Το πολιτικό σκηνικό στην αντιπολίτευση βρίσκεται ακόμη μία φορά σε φάση αναδιάταξης και οι συζητήσεις για πιθανά νέα πολιτικά σχήματα συνεχίζονται.
Ωστόσο, τα τελευταία δημοσκοπικά δεδομένα φαίνεται να «παγώνουν» σε μεγάλο βαθμό τις αρχικές προσδοκίες για τη δυναμική αυτών των εγχειρημάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ώρες, η τάση που καταγράφεται είναι η σταδιακή και σε ορισμένες περιπτώσεις ραγδαία πτώση των ποσοστών που αποδίδονται σε πιθανούς νέους πολιτικούς σχηματισμούς.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το ενδεχόμενο ενός νέου πολιτικού εγχειρήματος γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Όσοι μελετούν τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων βλέπουν ότι η δυναμική μιας νέας πολιτικής κίνησης υπό την ηγεσία του αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς.
Οι δημοσκόποι επισημαίνουν ότι ένας από τους βασικούς λόγους είναι το κυβερνητικό παρελθόν του. Σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις νέων κομμάτων στο παρελθόν που εμφανίστηκαν ως «αντισυστημικές φωνές» ή ως φορείς μιας ριζικής πολιτικής αλλαγής, ο πρώην πρωθυπουργός δεν αντιμετωπίζεται πλέον από μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης ως τέτοια επιλογή.
Η διακυβέρνηση της χώρας κατά την περίοδο 2015-2019 με τις πολιτικές συγκρούσεις, τα μνημόνια και τις αποφάσεις εκείνης της περιόδου εξακολουθεί να επηρεάζει την εικόνα του.
Έτσι, ενώ σε επίπεδο αναγνωρισιμότητας ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει μια κεντρική πολιτική προσωπικότητα στην Αριστερά, σε επίπεδο δημοσκοπικών ποιοτικών χαρακτηριστικών τα δεδομένα φαίνεται να είναι πιο σύνθετα και, σε αρκετές περιπτώσεις, μάλλον αρνητικά.
Σε πολλές μετρήσεις καταγράφεται ότι σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων θεωρεί πως ο πρώην πρωθυπουργός εκπροσωπεί πλέον ένα «αποτυχημένο πολιτικό σύστημα», κάτι που δυσκολεύει την προσπάθεια εμφάνισης ενός νέου πολιτικού φορέα με χαρακτηριστικά ανανέωσης.
Παράλληλα, παράγοντες της δημοσκοπικής αγοράς υπογραμμίζουν ότι ακόμη και σε θεωρητικό επίπεδο η εκκίνηση ενός νέου κόμματος φαίνεται να καταγράφει σχετικά χαμηλά ποσοστά σε σχέση με αντίστοιχα εγχειρήματα του παρελθόντος. Σε άλλες χρονικές περιόδους, νέα κόμματα ξεκινούσαν με υψηλά διψήφια ποσοστά στις πρώτες μετρήσεις ή με έντονη δυναμική που έδειχνε πιθανότητα γρήγορης πολιτικής ανόδου.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, οι μετρήσεις δείχνουν περιορισμένη αρχική επιρροή, γεγονός που οδηγεί αρκετούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι το πολιτικό σύστημα έχει γίνει πιο «ανθεκτικό» σε νέες εισόδους.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η πολιτική κινητικότητα γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό έχει σταματήσει. Αντιθέτως, ο Αλέξης Τσίπρας συνεχίζει μια σειρά δημόσιων εμφανίσεων και παρεμβάσεων με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του.
Πολλοί πολιτικοί παρατηρητές θεωρούν ότι μέσα από αυτές τις εκδηλώσεις επιχειρείται μια σταδιακή επανασυσπείρωση δυνάμεων που στο παρελθόν είχαν στηρίξει τον χώρο της Αριστεράς.
Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν δεν υπάρχει άμεσο σχέδιο ίδρυσης νέου κόμματος, οι δημόσιες παρεμβάσεις λειτουργούν ως δίκτυο επαφών και ως χώρος πολιτικής ζύμωσης για το μέλλον.
Την ίδια στιγμή, η δημόσια παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού φαίνεται να περνά σε μια διαφορετική φάση. Η αρχική περίοδος έντονης δημοσιότητας που είχε δημιουργηθεί γύρω από το πρόσωπό της φαίνεται να έχει υποχωρήσει, κάτι που αποτυπώνεται τόσο στη δημοσιογραφική προβολή όσο και στην απήχηση που καταγράφεται σε δημοσκοπικές μετρήσεις.
Αναλυτές της επικοινωνίας επισημαίνουν ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι σπάνιο στη δημόσια ζωή. Συχνά, πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο της επικαιρότητας απολαμβάνουν για ένα χρονικό διάστημα πολύ μεγάλη προβολή, η οποία όμως σταδιακά μειώνεται καθώς η επικαιρότητα μετατοπίζεται σε άλλα ζητήματα.
Η λεγόμενη «επικοινωνιακή αντισυστημική μόδα» που συνοδεύει ορισμένες προσωπικότητες δεν είναι εύκολο να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς συνεχή πολιτική ή κοινωνική δράση που να την τροφοδοτεί.
Για τη Μαρία Καρυστιανού, η επόμενη περίοδος θα είναι πιθανότατα καθοριστική για το αν η δημόσια παρουσία της θα αποκτήσει πιο σταθερά χαρακτηριστικά.
Με βάση πάντως τα σημερινά δεδομένα, οι δημοσκόποι φαίνεται να συμφωνούν σε ένα βασικό συμπέρασμα που λέει ότι η δυναμική των ενδεχόμενων νέων κομμάτων είναι προς το παρόν περιορισμένη και ενίοτε, μάλιστα, εμφανίζει ακόμη και καθοδική τάση.
Η φράση που χρησιμοποιούν αρκετοί αναλυτές –«όταν παίρνω φόρα, φόρα κατηφόρα»– αποτυπώνει ακριβώς αυτή την εικόνα μιας αρχικής συζήτησης που δημιούργησε προσδοκίες, αλλά στη συνέχεια φαίνεται να συναντά σοβαρά πολιτικά εμπόδια στην κοινωνία.
Το επόμενο χρονικό διάστημα θα δείξει αν αυτή η τάση θα παγιωθεί ή αν θα υπάρξουν νέα δεδομένα.
Στην πολιτική, άλλωστε, η δυναμική μπορεί να αλλάξει γρήγορα, ιδιαίτερα όταν νέα ζητήματα έρχονται στο προσκήνιο και μεταβάλλουν τις προτεραιότητες των πολιτών. Για πρόσωπα όπως ο Αλέξης Τσίπρας και η Μαρία Καρυστιανού, η πρόκληση της επόμενης περιόδου θα είναι ακριβώς αυτή: να προσπαθήσουν να μετατρέψουν τη δημόσια παρουσία τους σε κάποια πολιτική επιρροή μέσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικό.
Πιο δύσκολη περίπτωση είναι αυτή του Αλέξη Τσίπρα ο οποίος επιχειρεί πολιτικό επαναλανσάρισμα, χωρίς να έχει πραγματοποιήσει σοβαρή αυτοκριτική για την προηγούμενη κυβερνητική του θητεία.
