Οσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, μοιάζει όλο και περισσότερο με «κουτσή πάπια».
Γράφει η Έρση Παπαδάκη
Ο όρος προέρχεται από το βρετανικό lame duck και απαντήθηκε για πρώτη φορά στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου τον 18ο αιώνα. Χρησιμοποιήθηκε τότε για τους χρεοκοπημένους επενδυτές που δεν μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους, ωστόσο με το πέρασμα του χρόνου μεταφέρθηκε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και εισήχθη στο αμερικανικό πολιτικό λεξιλόγιο.
Αρχισε, δηλαδή, να χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίζει τους πολιτικούς εκείνους οι οποίοι είτε βρίσκονταν προς τη λήξη της θητείας τους και κοντά στην «αποστρατεία» τους είτε απλώς αγνοούνταν από εχθρούς και φίλους. Αυτό συμβαίνει επειδή το συγκεκριμένο πρόσωπο έχει χάσει πλέον την ισχύ του και δεν μπορεί να επιβληθεί ούτε να επιβάλει την άποψη και την κατεύθυνσή του. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, «κουτσή πάπια» είναι σχεδόν πάντοτε ο απερχόμενος πρόεδρος στη δεύτερη και τελευταία θητεία του.
Η μάχη για τη δεύτερη θέση
Πολλοί λένε, λοιπόν, ότι ο όρος ταιριάζει γάντι στον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος τους τελευταίους μήνες δίνει ανεπιτυχώς τη μάχη για να ξεφύγει το ΠΑΣΟΚ από την τρίτη και τέταρτη θέση στις δημοσκοπήσεις. Δεν αγωνίζεται, δηλαδή, για να διεκδικήσει στις επερχόμενες εκλογές τη «νίκη έστω και με μία ψήφο διαφορά», όπως κατ’ επανάληψη έχει πει ο ίδιος.
Πρωτίστως, το πρόβλημα του κ. Ανδρουλάκη είναι εσωτερικό. Δεν έχει κατορθώσει να πείσει τα στελέχη και τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ ότι μπορεί να ηγηθεί με επιτυχία και να οδηγήσει το κόμμα στη μάχη των εκλογών και στην εξουσία. Δεν εμπνέει με τις ιδέες και τη στρατηγική του και γι’ αυτό βρίσκεται διαρκώς υπό αμφισβήτηση. Το χειρότερο για τον ίδιο, όμως, είναι ότι δεν μπορεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη του εκλογικού σώματος.
Χαρακτηριστικό είναι πως ακόμη και σήμερα σχεδόν το ένα τέταρτο των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ εκτιμά στις δημοσκοπήσεις ότι καταλληλότερος για πρωθυπουργός είναι είτε ο Κυριάκος Μητσοτάκης είτε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο είτε ο… «κανένας», αλλά όχι ο κ. Ανδρουλάκης. Αυτό είναι ένα εξαιρετικά κρίσιμο στοιχείο για να εξηγηθεί η χαμηλή συσπείρωση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και, ειδικά, η περιορισμένη εισροή νέων ψηφοφόρων. Οι νέες εισροές είναι απαραίτητες, εάν πράγματι το άλλοτε κραταιό Κίνημα θέλει να διεκδικήσει ξανά την εξουσία και να αποτελέσει δίπολο με τη Νέα Δημοκρατία.
Στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης βρέθηκε τα τελευταία δύο χρόνια όχι επειδή την κατέκτησε μέσα από τις δύο προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, αλλά εξαιτίας της αποσύνθεσης του ΣΥΡΙΖΑ και της αναταραχής, ελέω Τσίπρα, στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς.
Η ειρωνεία του όρου
Το ειρωνικό για τον ίδιο τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ είναι ότι πρόσφατα μεταχειρίστηκε τον όρο «κουτσή πάπια», έστω και παραλλαγμένο, προκειμένου να στηλιτεύσει την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.
Μίλησε συγκεκριμένα, σε συνέντευξή του, για «κουτσή συμφωνία», αναφερόμενος στη Συμφωνία των Πρεσπών. Η συμφωνία, βεβαίως, παραπέμπει στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, η οποία έσπευσε να την υπογράψει, αλλά ο κ. Ανδρουλάκης επικαλέστηκε τον χαρακτηρισμό για να ερμηνεύσει την αδράνεια της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας απέναντι στις ανιστόρητες διεκδικήσεις της κυβέρνησης των Σκοπίων.
Και κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: αυτός που υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών, δηλαδή ο Νίκος Κοτζιάς, είχε χαρακτηρίσει το 2012 «κουτσή πάπια» τον Γιώργο Παπανδρέου, προκειμένου να δικαιολογήσει την αποχώρησή του από το ΠΑΣΟΚ και τη μετέπειτα προσχώρησή του στον ΣΥΡΙΖΑ. Η ιστορία, συνεπώς, κάνει κύκλους και επαναλαμβάνεται. Τώρα η «κουτσή πάπια» είναι ο κ. Ανδρουλάκης, παρά το γεγονός ότι δεν βρίσκεται στην εξουσία, όπως τότε ο κ. Παπανδρέου, αλλά μόνο στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ.
Η απαξίωση, ωστόσο, της οποίας τυγχάνει από τα στελέχη και τους ψηφοφόρους του κόμματός του μιλά από μόνη της. Η αμφισβήτηση που αντιμετωπίζει από τα στελέχη του δεν αποκλείεται να αποτελέσει προάγγελο εξελίξεων στο ΠΑΣΟΚ, είτε πριν είτε μετά τις εκλογές, με τον κ. Ανδρουλάκη να βρίσκεται ασφαλώς σε εξαιρετικά δυσχερή θέση.