Κάθε γενιά έχει τις δικές της ιστορικές ευθύνες. Υπάρχουν στιγμές που καλείται να πάρει αποφάσεις οι οποίες δεν αφορούν το παρόν, αλλά καθορίζουν το μέλλον της χώρας για δεκαετίες.
Η συνταγματική αναθεώρηση ήταν μία από αυτές τις στιγμές. Και δυστυχώς, η γενιά μας δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων.
Χάθηκε μια μοναδική ευκαιρία να διορθωθούν χρόνιες θεσμικές αδυναμίες, να ενισχυθεί η ποιότητα της δημοκρατίας και να αποκτήσει η Ελλάδα ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό συνταγματικό πλαίσιο.
Αντί γι' αυτό, επικράτησαν οι κομματικές σκοπιμότητες, η πόλωση και ο φόβος του πολιτικού κόστους. Για ακόμη μία φορά, το εθνικό συμφέρον υποχώρησε απέναντι στον λαϊκισμό.
Η μεγαλύτερη αποτυχία, όμως, δεν είναι μόνο η αδυναμία επίτευξης μιας ουσιαστικής αναθεώρησης. Είναι ότι η γενιά μας άφησε ανεκμετάλλευτη μια ιστορική ευκαιρία και, με αυτή την επιλογή, υποθηκεύει και τις επόμενες γενιές.
Όσα δεν τολμούμε να αλλάξουμε σήμερα, θα τα βρουν μπροστά τους οι νέοι του αύριο. Θα κληρονομήσουν θεσμικές αδυναμίες, καθυστερήσεις και παθογένειες που εμείς είχαμε την ευκαιρία –και την ευθύνη– να αντιμετωπίσουμε.
Το Σύνταγμα δεν είναι ένα ακόμη πολιτικό κείμενο. Είναι η θεσμική πυξίδα του έθνους. Η αναθεώρησή του απαιτεί διορατικότητα, συναίνεση και υπέρβαση των κομματικών ορίων.
Όταν αντιμετωπίζεται ως πεδίο μικροπολιτικής αντιπαράθεσης, χάνει τον ιστορικό του χαρακτήρα και μετατρέπεται σε θύμα των συγκυριών.
Η ιστορία είναι γεμάτη από χαμένες ευκαιρίες. Εκείνες όμως που αφήνουν το βαθύτερο αποτύπωμα είναι οι θεσμικές, γιατί οι συνέπειές τους συνοδεύουν μια χώρα για πολλά χρόνια.
Η δική μας γενιά είχε την ευκαιρία να αφήσει πίσω της μια πιο ώριμη δημοκρατία, ισχυρότερους θεσμούς και ένα κράτος περισσότερο ανθεκτικό στις προκλήσεις του μέλλοντος. Δεν το έκανε.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό και ηθικό μας χρέος απέναντι στα παιδιά μας. Να μην τους παραδώσουμε μόνο τα προβλήματα που κληρονομήσαμε, αλλά και εκείνα που εμείς δεν είχαμε το θάρρος να λύσουμε.
Γιατί όταν ο λαϊκισμός υπερισχύει της ευθύνης και η μικροπολιτική νικά τη θεσμική τόλμη, δεν χάνεται απλώς μια κοινοβουλευτική μάχη. Χάνεται μια ιστορική ευκαιρία της γενιάς μας και υποθηκεύεται το μέλλον των επόμενων γενεών.
* Ο Γεώργιος Χρ Τάσσης είναι Σύμβουλος Επικοινωνίας
