Σαν σήμερα, η αυγή της 1ης Ιανουαρίου 1822 βρίσκει την επαναστατημένη Ελλάδα κουρασμένη από τον πόλεμο, αλλά γεμάτη ελπίδα.
Εννέα μήνες μετά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, τα όπλα δεν έχουν σιγήσει, όμως για πρώτη φορά οι Έλληνες επιχειρούν κάτι εξίσου τολμηρό με την εξέγερσή τους, να συγκροτήσουν κράτος, να δώσουν στον Αγώνα πολιτική υπόσταση, θεσμούς και κανόνες που να ξεπερνούν την ανάγκη της στιγμής και να κοιτούν προς το μέλλον.
Στην Επίδαυρο, εκπρόσωποι από τις ελεύθερες και επαναστατημένες περιοχές του ελληνικού χώρου έχουν συγκεντρωθεί στην Α’ Εθνική Συνέλευση. Εκεί, μακριά από τα πεδία των μαχών αλλά με τον πόλεμο να μαίνεται γύρω τους, συνειδητοποιούν πως ο Αγώνας δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς ενιαία διοίκηση και πολιτική νομιμοποίηση. Η Επανάσταση πρέπει να αποκτήσει φωνή και πρόσωπο.
Έτσι, την πρώτη ημέρα του νέου έτους, ψηφίζεται το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας, το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος», γνωστό ως Σύνταγμα της Επιδαύρου. Επηρεασμένο από τις φιλελεύθερες ιδέες της Ευρώπης, κατοχυρώνει τη λαϊκή κυριαρχία, την ισονομία και τη διάκριση των εξουσιών. Δεν αποτελεί απλώς έναν νόμο, αλλά μια ξεκάθαρη δήλωση ότι οι Έλληνες δεν αγωνίζονται μόνο για να αποτινάξουν τον κατακτητή, αλλά για να θεμελιώσουν ένα σύγχρονο και οργανωμένο κράτος.
Την ίδια ημέρα, η Εθνοσυνέλευση προχωρά σε μια ακόμη ιστορική πράξη, την διακήρυξη της ανεξαρτησίας. Με λόγια λιτά αλλά φορτισμένα, δηλώνεται επισήμως ότι το ελληνικό έθνος αποσχίζεται από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και διεκδικεί τη θέση του ανάμεσα στα ελεύθερα έθνη της Ευρώπης. Το μήνυμα δεν απευθύνεται μόνο στους Έλληνες, αλλά και στις Μεγάλες Δυνάμεις, από τις οποίες ζητείται έμμεσα αναγνώριση και υποστήριξη.
Μέσα σε αυτό το κλίμα πολιτικής γέννησης, καθιερώνεται και η γαλανόλευκη σημαία. Από πολεμικό λάβαρο μετατρέπεται πλέον σε κρατικό σύμβολο, σε σημείο αναφοράς για έναν λαό που αναζητά κοινή ταυτότητα και ενότητα. Το γαλάζιο και το λευκό δεν συμβολίζουν μόνο τον ουρανό και τη θάλασσα, αλλά και την ελπίδα για ελευθερία και αυτοδιάθεση.
Η 1η Ιανουαρίου 1822 δεν φέρνει το τέλος του Αγώνα, αυτό θα έρθει χρόνια αργότερα, με θυσίες, εμφύλιες συγκρούσεις και διεθνείς παρεμβάσεις. Όμως αποτελεί τη στιγμή που η Επανάσταση παύει να είναι απλώς ένοπλη εξέγερση και μετατρέπεται σε πολιτικό σχέδιο
Είναι η ημέρα που γεννιέται, θεσμικά και συνειδητά, το σύγχρονο ελληνικό κράτος.
Σαν σήμερα, λοιπόν μπορεί οι Έλληνες να μην κέρδισαν ακόμη την ελευθερία τους, αλλά έρδισαν κάτι εξίσου σημαντικό, το δικαίωμα να οραματιστούν το μέλλον τους ως ελεύθεροι πολίτες ενός δικού τους κράτους.
