Οι… αγιογράφοι του Τσίπρα ανοίγουν τα χαρτιά τους και μιλάνε για το κόμμα που ενδέχεται να δημιουργήσει ο πρώην πρωθυπουργός.
Η πολιτική εμφάνιση και η ραγδαία επικράτηση του Τσίπρα έφεραν πολλές φορές στο προσκήνιο το ερώτημα αν ο ηγέτης της κυβερνώσας Αριστεράς είναι αυτόφωτος ή ετεροκαθορίζεται, αντιγράφοντας σύμβολα και συμπεριφορές άλλων ιδεολογικών και πολιτικών χώρων. Και κυρίως, αν μιμείται την ιστορική και εμβληματική πολιτική προσωπικότητα του Ανδρέα Παπανδρέου.
Οι αντιγραφές στη ρητορική και την κινησιολογία του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ εξαντλήθηκαν στην πορεία του Τσίπρα από τα κινήματα των «Αγανακτισμένων» στις «άνω και κάτω» πλατείες μέχρι το Μέγαρο Μαξίμου. Στο rebranding του, μέσω «Ιθάκης», ήρθε μάλλον η ώρα για την αντιγραφή της πρώτης πολιτικής διαδρομής του Ανδρέα Παπανδρέου από την Ένωση Κέντρου και την ίδρυση του αντιδικτατορικού ΠΑΚ στο σοσιαλδημοκρατικό ΠΑΣΟΚ.
«Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, αλλά η εμπειρία της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ (με την αυτοοργάνωση του ’74) είναι χρήσιμη», σχολιάζει ο στενός συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα, Θανάσης Καρτερός, με άρθρο του στην «Εφημερίδα των Συντακτών». Και το πιο πιθανό είναι αυτός να ξέρει κάτι παραπάνω απ’ όσα σχεδιάζει ή… ονειρεύεται ο πρώην πρωθυπουργός για το νέο πολιτικό του εγχείρημα. Εξάλλου οι βιογράφοι επιλέγουν τι θα μάθουμε για τους βίους των ιστορικών προσώπων, όπως και οι αγιογράφοι για τη ζωή και το έργο των αγίων…
Ο Θ. Καρτερός αποκωδικοποιεί τις δημόσιες τοποθετήσεις του Τσίπρα, με τελευταία την παρουσίαση της «Ιθάκης» στη Θεσσαλονίκη, για να απαντήσει αν θα ιδρύσει κόμμα και με ποιο σκοπό, τι είναι η ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης, γιατί δεν είναι λύση ένα αριστερό-προοδευτικό μέτωπο και ποιοι είναι οι πολιτικοί σύμμαχοι και αντίπαλοι.
Τι μαθαίνουμε από τον Καρτερό, λοιπόν; Ότι το κόμμα Τσίπρα, στην προοπτική του οποίου μόνο ο ίδιος εμφανίζεται μέχρι τώρα με την ιδιότητα του συγγραφέα-πολιτικού, δεν θα είναι προσωποπαγές. «Σκοπός του είναι να προκαλέσει μια κοινωνική “μόχλευση”, ένα προοδευτικό πολιτικό ρεύμα... Το κόμμα ή κίνημα ή πρωτοβουλία που θα προκύψει να είναι κοινή προσπάθεια χιλιάδων ανθρώπων κι όχι μια προσωπική επιλογή με όρους μεσσία και πιστών».
Αναποτελεσματική είναι όμως –για τους Καρτερό και Τσίπρα– και μία πολιτική συγκόλληση των «θραυσμάτων του ΣΥΡΙΖΑ», με το ΠΑΣΟΚ και κάποιο άλλο μικρότερο κόμμα (τη Νέα Αριστερά δηλαδή; Γιατί η Ζωή δεν μπαίνει σε… ξένα λαγούμια), «μία αναπαλαίωση μεθόδων και προσώπων που είναι αδύνατο να πείσει την πλειοψηφία».
Και κάπου εδώ έρχεται η… ώρα του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου, με ζητούμενο του Τσίπρα την «ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης». «Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται», γράφει ο Καρτερός –ερμηνεύοντας τις δημόσιες και μύχιες σκέψεις του Τσίπρα– «αλλά η εμπειρία της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ είναι χρήσιμη. Μια μεγάλη, ανοιχτόκαρδη πρωτοβουλία, με συνδυασμό νέων και παλαιότερων προσώπων, που θα επιβάλει ένα πολιτικό laissez-passer στον προοδευτικό χώρο. Από τη Ριζοσπαστική Αριστερά μέχρι το Δημοκρατικό Κέντρο. Με όρους διαφορετικότητας, αλλά και προγραμματικής πειθαρχίας, που θα εξασφαλίζουν αξιοπιστία και αντοχή».
