Σαν σήμερα, στις αρχές του 1910, η Κυριακή καθιερώθηκε στην Ελλάδα επίσημα ως ημέρα αργίας, μετά από μια μακρά διαδικασία κοινωνικών διεκδικήσεων και νομοθετικών αλλαγών.
Η καθιέρωση της Κυριακής ως ημέρα αργίας ήταν μια από τις πρώτες σημαντικές νομοθετικές αλλαγές για τα εργασιακά δικαιώματα στην Ελλάδα. Ενώ πριν από αυτήν, για χιλιάδες εργαζόμενους, ιδιαίτερα στον εμπορικό τομέα όλες οι ημέρες της εβδομάδας έμοιαζαν ίδιες, με τα καταστήματα να λειτουργούν καθημερινά από το πρωί μέχρι αργά το βράδυ, χωρίς σταθερό ρεπό.
Το ζήτημα άρχισε να αποκτά μορφή ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν δημιουργήθηκαν οι πρώτοι σύλλογοι εμπόρων στην Αθήνα. Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών, που ιδρύθηκε το 1902, ήταν μία από τις πρώτες οργανωμένες προσπάθειες να ικανοποιηθούν εργασιακά αιτήματα, αρχικά για αργία τη δεύτερη ημέρα μετά το Πάσχα και στη συνέχεια για την Κυριακή, σύμφωνα με πρότυπα του εξωτερικού.
Στην αρχή, το αίτημα για κυριακάτικη αργία αντιμετωπίστηκε με επιφυλάξεις από τον ίδιο τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου της εποχής, Κ. Τσάτσο, ο οποίος θεωρούσε ότι μια τέτοια αργία ήταν «επιβλαβής για το εμπόριο».
Το 1908 - Πρώτο βήμα
Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι το 1908 σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή, επειδή εκείνη τη χρονιά η Κυριακή αναγνωρίστηκε ως ημέρα αργίας στα καταστήματα, για τους τρεις θερινούς μήνες. Λίγο αργότερα μέσα στην ίδια χρονιά, και ύστερα από πρόταση του Εμπορικού Συλλόγου προς την κυβέρνηση, η Κυριακή καθιερώθηκε ως ημέρα αργίας για όλο το έτος.
Αυτή η ρύθμιση όμως δεν ήταν ακόμη καθολική και απείχε από την πλήρη εφαρμογή που θα ακολουθούσε, αλλά ήταν ένα πρώτο βήμα προς το γενικότερο εργασιακό δικαίωμα στην εβδομαδιαία άδεια.
Η πλήρης νομοθετική καθιέρωση
Η πραγματική θεσμική τομή έγινε στα τέλη του 1909, όταν η κυβέρνηση του Μαυρομιχάλη ψήφισε έναν ειδικό νόμο που αναγνώριζε την Κυριακή ως ημέρα αργίας για όλους τους εργαζόμενους. Ο νόμος δημοσιεύθηκε στα τέλη Δεκεμβρίου του 1909 και η εφαρμογή του ξεκίνησε στις πρώτες ημέρες του 1910 (από τις 2 Ιανουαρίου) οπότε η Κυριακή απέκτησε και νομική ισχύ ως επίσημη ημέρα αργίας.
Κοινωνικό‑εργασιακή σημασία
Αυτή η νομοθετική αλλαγή ήταν η πρώτη φορά που το ελληνικό κράτος θεσμοθετούσε την εβδομαδιαία αργία, ένα δικαίωμα που οι εργαζόμενοι διεκδικούσαν συστηματικά εδώ και χρόνια. Μέχρι τότε, η απουσία σταθερής ημέρας ρεπό θεωρούνταν σχεδόν φυσιολογική, ειδικά για τους εμποροϋπαλλήλους που εργάζονταν καθημερινά.
Με την καθιέρωση της Κυριακής ως αργίας, διαμορφώθηκε ένα σταθερό πλαίσιο εργασιακής ρύθμισης, που επέτρεψε στους εργαζόμενους να έχουν μια ημέρα ξεκούρασης κάθε εβδομάδα, μια σημαντική εξέλιξη για τις εργασιακές συνθήκες στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα.
Και κάπως έτσι, για πρώτη φορά, η εβδομάδα απέκτησε μια μέρα που ανήκε πραγματικά στους ανθρώπους, και όχι μόνο στην εργασία τους.
