ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα αποτελούν εδώ και πάνω από δέκα χρόνια τα συγκοινωνούντα δοχεία της καταστροφής.
Απευθύνονται σε ψηφοφόρους οι οποίοι κάθε φορά πιστεύουν το επόμενο ψέμα. Τη μεταπολιτευτική αρχή στην άκρατη δημαγωγία έκανε το ΠΑΣΟΚ με τον Ανδρέα Παπανδρέου και ακολούθησε ο Τσίπρας, που τον μιμήθηκε. Σήμερα, τα στελέχη και οι ψηφοφόροι τους μετακινούνται από το ένα κόμμα στο άλλο σαν να μη συμβαίνει τίποτε, ακριβώς επειδή δεν διαφέρουν μεταξύ τους. Πρώτα το ΠΑΣΟΚ αφομοίωσε την Αριστερά, μετά ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε τη ρεβάνς και αφομοίωσε το ΠΑΣΟΚ και τώρα ξανάρχισαν τα πηγαινέλα και οι… μετακινήσεις πληθυσμών.
Γιατί δεν δημιουργείται ο «δεύτερος πόλος» και υπάρχει αυτός ο διαρκής κατακερματισμός; Προφανώς, διότι απλά δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο ιδεολογικό υπόβαθρο. Η σχέση με τους πολίτες που τους πιστεύουν στηρίζεται στα ψέματα και στις υποσχέσεις, καθώς και στο γεγονός ότι, περνώντας τα χρόνια, επέρχεται η λήθη. Τα «κατορθώματα» του Τσίπρα είναι σχετικά πιο πρόσφατα και όλα δείχνουν πως δύσκολα θα εγκλωβίσει περισσότερους από αυτούς που μετακινήθηκαν, λόγω Τσίπρα, στην ΕΛΑΣ. Τα «κατορθώματα» του ΠΑΣΟΚ είναι πολύ παλιότερα, με αποτέλεσμα ηγεσία και στελέχη περίπου να υποστηρίζουν ότι… δεν κυβέρνησαν ποτέ.
Και όμως, κυβέρνησαν από το 1981 ως το 1989, από το 1993 ως το 2004 και από το 2009 ως τον Νοέμβριο του 2011. Τα διαστήματα διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία ήταν πολύ σύντομα. Μόνο μετά το 2019 η Νέα Δημοκρατία κατάφερε να ολοκληρώσει δύο πλήρεις κυβερνητικές τετραετίες, ενώ οδεύει προς την τρίτη. Στο διάστημα αυτό, μεγάλο μέρος των στελεχών και των πολιτών που υποστήριζαν το ΠΑΣΟΚ πέρασαν στη Νέα Δημοκρατία, αντιλαμβανόμενοι ότι, εν μέσω υπαρξιακών οικονομικών και γεωπολιτικών συνθηκών, η χώρα χρειάζεται μια σώφρονα και ρεαλιστική διακυβέρνηση.
Μαύρη… λευκή σελίδα
Οσο περισσότεροι πολίτες αντιληφθούν ότι ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρας γράφουν λευκές σελίδες στην πολιτική ιστορία τους, τόσο περισσότερες ευκαιρίες θα έχουμε ως χώρα να αντιμετωπίσουμε τους μελλοντικούς κινδύνους.
Μια από τις πιο… μαύρες λευκές σελίδες που έχει κυριολεκτικά ξεχαστεί –και που συνετέλεσε στη χρεοκοπία της χώρας– είναι το κρυφό χρέος, το οποίο δημιουργήθηκε μέσω του δανεισμού των ΔΕΚΟ με εγγυήσεις του ελληνικού Δημοσίου. Ενα χρέος που φέρει τη σφραγίδα του ΠΑΣΟΚ, το οποίο σήμερα παριστάνει ότι ουδεμία σχέση έχει με τη χρεοκοπία, είναι ο δανεισμός των ΔΕΚΟ με εγγυήσεις του ελληνικού Δημοσίου.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος για το 2003, ο καθαρός δανεισμός των ΔΕΚΟ αυξήθηκε κατά 275,7% το 2002 έναντι του 2001, με μεγάλη επιβάρυνση του συνολικού δημοσίου χρέους. Οι ΔΕΚΟ δανείζονταν από τις τράπεζες με εγγυήσεις του Δημοσίου και, όταν αυτές κατέπιπταν, επιβαρύνονταν τα δημόσια ταμεία, δηλαδή οι φορολογούμενοι. Πρωταθλητές ήταν οι ΕΒΟ, ΟΑΣΑ, ΠΥΡΚΑΛ, ΔΕΗ, ΟΣΕ και Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου. Το 2003 στόχος ήταν οι εγγυήσεις να μην ξεπεράσουν τα 550 εκατ. ευρώ, αλλά έφτασαν το 1,8 δισ. ευρώ.