Τα μάθαμε όλα για το κόμμα Τσίπρα μέσα από αυτές τις φράσεις. Απομένει το όνομα και τα πρόσωπα. Το ιδεολογικό πλαίσιο είναι συγκεκριμένο. Είναι τέτοια η σαφήνεια, μάλιστα, που δίνει και το στίγμα των σχέσεων με τα άλλα συγγενή κόμματα του χώρου αλλά και το απροσδιόριστο ιδεολογικά κόμμα της Καρυστιανού. «Μέτωπο με τις ηγεσίες των άλλων προοδευτικών κομμάτων δεν προβλέπεται. Αυτό ισχύει και για την πρωτοβουλία Καρυστιανού, όπου κι αν την τοποθετεί κανείς. Αντίπαλος είναι μόνο το καθεστώς Μητσοτάκη». Τελεία και παύλα!
Ο Τσίπρας μάλλον προϋπήρξε του συγγραφέα «αντιγραφέα». Στις τελευταίες σελίδες του τετραδίου της… πολιτικής αντιγραφής του συναντά κανείς τους αείμνηστους Κωνσταντίνο Καραμανλή και Ανδρέα Παπανδρέου, οι οποίοι τόλμησαν να διαλύσουν τα κόμματα στα οποία αναδείχθηκαν και να ιδρύσουν τα δικά τους. Από την ΕΡΕ στη ΝΔ ο Καραμανλής, από την Ένωση Κέντρου στο ΠΑΣΟΚ ο Ανδρέας.
Κάπου εκεί ξεκινά και το ταξίδι της Ιθάκης για τον Τσίπρα, τουλάχιστον στα… οράματα-όνειρά του. Αφήνει πίσω του τον ΣΥΡΙΖΑ και προχωράει σε καινούργιες θάλασσες.
Είχαν προηγηθεί τα κεφάλαια αντιγραφής στις κινήσεις (ακόμη και των δακτύλων), στις χειρονομίες, στις γκριμάτσες του αείμνηστου Ανδρέα Παπανδρέου, στο ζιβάγκο, στη χροιά της φωνής, στην εκφορά του λόγου και στα ιστορικά πασοκικά συνθήματα της αλλαγής και της ανατροπής. Ίσως και να πίστεψε ότι αυτά τα στοιχεία θα κατοχύρωναν τη χαρισματικότητα του ηγέτη. Και μάλλον, μέχρι ενός σημείου, μπορεί και να απέδωσε η τέχνη της μίμησης…
Ο ΣΥΡΙΖΑ από ένα κόμμα διαμαρτυρίας του 3%, στις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις μεταξύ 2012 και 2015 έφτασε και ξεπέρασε το 30%. Θρίαμβος για τη λαϊκιστική Αριστερά, προσωπικός θρίαμβος και για τον Τσίπρα, που εξελέγη πρωθυπουργός με τις ψήφους της λαϊκής σκληρής Δεξιάς του Πάνου Καμμένου. Και παρά τους τυχοδιωκτισμούς και τις κυβιστήσεις του 2015 ο… χαρισματικός και… άχαστος Τσίπρας τα κατάφερνε.
Μέχρι τη στιγμή της εκλογής του Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ. Εκεί άρχισε να «χτίζεται» ο σοβαρός αντίπαλος. Ο Μητσοτάκης ως ο εαυτός του, έναντι του Τσίπρα ως μίμου του Ανδρέα Παπανδρέου. Το 2019 η ΝΔ και ο αρχηγός της βύθισαν εκλογικά τον ΣΥΡΙΖΑ και τον ηγέτη του, Αλέξη Τσίπρα, οι οποίοι ποτέ δεν κατάφεραν να σηκώσουν κεφάλι, όπως θα αναμενόταν για ένα κόμμα στα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Ως επιμελής μελετητής, ενδεχομένως, της ασιατικής θεωρίας των μετενσαρκώσεων ο Τσίπρας ξαναδιαβάζει τα τετράδια της αντιγραφής του και ετοιμάζεται να διεκδικήσει την ηγεμονία του σοσιαλδημοκρατικού χώρου στη χώρα μας. Μιας χώρας που πολλά έχουν ακούσει τα αυτιά της και πολλά έχουν δει τα μάτια της από τον… έφηβο του δεκαπενταμελούς.
