Παρουσία Μητσοτάκη και Μακρόν η ανανέωση της πενταετούς Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για τη Συνεργασία στην Άμυνα και την Ασφάλεια μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας.
Σε άμεσο χρονικό ορίζοντα επίκειται η ανανέωση της Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για τη Συνεργασία στην Άμυνα και την Ασφάλεια μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, η οποία υπογράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 2021 στο Παρίσι.
Κατά τη συνάντηση των υπουργών Εθνικής Αμυνας των δύο χωρών επί του «Κίμωνος» –της πρώτης ελληνικής φρεγάτας τύπου FDI– στα τέλη του περασμένου Ιανουαρίου, ο Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε την πρόθεση των δύο πλευρών να ολοκληρώσουν σύντομα τις συνομιλίες και «μέσα σε ένα-δύο μήνες» να προχωρήσουν στην υπογραφή της νέας συμφωνίας.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, Παύλο Μαρινάκη, επίκειται επίσκεψη στην Ελλάδα του Γάλλου προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, σε ημερομηνία που «θα ανακοινωθεί μόλις οριστικοποιηθούν τα προγράμματα» τόσο του ιδίου όσο και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, πιθανότατα εντός του προσεχούς Απριλίου, όπως ανέφερε και η «Καθημερινή».
«Ένα βήμα παραπέρα»
Το ορόσημο της Συμφωνίας του 2021 που ολοκληρώνεται εντός του τρέχοντος έτους ήταν η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής· η βοήθεια του ενός μέρους προς το άλλο σε περίπτωση που απειλούνταν το έδαφός του, δηλαδή η κυριαρχία του.
Το γεγονός ότι στη συνδρομή δεν προβλεπόταν η περίπτωση απειλής των κυριαρχικών δικαιωμάτων όπως εκείνων που απορρέουν για τα κράτη από τις θαλάσσιες ζώνες (υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ), είχε πυροδοτήσει μεγάλη συζήτηση στην Ελλάδα. Άλλωστε, η Συμφωνία συνομολογήθηκε μόλις ένα έτος μετά την ελληνοτουρκική κρίση του «Oruç Reis».
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές που έχουν γνώση των ελληνογαλλικών συνομιλιών, οι οποίες αυτή τη φορά διεξάγονται μεταξύ των δύο υπουργείων Εθνικής Άμυνας –σε αντίθεση με την προηγούμενη που έγιναν από αυτά των Εξωτερικών–, η διάρκεια της ανανέωσης θα είναι εκ νέου πέντε έτη, ενώ η ρήτρα θα παραμείνει στην ίδια μορφή με την τρέχουσα.
Μετά τη συνάντησή της με τον κ. Δένδια, η Γαλλίδα υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων, Κατρίν Βοτρέν, υπογράμμισε την ανάγκη να πάει «ένα βήμα παραπέρα» η ανανεωμένη συμφωνία. Τι σημαίνει αυτό, δεδομένου ότι δεν έπεται επέκταση της ρήτρας; Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, αυτή η αναφορά σχετίζεται με κάτι που έχει αντίκτυπο μεγαλύτερο από τις διμερείς σχέσεις και για το οποίο όμως δεν έδιναν καμία περαιτέρω πληροφορία.
Γι’ αυτό, η υπογραφή θα γίνει παρουσία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, και του κ. Μακρόν όπως το 2021. Αυτή θα είναι η τρίτη και ενδεχομένως η τελευταία επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στη χώρα μας υπό αυτή του την ιδιότητα. Η πρώτη ήταν τον Σεπτέμβριο του 2017, λίγους μήνες μετά την εκλογή του ως προέδρου, κατά την οποία εκφώνησε ομιλία στον λόφο της Πνύκας.
Η επόμενη ήταν στις 17 Σεπτεμβρίου 2021 για τη Σύνοδο Κορυφής EUMED 9. Λίγες μέρες αργότερα (28/9) υπογράφτηκε η διμερής Συμφωνία που αναμένεται να ανανεωθεί το επόμενο διάστημα.
Φυσικά, κεντρικό ρόλο στην ελληνογαλλική σχέση έχουν και τα εξοπλιστικά, όπως η αγορά της Αθήνας από το Παρίσι 24 μαχητικών αεροσκαφών (4,5 γενιάς) Rafale και ιδιαίτερα των τεσσάρων φρεγατών τύπου FDI. Εξ αυτών, ο «Κίμων» κατέπλευσε στην Ελλάδα στα μέσα Ιανουαρίου, ενώ ο «Νέαρχος» και ο «Φορμίων» αναμένεται να παραδοθούν στο Πολεμικό Ναυτικό από τη γαλλική εταιρεία Naval εντός του 2026.
Στον «Θεμιστοκλή», την τέταρτη φρεγάτα με πιθανή ημερομηνία παράδοσης το 2028-2029, αναμένεται να μετάσχουν στην παραγωγή του κατά 25% και ελληνικές εταιρείες, όπως προβλέπεται στον δωδεκαετή Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ).
Ελληνοϊσραηλινή ενδυνάμωση
Οπωσδήποτε, η ελληνική προτίμηση γαλλικών και ισραηλινών εξοπλιστικών προγραμμάτων έχει ενοχλήσει τον αμερικανικό παράγοντα, ο οποίος φρόντισε να κοινοποιήσει –είτε άμεσα είτε έμμεσα– τη δυσαρέσκειά του σε Αθήνα και Ιερουσαλήμ. Αυτό, ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει Ελλάδα και Ισραήλ.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», δηλαδή η αντιαεροπορική, αντιβαλλιστική, anti-drone, αντιπλοϊκή και ανθυποβρυχιακή προστασία του εθνικού χώρου, θα θεμελιωθεί κατά κύριο λόγο με ισραηλινά συστήματα αεράμυνας. Βασικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι η απόκτηση ισραηλινής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας στον αμυντικό τομέα. Σχετικό παράδειγμα ήταν η σύζευξη του ελληνικού anti-drone συστήματος «Κένταυρος» με το ισραηλινό σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας BARAK-MX.
Ανώτεροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι υπογράμμιζαν ότι εισέπραξαν γνήσιο ενδιαφέρον από την ισραηλινή πλευρά να μοιραστεί μέρος της τεχνογνωσίας της με την Ελλάδα, ακόμα και για αμυντικά συστήματα που δεν είναι ευρέως γνωστά.
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το ότι η Ιερουσαλήμ ζήτησε από την Αθήνα να μετάσχει στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) που πρόκειται να αναπτυχθεί στη Λωρίδα της Γάζας, μαρτυρά, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, την ουσιαστική ενίσχυση και εμβάθυνση των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων.
