Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης της Εκτελεστικής Επιτροπής (External Group Meeting) του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, που πραγματοποιήθηκε στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου στη Ρόδο.
Στις εργασίες συμμετείχε ο περιφερειάρχης Αττικής και Α' Αντιπρόεδρος της Ομάδας του ΕΛΚ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (EPP-CoR), Νίκος Χαρδαλιάς, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της Διακήρυξης της Ρόδου, του κοινού ψηφίσματος που υιοθετήθηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή.
Το ψήφισμα αναδεικνύει τη σημασία των Περιφερειών και των τοπικών αρχών στη νέα αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής συνοχής. Στην παρέμβασή του, ο κ. Χαρδαλιάς υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προχωρήσει μέσα από μεγαλύτερο συγκεντρωτισμό, αλλά μέσα από την ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τις Περιφέρειες.
Παράλληλα, χαρακτήρισε τη συζήτηση για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ως μια κρίσιμη πολιτική επιλογή για το αναπτυξιακό μοντέλο κάθε κράτους-μέλους και όχι ως μια απλή τεχνοκρατική διαδικασία. Όπως σημείωσε, η Πολιτική Συνοχής, μαζί με την Κοινή Αγροτική Πολιτική, αποτελεί μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές πολιτικές που οι πολίτες αντιλαμβάνονται άμεσα στην καθημερινότητά τους.
«Η Ευρώπη των Περιφερειών δεν μπορεί να οικοδομηθεί μέσω ενός μεγαλύτερου συγκεντρωτισμού, αλλά μέσω μιας μεγαλύτερης εμπιστοσύνης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι Περιφέρειες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλοί μεσάζοντες ή εκτελεστές αποφάσεων της εκάστοτε κεντρικής κυβέρνησης. Αποτελούν στρατηγικούς παράγοντες με γνώση, εμπειρία και ευθύνη να σχεδιάζουν και να υλοποιούν επενδύσεις που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του τοπικού πληθυσμού. Το μήνυμα που πρέπει να στείλουμε από τη Ρόδο είναι πως το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο θα πρέπει να σέβεται την επικουρικότητα, να προστατεύει την τοπική αυτονομία και να διασφαλίζει ότι καμία περιφέρεια και κανένας πολίτης δεν πρόκειται να μείνει πίσω», υπογράμμισε.
Οι τρεις βασικοί άξονες που έθεσε ο Νίκος Χαρδαλιάς
Ο περιφερειάρχης Αττικής παρουσίασε τρεις προτεραιότητες που, όπως τόνισε, πρέπει να αποτελέσουν τον πυρήνα της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Δίκαιη κατανομή των πόρων
Πρώτος άξονας είναι η εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης για όλες τις Περιφέρειες της Ευρώπης. Ο κ. Χαρδαλιάς ζήτησε ειδικό και προστατευμένο προϋπολογισμό για την Πολιτική Συνοχής, επισημαίνοντας ότι οι νέες ανάγκες σε τομείς όπως η άμυνα και η ασφάλεια δεν πρέπει να περιορίσουν τους πόρους που κατευθύνονται στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική σύγκλιση.
«Ζητάμε έναν ειδικό, προστατευμένο προϋπολογισμό για την πολιτική συνοχής που θα καλύπτει όλες τις κατηγορίες περιφερειών. Οι νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα και η ασφάλεια, είναι κρίσιμες, αλλά δεν πρέπει να χρηματοδοτηθούν εις βάρος της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής. Η συνολική χρηματοδότηση πρέπει να ανέρχεται στο 1,27% του ΑΕΠ της ΕΕ, ώστε να καλυφθούν οι νέες προκλήσεις χωρίς να θυσιαστούν οι παραδοσιακές πολιτικές» σημείωσε.
Ενεργός συμμετοχή των Περιφερειών
Δεύτερος πυλώνας είναι η ουσιαστική συμμετοχή των Περιφερειών στον σχεδιασμό και τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων.