Ηταν τότε που ο περιορισμός των εγγυήσεων είχε εξαγγελθεί με θορυβώδη τρόπο, ενώ αθόρυβα τριπλασιάστηκαν. Με λίγα λόγια, το ΠΑΣΟΚ δεν μπόρεσε ποτέ να ελέγξει τα αίτια που οδηγούσαν σε διόγκωση το δημόσιο χρέος. Τα στοιχεία είναι αμείλικτα.
Χρεολύσια και τόκοι
Στο τέλος του 2003, οι εγγυήσεις του ελληνικού Δημοσίου προς υπερχρεωμένους οργανισμούς, προκειμένου να δανειστούν από την ελληνική και την ξένη τραπεζική αγορά, σημείωσαν αύξηση 27,4%. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το ύψος των εγγυήσεων που είχε χορηγήσει το Δημόσιο στις 31 Δεκεμβρίου 2003 ανήλθε σε 11,091 δισ. ευρώ, έναντι 8,705 δισ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2002.
Τα κρυφά χρέη των ΔΕΚΟ που αποκαλύφθηκαν τον Ιούνιο του 2004 έφταναν τα 24 δισ. ευρώ. Το 2003 και μέχρι τις εκλογές του Μαρτίου 2004 είχαν συναφθεί συνολικά δάνεια 24 δισ. ευρώ χωρίς ποτέ να ανακοινωθούν. Από αυτά, τα 11 δισ. αφορούσαν εγγυημένα από το Δημόσιο δάνεια προς τις ΔΕΚΟ. Το μεγαλύτερο μέρος τους, όπως ήταν αναμενόμενο, κατέπεσε το 2005 και επιβάρυνε το δημόσιο χρέος.
Το 2005 πληρώσαμε μόνο για χρεολύσια 21,8 δισ. ευρώ και μόνο για τόκους 10 δισ. ευρώ. Μόνο το 2003, τα δάνεια των ΔΕΚΟ εκτινάχθηκαν στα 2,3 δισ. ευρώ, ενώ για την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων που είχαν καταρτίσει για το 2004 απαιτούνταν επιπλέον δανεισμός ύψους 1 δισ. ευρώ. Ο ΟΣΕ μέχρι το τέλος του 2002 είχε δανειστεί 2,2 δισ. ευρώ και ο ΟΑΣΑ 1,028 δισ. ευρώ. Η Ολυμπιακή χρωστούσε 389,5 εκατ. ευρώ, ενώ η ΔΕΗ είχε εισαχθεί στο Χρηματιστήριο, αλλά είχε δανειστεί περισσότερα από 900 εκατ. ευρώ.
Στα ύψη ο δανεισμός
Ετσι, το 2003 αποφασίστηκε ο τριπλασιασμός του ορίου εγγυήσεων που παρείχε το Δημόσιο σε διάφορους φορείς του. Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το ύψος των εγγυήσεων που χορήγησε το Δημόσιο στις 31 Δεκεμβρίου 2003 ανήλθε σε 11 δισ. ευρώ.
Μόνο τα δάνεια της ΔΕΗ από το 2000 ως το 2003 έφτασαν τα 18 δισ. ευρώ. Αλλα δάνεια είχαν λάβει η ΔΕΠΑ, η ΕΑΒ, η ΕΒΟ, τα ΕΛΠΕ, τα ΕΛΤΑ, η ΕΡΤ, η ΕΥΔΑΠ και η Ολυμπιακή Αεροπορία. Στο μεταξύ, το 2003 τα έσοδα των ΔΕΚΟ έπεσαν κατά 43%, ενώ το 2004 παρουσιάστηκε πτώση εσόδων της τάξης του 32%.
