Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις για το 2026-2027 λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά η Ελλάδα σημειώνει ρυθμούς σημαντικά υψηλότερους από τους εταίρους της, που συνιστούν ανάπτυξη πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η Επιτροπή προβλέπει επιβράδυνση της ελληνικής δραστηριότητας από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026 και 1,6% το 2027, λόγω του «σοκ» στις τιμές ενέργειας.
Την ίδια στιγμή:
- στην ΕΕ η ανάπτυξη περιορίζεται στο 1,1% το 2026 (από 1,4% που προβλεπόταν το φθινόπωρο) και ανακάμπτει οριακά στο 1,4% το 2027
- στην ευρωζώνη πέφτει στο 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027, από 1,2% και 1,4% αντίστοιχα στις προηγούμενες εκτιμήσεις
Η Επιτροπή σημειώνει χαρακτηριστικά: «Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στο ενεργειακό σοκ που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή — το δεύτερο τέτοιο σοκ σε λιγότερο από πέντε χρόνια».
Δημοσιονομικό πλεονέκτημα και αποκλιμάκωση χρέους
Το δεύτερο «όπλο» είναι τα πρωτογενή πλεονάσματα. Η Κομισιόν εκτιμά ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει βιώσιμα πλεονάσματα την περίοδο 2025-27, παρά τα επεκτατικά μέτρα για στήριξη νοικοκυριών. Τα πλεονάσματα, μαζί με την ονομαστική μεγέθυνση, οδηγούν το χρέος σε σταθερή πτώση, προσεγγίζοντας το 134% του ΑΕΠ στο τέλος του 2027.
Η πορεία είναι αντίθετη από αυτήν της ευρωζώνης:
- το σωρευτικό έλλειμμα της ευρωζώνης θα αυξηθεί στο 3,5% του ΑΕΠ το 2026 από 2,9% το 2025
- το χρέος της ευρωζώνης θα ανέβει στο 91,2% το 2027 από 88,7% το 2025
Η αποκλιμάκωση φέρνει και συμβολική αλλαγή: η Ελλάδα αναμένεται να πάψει φέτος να είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα της ευρωζώνης. Το ελληνικό χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει κοντά στο 137% το 2026, ενώ της Ιταλίας κορυφώνεται στο 138,6%, με αποτέλεσμα η Ιταλία να αναλαμβάνει την πρώτη θέση.
Πληθωρισμός: Η πίεση που μένει
Το ενεργειακό σοκ ανεβάζει τον πληθωρισμό παντού, αλλά στην Ελλάδα η αύξηση είναι εντονότερη λόγω της εξάρτησης από εισαγωγές και της σφιχτής αγοράς εργασίας. Η Κομισιόν προβλέπει για την Ελλάδα 3,7% το 2026 (από 2,9% το 2025) και αποκλιμάκωση στο 2,4% το 2027. Αντίστοιχα, στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός αναμένεται στο 3,0% το 2026 και στο 2,3% το 2027, ενώ στην ΕΕ στο 3,1% το 2026 και στο 2,4% το 2027.
Η μετάδοση της ενεργειακής ακρίβειας σε υπηρεσίες και μη ενεργειακά αγαθά, σε συνδυασμό με μισθολογικές πιέσεις στον τουρισμό και τις κατασκευές, κρατά τον δομικό πληθωρισμό ψηλά και το 2027.
Τι στηρίζει την ανθεκτικότητα
Επενδύσεις με ευρωπαϊκά κονδύλια. Η απορρόφηση του Ταμείου Ανάκαμψης κρατά την επενδυτική δαπάνη ισχυρή και το 2026, αντισταθμίζοντας μερικώς τη συμπίεση της κατανάλωσης.
Δημοσιονομικός χώρος. Τα πλεονάσματα επιτρέπουν στοχευμένα μέτρα (μειώσεις φόρου εισοδήματος, αυξήσεις στο Δημόσιο), χωρίς εκτροπή από τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Αγορά εργασίας. Η ανεργία υποχώρησε στο 8,4% στο τέλος του 2025, χαμηλό από το 2008, στηρίζοντας τα εισοδήματα.
Προοπτική 2027: Κίνδυνοι, ανθεκτικότητα και το αποτέλεσμα της κυβερνητικής πολιτικής
Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι η ολοκλήρωση του RRF το 2027 θα επιβραδύνει τις επενδύσεις, ενώ παρατεταμένη ενεργειακή κρίση μπορεί να πλήξει τις εξαγωγές υπηρεσιών, κυρίως τον τουρισμό. Η σύσταση προς τα κράτη-μέλη είναι «χειρουργικά» μέτρα στήριξης, ώστε να μην τροφοδοτηθεί νέος δημοσιονομικός κύκλος ελλειμμάτων στην ευρωζώνη.
Σε ένα περιβάλλον όπου η ΕΕ μπαίνει σε τροχιά στασιμοπληθωρισμού, με ανάπτυξη πάνω από το 1% και πληθωρισμό πάνω από 3%, η Ελλάδα διατηρεί δύο συγκριτικά πλεονεκτήματα: ρυθμό μεγέθυνσης σχεδόν διπλάσιο της ευρωζώνης και δημοσιονομική θέση που επιτρέπει ταχεία μείωση χρέους.
Τα θετικά αποτελέσματα για την οικονομία της Ελλάδας οφείλονται στη συνεπή και σωστή οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Η σταθερή προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων για επενδύσεις, οι στοχευμένες φορολογικές μειώσεις και η στήριξη της εργασίας δημιούργησαν τον χώρο για πλεονάσματα, αποκλιμάκωση του χρέους και ανάπτυξη πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ακόμη και με τον πόλεμο στο Ιράν να βαραίνει τον ευρωπαϊκό λογαριασμό ενέργειας.
Με αυτή την πολιτική, ο στόχος για χρέος κάτω από 120% έως το 2029 γίνεται ρεαλιστικός και η Ελλάδα περνά από τη θέση του ουραγού στη θέση του παραδείγματος δημοσιονομικής σταθερότητας στην ευρωζώνη.
* Ο Χρήστος Κουπελίδης είναι Οικονομολόγος & Σύμβουλος Στρατηγικής Ανάπτυξης
