδειχθεί δεύτερος σε δύναμη στην Κεντρική Επιτροπή, τελικά βρέθηκε τέταρτος. Και όχι απλώς τέταρτος – αλλά με σαφές μήνυμα από τον κομματικό μηχανισμό ότι δεν αποτελεί τον πόλο επιρροής που ο ίδιος και οι συνεργάτες του επιχείρησαν να εμφανίσουν.
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της κάλπης δεν είναι μόνο η δική του θέση στην κατάταξη. Είναι η αδυναμία του να εκλέξει ακόμη και τον στενό πυρήνα των συνεργατών του. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΑΕΜ και κουμπάρος του, Λάζαρος Καραούλης, η αντιδήμαρχος Δημοτικής Αστυνομίας Ελένη Ζωτήρου, ο στενός συνεργάτης του κ. Ζούμερος, αλλά και ο άλλοτε ισχυρός υπουργός Τύπου Χρήστος Πρωτόπαπας –ο άνθρωπος που θεωρείται πολιτικός εγκέφαλος στο επιτελείο του– έμειναν εκτός.
Με απλά λόγια, ο βασικός κορμός του μηχανισμού που στηρίζει τον Δούκα, τόσο εντός όσο και εκτός Δημαρχιακού Μεγάρου, δεν κατάφερε να περάσει το φίλτρο της κομματικής βάσης.
Και αυτό λέει πολλά.
Η μοναδική θεσμική παρουσία του Δούκα στην Κεντρική Επιτροπή προκύπτει ουσιαστικά από την ex officio συμμετοχή του, που απορρέει από τη θέση του ως δημάρχου Αθηναίων – μια θέση που πρακτικά του παρείχε η ηγεσία του κόμματος. Δηλαδή, την ώρα που επιχείρησε να εμφανιστεί ως αντίπαλο δέος της ηγεσίας, η παρουσία του στο κορυφαίο κομματικό όργανο διασφαλίστηκε από το ίδιο το σύστημα που επέκρινε.
Την ίδια στιγμή, η δεύτερη θέση του Μανώλη Χριστοδουλάκη –ενός πολιτικού που στο παρελθόν είχε θεωρηθεί συνοδοιπόρος του– αναδιατάσσει πλήρως τους συσχετισμούς στο εσωτερικό του κόμματος. Η εσωκομματική πυραμίδα αλλάζει, και ο Δούκας βρίσκεται πλέον πολύ χαμηλότερα από εκεί που ο ίδιος πίστευε ότι θα σταθεί.
Αυτό όμως δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Η πορεία προς αυτήν την εξέλιξη ξεκίνησε από τη στιγμή που ο Χάρης Δούκας επέλεξε να θέσει υποψηφιότητα για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ μόλις τρεις μήνες μετά την εκλογή του ως δήμαρχος Αθηναίων. Μια κίνηση που πολλοί στο κόμμα θεώρησαν βιαστική και πολιτικά άστοχη. Ο ίδιος είχε διαβεβαιώσει ότι θα είναι «δήμαρχος της Αθήνας και όχι επαγγελματίας πολιτικός». Ωστόσο, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα μπήκε στη μάχη για την ηγεσία του κόμματος.
Το αποτέλεσμα ήταν βαρύ: ήττα με 60-40 από τον Νίκο Ανδρουλάκη. Και ακόμη και αυτό το 40%, όπως επισημαίνουν πολλοί εντός ΠΑΣΟΚ, ήταν προϊόν συσπείρωσης των ψήφων όσων υποψηφίων αποκλείστηκαν στον πρώτο γύρο – Νάντιας Γιαννακοπούλου, Μιχάλη Κατρίνη και Παύλου Γερουλάνου. Με άλλα λόγια, η πολιτική δυναμική που επικαλείται ο ίδιος ήταν περισσότερο αριθμητική συγκυρία παρά πραγματική εσωκομματική ισχύς.