«Οι Περιφέρειες δεν είναι και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλοί "διαμεσολαβητές" ή εκτελεστές κεντρικών επιλογών. Είμαστε οι Αρχές που γνωρίζουν τις ανάγκες του πολίτη και τις ιδιαιτερότητες της αγοράς. Οι περιφερειακές διαχειριστικές αρχές θα πρέπει να είναι υπεύθυνες για τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό, τη διαχείριση και την υλοποίηση και να συνεργάζονται άμεσα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση δεν αποτελεί θεσμική πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση αποτελεσματικότητας», όπως είπε.
Αναφερόμενος στην Περιφέρεια Αττικής, σημείωσε ότι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα επιτυχημένης εφαρμογής της Πολιτικής Συνοχής, φέρνοντας ως παράδειγμα το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο, έργο ύψους 370 εκατ. ευρώ.
«Αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα του τι μπορεί να επιτύχει η Πολιτική Συνοχής όταν εφαρμόζεται σωστά. Έργα όπως το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο, μια επένδυση 370 εκατομμυρίων ευρώ, δεν είναι απλές γραμμές σε έναν προϋπολογισμό. Είναι επενδύσεις γενεών στην ποιότητα ζωής, που μεταμορφώνουν την παράκτια ζώνη σε έναν πράσινο και πολιτιστικό πνεύμονα».
Προστασία της τοπικής αυτονομίας
Ο τρίτος άξονας αφορά τη θωράκιση της τοπικής αυτονομίας. Ο κ. Χαρδαλιάς πρότεινε τη δημιουργία μηχανισμού που θα επιτρέπει την απευθείας διοχέτευση πόρων στις τοπικές και περιφερειακές αρχές όταν οι εθνικές κυβερνήσεις δεν τηρούν συγκεκριμένα ορόσημα.
«Οι τελικοί δικαιούχοι και οι πολίτες δεν πρέπει να τιμωρούνται για τις όποιες ενδεχόμενες αστοχίες ή καθυστερήσεις των κεντρικών κυβερνήσεων» σημείωσε.
Συναντήσεις με κορυφαίους Ευρωπαίους αξιωματούχους
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο περιφερειάρχης Αττικής τόνισε ότι η ανταγωνιστικότητα και η συνοχή δεν αποτελούν αντικρουόμενες πολιτικές, αλλά αλληλοσυμπληρώνονται.
«Αν οι πόλεις και οι περιφέρειες αποκλειστούν από τη λήψη αποφάσεων, υπονομεύεται η ίδια η δημοκρατική νομιμότητα της Ένωσης. Η Πολιτική Συνοχής και η Ανταγωνιστικότητα δεν είναι έννοιες αντικρουόμενες, είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Δεν μπορεί να υπάρξει παγκόσμια ανταγωνιστική Ευρώπη αν οι περιφέρειές της δεν είναι ανθεκτικές, συνδεδεμένες και ικανές να καινοτομούν. Το μέλλον της κάθε χώρας απαιτεί "γραφεία με θέα στην περιφέρεια". Απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ενισχύουν τη διοικητική αυτονομία και δίνουν τα εργαλεία σε εμάς, που βρισκόμαστε πλησιέστερα στον πολίτη, να χτίσουμε μια πιο δίκαιη και ευημερούσα κοινωνία».
Στο περιθώριο της συνόδου, ο κ. Χαρδαλιάς είχε επαφές με κορυφαίους Ευρωπαίους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων η πρόεδρος του ΕΛΚ στην Επιτροπή των Περιφερειών, Sari Rautio, και ο Α' Αντιπρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών και περιφερειάρχης Ανδαλουσίας, Manuel Moreno Bonilla.
Τη διοργάνωση φιλοξένησε ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος, ενώ συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, οι ευρωβουλευτές Γιώργος Αυτιάς και Φρέντης Μπελέρης, καθώς και ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός.
