Η σημερινή ηγεσία του ΠΑΣΟΚ μοιάζει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τις εσωκομματικές ισορροπίες παρά να πείσει ότι μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Υπάρχουν πολιτικοί που χάνουν εκλογές. Υπάρχουν πολιτικοί που κάνουν λάθη. Και υπάρχουν και εκείνοι που ενώ βρίσκονται διαρκώς στο επίκεντρο, δεν αφήνουν σχεδόν κανένα αποτύπωμα. Ο Νίκος Ανδρουλάκης φαίνεται να έχει αναγάγει την τελευταία κατηγορία σε... τέχνη.
Το ΠΑΣΟΚ μοιάζει με τον «Τιτανικό»: πλέει ακυβέρνητο, ενώ ο πιανίστας-αρχηγός συνεχίζει να παίζει μουσική έχοντας ελάχιστη επαφή με την πραγματικότητα. Το πλοίο μπορεί να μπάζει νερά, η κοινωνία να αναζητά απαντήσεις και η πολιτική ζωή να αλλάζει με ταχύτητα, αλλά ο ίδιος συνεχίζει... κανονικά.
Το πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι ότι ο Ανδρουλάκης δεν έχει άποψη. Το πρόβλημα είναι ότι η πολιτική του παρουσία σπανίως μετατρέπεται σε γεγονός. Μιλάει, αλλά δεν πείθει. Καταγγέλλει, αλλά δεν συγκινεί. Επιτίθεται στην κυβέρνηση, αλλά δυσκολεύεται να παρουσιάσει κάποια πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Και κυρίως, δεν έχει καταφέρει να απαντήσει στο θεμελιώδες ερώτημα που βρίσκεται πίσω από κάθε αντιπολιτευτική προσπάθεια: «Γιατί να ψηφίσω εσένα;».
Η πολιτική αναμονή
Η μεγάλη πολιτική αδυναμία του σημερινού ΠΑΣΟΚ είναι ότι ο Ανδρουλάκης μοιάζει πολλές φορές να πολιτεύεται σαν αρχηγός κόμματος που ενδιαφέρεται περισσότερο να διαχειριστεί τις εσωτερικές ισορροπίες παρά να δημιουργήσει μια νέα πολιτική πλειοψηφία. Σαν να φοβάται περισσότερο το πολιτικό ρίσκο από την ακινησία, επιλογή που κάποια στιγμή πληρώνεται.
Το ΠΑΣΟΚ έχει πίσω του τεράστια ιστορία. Εχει κυβερνήσει, έχει συγκρουστεί, έχει μεταρρυθμίσει, έχει πληρώσει βαρύ πολιτικό κόστος, έχει αναγεννηθεί και έχει επιστρέψει. Δεν είναι ένα κόμμα που μπορεί να αρκείται στον ρόλο του σχολιαστή της επικαιρότητας. Κι όμως, επί Ανδρουλάκη, η εικόνα που συχνά εκπέμπεται είναι αυτή ενός κόμματος που αντί να πείσει ότι μπορεί να κυβερνήσει καλύτερα, περιμένει να πέσει η κυβέρνηση.
Ωστόσο, η πολιτική αναμονή σπάνια επιβραβεύεται. Ο αρχηγός ενός κόμματος που διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο οφείλει να διαθέτει πολιτικό νεύρο, καθαρό λόγο, συγκεκριμένες προτεραιότητες και την ικανότητα να μετατρέπει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε ελπίδα.
Κατώτερος των περιστάσεων
Ο Ανδρουλάκης, αντί γι’ αυτό, συχνά δίνει την εντύπωση ενός πολιτικού που πατάει συνεχώς φρένο. Και το χειρότερο; Το κάνει ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει μπροστά του μια τεράστια δεξαμενή πολιτών που παρότι δεν είναι απαραίτητα ικανοποιημένοι από την κυβέρνηση, δεν έχουν πειστεί ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποτελεί την απάντηση.
Αυτοί οι πολίτες δεν ζητούν απλώς έναν καλύτερο καταγγέλλοντα. Ζητούν ηγέτη. Δεν ζητούν ακόμη μία ανακοίνωση. Ζητούν σχέδιο. Δεν ζητούν ακόμη μία τηλεοπτική αντιπαράθεση. Ζητούν πολιτική πρόταση. Και κυρίως, δεν ζητούν κάποιον που θα τους λέει πόσο κακή είναι η κυβέρνηση. Θέλουν να ακούσουν τι θα γίνει την επόμενη ημέρα.
Οπως για τον πιανίστα του «Τιτανικού» δεν ήταν αρκετό να παίζει σωστά τις νότες αλλά να ξέρει πότε το πλοίο βουλιάζει, έτσι και ο αρχηγός ενός κόμματος που επιδιώκει να επιστρέψει στην εξουσία πρέπει να διαθέτει τόλμη και όραμα.
Ο Ανδρουλάκης έχει καταφέρει να παραμένει αρχηγός, όμως το μεγάλο ερώτημα είναι αν θα καταφέρει να γίνει ηγέτης. Γιατί η αρχηγία είναι πολιτικό αξίωμα, ενώ η ηγεσία είναι αποτέλεσμα. Και μέχρι σήμερα, το μεγαλύτερο πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι ότι δεν έχει καταφέρει να κάνει τους πολίτες να πιστέψουν πως χωρίς αυτό δεν μπορεί να υπάρξει η επόμενη ημέρα.
Στο τέλος της ημέρας, η ικανότητα μιας ηγεσίας δεν κρίνεται από τις καλές προθέσεις, τις εσωκομματικές ισορροπίες ή τις ασφαλείς διατυπώσεις. Κρίνεται από το αν μπορείς να πείσεις μια κοινωνία ότι αξίζεις την εμπιστοσύνη της. Και ο Νίκος Ανδρουλάκης, παρά τον χρόνο που είχε στη διάθεσή του, εξακολουθεί να δίνει την εικόνα ενός αρχηγού που περιμένει τις εξελίξεις αντί να τις δημιουργεί.
Το ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζεται πλέον έναν διαχειριστή της κομματικής καθημερινότητας. Χρειάζεται πολιτικό σχέδιο, καθαρό λόγο και ηγεσία με τόλμη. Γιατί όσο ο Ανδρουλάκης παίζει στο πιάνο το ίδιο κομμάτι, η κοινωνία βαριέται να περιμένει κάτι διαφορετικό. Δεν φταίνε λοιπόν η κακή τύχη, οι δημοσκοπήσεις ή τα επικοινωνιακά λάθη. Φταίει η πολιτική ανυπαρξία που βαφτίστηκε στρατηγική.
Συμμαχία με τα άκρα
Στο μεταξύ, με αφορμή την απόφαση του ΠΑΣΟΚ να υπερψηφίσει την Ελενα Ακρίτα για τη θέση της αντιπροέδρου της Βουλής, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης σχολίασε με δηκτικό τρόπο: «Το ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη διυλίζει –και καταψηφίζει– τον κ. Στουρνάρα, αλλά “καταπίνει” την κυρία Ακρίτα. Έντεκα χρόνια μετά το “Μένουμε Ευρώπη”, συστρατεύεται με τους πιο ακραίους εκφραστές της πάνω και της κάτω πλατείας. Καθένας με τις επιλογές του».