Το αίσχος του χρέους του ΟΣΕ, για παράδειγμα, ήταν απολύτως γνωστό. Το 2004 τα δάνειά του ήταν πάνω από 10 δισ. ευρώ. Τον Μάιο του 2004, τα ελλείμματά του είχαν ήδη φτάσει στα 4 δισ. ευρώ, που την επόμενη χρονιά έγιναν αμέσως αμέσως πέντε, καθώς έληξαν δάνεια πενταετίας και δεκαετίας.
…και τα ελλείμματα
Το φθινόπωρο του 2010, οι εκλογές στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Σιδηροδρομικών ανέδειξαν αυτοδύναμη την ΠΑΣΚ, αν και είχαμε ήδη πάει στο Καστελλόριζο. Ετσι, έναν χρόνο αργότερα δεν είχε αλλάξει τίποτε. Πώς να τους πειράξει το ΠΑΣΟΚ και πώς να τα βάλει με αυτόν τον στρατό;
Στις 30 Ιουνίου 2004, το ύψος των εγγυήσεων ήταν σχεδόν 13 δισ. ευρώ, έναντι 9 δισ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2003. Δηλαδή, σημειώθηκε αύξηση της τάξης του 44,5% μέσα σε έναν χρόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Συνολικά, τα κρυφά χρέη μέσω δανεισμού, από το 2003 και μέχρι τις εκλογές του 2004, ήταν 24 δισ. ευρώ χωρίς ποτέ να ανακοινωθούν. Κατέπιπταν οι εγγυήσεις, πλήρωνε το Δημόσιο, δηλαδή οι φορολογούμενοι, και τελικά, στο τέλος του 2003, τα χρέη των 14 δημοσίων επιχειρήσεων είχαν ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, οι συνδικαλιστές βασίλευαν και τα στελέχη λάμβαναν μισθούς-μαμούθ, πενταπλάσιους του προέδρου του Αρείου Πάγου. Αυτό είχε προκύψει τον Νοέμβριο του 2003, ύστερα από ερώτηση βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας. Μέσα σε αυτόν τον φαύλο κύκλο χρεών, δανεισμού και καταπτώσεων εγγυημένων από το Δημόσιο δανείων, δέκα χρόνια μετά, τον Σεπτέμβριο του 2013, ο τότε βουλευτής Κωνσταντίνος Κουτσογιαννακόπουλος της Νέας Δημοκρατίας υπέβαλε ερώτηση στη Βουλή. Η «μεγάλη πληγή» βρισκόταν ακόμη εκεί, μέσα στα πιο βαθιά νερά των μνημονίων και εν μέσω συνεχιζόμενων κινητοποιήσεων υπό την αιγίδα της ΑΔΕΔΥ.
Κρυφά χρέη και καταπτώσεις
Στη Βουλή διαβιβάστηκαν στοιχεία από τον τότε αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία των καταπτώσεων εγγυημένων δανείων για τα έτη 2013-2017, τα εγγυημένα από το κράτος, δηλαδή από τους Ελληνες φορολογούμενους, δάνεια που είχαν καταπέσει ανέρχονταν στο ποσό των 18,7 δισ. ευρώ.
Ως προς τα ανεξόφλητα εγγυημένα υπόλοιπα των φορέων εντός της γενικής κυβέρνησης, η εκτίμηση για το δεύτερο τρίμηνο του 2013 είχε ως εξής:
- Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα: 616,33 εκατ. ευρώ, για επενδυτικά προγράμματα και λειτουργικές δαπάνες.
- ΟΣΕ: 7.080,25 εκατ. ευρώ, για επενδυτικά προγράμματα και λειτουργικές δαπάνες.
- Αττικό Μετρό: 2.216,25 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου: 221,87 εκατ. ευρώ, για στεγαστικά προγράμματα.
- Εθνική Βιβλιοθήκη: 3,97 εκατ. ευρώ, για λειτουργικές δαπάνες.
- Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο: 3,28 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- ΚΕΕΛΠΝΟ: 209,40 εκατ. ευρώ, για κοινωνική πολιτική.
- Οργανισμός Σχολικών Κτηρίων: 538,86 εκατ. ευρώ, για στεγαστικά προγράμματα.
- Δήμος Αθηναίων: 79,45 εκατ. ευρώ, για λειτουργικές δαπάνες.
- Μέγαρο Μουσικής: 229,38 εκατ. ευρώ, για επενδυτικά προγράμματα.
- Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων: 21,67 εκατ. ευρώ, για λειτουργικές δαπάνες.
Το σύνολο των φορέων εντός της Γενικής Κυβέρνησης ανερχόταν σε 11.221,32 εκατ. ευρώ, δηλαδή πάνω από 11 δισ. ευρώ.
Το ανεξόφλητο εγγυημένο υπόλοιπο για τους φορείς εκτός Γενικής Κυβέρνησης, με εκτίμηση του δεύτερου τριμήνου του 2013, είχε ως εξής:
- Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία: 195 εκατ. ευρώ, για επενδυτικά προγράμματα και λειτουργικές δαπάνες.
- Αττική Οδός: 471,31 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- ΕΛΒΟ: 17,29 εκατ. ευρώ, για επενδυτικά προγράμματα και λειτουργικές δαπάνες.
- Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών: 438,63 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- Ολυμπιακή Αεροπορία υπό εκκαθάριση: 17 εκατ. ευρώ, για λειτουργικές δαπάνες.
- Ολυμπιακή Αεροπλοΐα: 4 εκατ. ευρώ.
- ΔΕΗ: 1.894,14 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- ΑΔΜΗΕ: 135,56 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- ΔΕΣΦΑ: 259,05 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- ΔΕΠΑ: 40 εκατ. ευρώ, για επενδυτικά προγράμματα και λειτουργικές δαπάνες.
- ΛΑΡΚΟ: 47 εκατ. ευρώ, για επενδυτικά προγράμματα και λειτουργικές δαπάνες.
- Ελληνική κοινότητα Μόντρεαλ: 0,82 εκατ. ευρώ, για στεγαστικά προγράμματα.
- Μεταλλουργική Βιομηχανία Ηπείρου: 3,12 εκατ. ευρώ, για την εκτέλεση έργων.
- Ταμείο Νέας Οικονομίας: η εκτίμηση του πρώτου τριμήνου του 2013 ήταν ότι είχε ανεξόφλητο εγγυημένο υπόλοιπο 105 εκατ. ευρώ, ενώ η εκτίμηση του δεύτερου τριμήνου ήταν μηδενική.
- Οργανισμός Διαχείρισης Ιπποδρομιών Ελλάδος: 92,33 εκατ. ευρώ, για στεγαστικά προγράμματα.
- Ιδιωτικές επιχειρήσεις: 1.898,27 εκατ. ευρώ, για λειτουργικές δαπάνες.
- Πληγέντες από φυσικές καταστροφές: 2.056,78 εκατ. ευρώ, για κοινωνική πολιτική.
Το σύνολο των φορέων εκτός Γενικής Κυβέρνησης ανερχόταν σε 7.570,30 εκατ. ευρώ. Το γενικό σύνολο των εγγυημένων δανείων έφτανε τα 18.791,62 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν 19 δισ. ευρώ. Το 2014 προστέθηκαν άλλα 1,2 δισ. ευρώ, το 2015 άλλο 1,5 δισ. ευρώ, το 2016 άλλα 1,8 δισ. ευρώ και το 2017 άλλα 1,3 δισ. ευρώ. Τα τελευταία οκτώ χρόνια υπήρξε σοβαρό νοικοκύρεμα. Στο τέλος του 2025 σημειώθηκε σημαντική μείωση, άνω του 1 δισ. ευρώ, στις εγγυήσεις δανείων του ελληνικού Δημοσίου σε σύγκριση με το τέλος του 2024: στα 9,94 δισ. ευρώ από 10,94 δισ. ευρώ.
Τώρα, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρας υπόσχονται επιστροφή στο φαύλο παρελθόν…