Η κάλπη της Κεντρικής Επιτροπής απλώς επιβεβαίωσε αυτό που ήδη είχε αρχίσει να διαφαίνεται: ότι μεγάλο μέρος των κομματικών στελεχών δεν τον ακολουθεί.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Χάρης Δούκας φαίνεται να αναζητά πολιτικές διεξόδους εκτός του στενού πλαισίου της Χαριλάου Τρικούπη. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι έχει ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με τον Γιώργο Παπανδρέου, ενώ στο τραπέζι των συζητήσεων φέρεται να βρίσκεται ακόμη και το ενδεχόμενο σύγκλισης με το πολιτικό εγχείρημα που ετοιμάζει ο Αλέξης Τσίπρας.
Αν αυτές οι διεργασίες επιβεβαιωθούν, τότε η πολιτική εικόνα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη. Διότι θα πρόκειται για έναν δήμαρχο που εξελέγη με τη στήριξη ενός ευρύτερου προοδευτικού ακροατηρίου, αλλά σήμερα φαίνεται να βρίσκεται πολιτικά μετέωρος ανάμεσα σε πολλαπλά στρατόπεδα.
Στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, πάντως, το μήνυμα της Κεντρικής Επιτροπής είναι σαφές: ο Δούκας δεν είναι –τουλάχιστον προς το παρόν– ο εναλλακτικός πόλος εξουσίας.
Και σύμφωνα με πληροφορίες, η ηγεσία του κόμματος αναμένεται να του ζητήσει να ξεκαθαρίσει τη στάση του. Να επιλέξει αν θα λειτουργεί ως «στρατιώτης» του κόμματος ή ως διαρκής εσωκομματικός αντίπαλος της ηγεσίας.
Γιατί μέχρι σήμερα, λένε στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη, εμφανίζεται συχνά να λειτουργεί ως κάτι τρίτο: ως αυτόνομος στρατηγός χωρίς στρατό.
Και στην πολιτική, αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο.
Ο επίλογος, λοιπόν, για τον Χάρη Δούκα είναι ίσως ο πιο σκληρός από όλους τους μέχρι τώρα πολιτικούς λογαριασμούς που καλείται να πληρώσει. Διότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι απλώς η εκλογική του υποχώρηση μέσα στο κόμμα. Είναι η εικόνα ενός πολιτικού που δείχνει να μην έχει αποφασίσει ακόμη ποιος ακριβώς θέλει να είναι.
Από τη μία επιχειρεί να εμφανίζεται ως κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, από την άλλη αφήνει ανοιχτές γέφυρες προς την Αριστερά, ενώ την ίδια στιγμή διατηρεί μια μόνιμη στάση εσωκομματικής αμφισβήτησης απέναντι στην ηγεσία.
Αυτή η πολιτική τακτική, όμως, δεν θυμίζει στρατηγική. Θυμίζει περισσότερο πολιτική ταλάντευση. Και η ταλάντευση στην πολιτική δεν δημιουργεί ρεύματα – δημιουργεί καχυποψία. Όταν ένας πολιτικός εμφανίζεται ταυτόχρονα ως δήμαρχος, επίδοξος αρχηγός, εσωκομματικός επικριτής και εν δυνάμει συνομιλητής άλλων πολιτικών χώρων, τότε το μήνυμα που εκπέμπει δεν είναι δυναμική, αλλά αβεβαιότητα.
Ο Χάρης Δούκας βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα καθαρό δίλημμα: ή θα αποφασίσει να χαράξει μια σαφή πολιτική πορεία, με καθαρές θέσεις και συγκεκριμένο προσανατολισμό, ή θα συνεχίσει να κινείται σε μια γκρίζα ζώνη πολιτικών ισορροπιών που τελικά τον αποδυναμώνει. Γιατί στην πολιτική, το πιο επικίνδυνο σημείο δεν είναι η ήττα. Είναι η ασάφεια.
Και όσο ο ίδιος καθυστερεί να πάρει ριζικές αποφάσεις για το ποιος είναι και πού θέλει να πάει, τόσο το πολιτικό του κεφάλαιο θα συνεχίζει να φθείρεται – μέχρι να μετατραπεί από υποσχόμενη παρουσία σε ένα ακόμη χαμένο στοίχημα της ελληνικής κεντροαριστεράς.
