Τα δισεκατομμύρια περισσεύουν στις τελευταίες εξαγγελίες της αντιπολίτευσης.
ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ έχουν μπει ήδη σε έναν ιδιότυπο διαγωνισμό παροχών, όπου κάθε νέο μέτρο συνοδεύεται από ακόμη μεγαλύτερες υποσχέσεις και η χρηματοδότηση ακολουθεί συνήθως κάπου πιο πίσω.
Οι οικονομολόγοι των κομμάτων δείχνουν να έχουν ξεπεράσει ακόμη και τον ίδιο τους τον εαυτό, λες και η δύσκολη δεκαετία που πέρασε η χώρα δεν έδωσε αρκετά μαθήματα.
Η ΕΛΑΣ τα έδωσε όλα
Η ΕΛΑΣ παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη το «Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης», υποστηρίζοντας ότι το άμεσο δημοσιονομικό κόστος φτάνει στα 7,5 δισ. ευρώ. Κατά τη δική της κοστολόγηση, περίπου 5,6 δισ. μπορούν να προέλθουν από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και τα υπόλοιπα από πρόσθετα φορολογικά έσοδα.
Αν ήταν τόσο απλή η εξίσωση, βέβαια, κάθε κυβέρνηση θα μπορούσε να μοιράζει μερικά δισεκατομμύρια κάθε χρόνο και να περισσεύουν κιόλας. Η κυβερνητική ανάγνωση είναι εντελώς διαφορετική, καθώς υπολογίζει ότι οι δεσμεύσεις μπορούν να ξεπεράσουν τα 40 δισ. ευρώ στην τετραετία, επειδή μεγάλο μέρος τους δημιουργεί μόνιμες δαπάνες και όχι ένα εφάπαξ κόστος.
Κάπου εδώ αρχίζει το γνωστό παιχνίδι των αριθμών. Άλλα μετρά η αντιπολίτευση, άλλα η κυβέρνηση και στη μέση βρίσκεται ο φορολογούμενος, που συνήθως καλείται στο τέλος να διαπιστώσει ποια κοστολόγηση ήταν πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ περιλαμβάνει Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης με πρωτογενή κεφάλαια 12 δισ. ευρώ στην τετραετία και δυνατότητα μόχλευσης που, σύμφωνα με το κόμμα, θα μπορούσε να κινητοποιήσει πάνω από 50 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας. Προβλέπει ακόμη 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές, ενίσχυση Υγείας και Παιδείας, προστασία πρώτης κατοικίας, φορολογικές ελαφρύνσεις και την περίφημη«πατριωτική εισφορά» 1% για το πλουσιότερο 1%.
Πατριωτισμός με εκκαθαριστικό, δηλαδή.
Το ΠΑΣΟΚ όπως παλιά
Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, δεν δείχνει ιδιαίτερη διάθεση για δημοσιονομική εγκράτεια. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει παρουσιάσει ένα εξίσου πλούσιο μενού, με σταδιακή επαναφορά 13ου μισθού στο Δημόσιο, επαναφορά 13ης σύνταξης, επιστροφή του ΕΚΑΣ, μειώσεις ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, η μείωση της προκαταβολής φόρου στο 50% και η αύξηση του ορίου απαλλαγής ΦΠΑ στις 20.000 ευρώ. Στην ενέργεια, το ΠΑΣΟΚ υπόσχεται μείωση της συνολικής τιμής της κιλοβατώρας κατά 20% το 2027 και κατά 30% έως το τέλος της τετραετίας.
Στη στέγη προωθεί το GenRent και δεκάδες χιλιάδες κοινωνικές κατοικίες, ενώ στελέχη του μιλούν για ευρωπαϊκό πακέτο 100 δισ. ευρώ για προσιτή κατοικία. Πρόκειται, βεβαίως, για ευρωπαϊκή χρηματοδοτική πρόταση και όχι για 100 δισ. που θα βγουν από το ελληνικό ταμείο.
Ακόμη κι έτσι, τα μηδενικά περισσεύουν στην πολιτική συζήτηση. Η πλειοδοσία είναι πλέον εμφανής: επιστροφή 13ων μισθών και συντάξεων, μειώσεις φόρων, μειώσεις ΦΠΑ, φθηνότερα καύσιμα, κοινωνικές κατοικίες και, παράλληλα, διατήρηση πλεονασμάτων και δημοσιονομικής αξιοπιστίας.
Ενα ιδιαίτερα φιλόδοξο πακέτο. Αν μάλιστα βρεθεί τρόπος να αυξηθούν οι δαπάνες, να μειωθούν οι φόροι και να μην επηρεαστεί καθόλου ο προϋπολογισμός, τότε ίσως πράγματι αξίζει και ένα Νόμπελ Οικονομίας. Το είδαμε στο παρελθόν, και θέλουν τα δύο κόμματα να το δούμε και τώρα.
Τα πληρώσαμε ακριβά
Η Ελλάδα έχει ήδη πληρώσει ακριβά τέτοιους πειραματισμούς. Το 2015 δεν απέχει και τόσο πολύ: capital controls, κλειστές τράπεζες, τρίτο μνημόνιο και μήνες αβεβαιότητας άφησαν έναν λογαριασμό που δεν εξοφλήθηκε με πολιτικά συνθήματα.
Το κρίσιμο πλέον δεν είναι ποιος θα υποσχεθεί τα περισσότερα, αλλά ποιος μπορεί να πληρώσει όσα υπόσχεται χωρίς να υπονομεύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας. Οι υποσχέσεις από μόνες τους δεν προκαλούν πιστωτικό γεγονός, όμως η απώλεια δημοσιονομικού ελέγχου μπορεί να ξαναφέρει μια χώρα πολύ πιο κοντά σε εκείνες τις καταστάσεις που η Ελλάδα πίστευε ότι είχε αφήσει πίσω της.
Οι αρχαίοι το είχαν πει με δύο μόνο λέξεις και ίσως αξίζει να τις θυμηθούν όσοι σήμερα συναγωνίζονται σε υποσχέσεις: «Μηδὲν ἄγαν». Τίποτε σε υπερβολή.
