Με μια ανάρτηση de profundis η Δήμητρα Χαλικιά, πρώην αντιπρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, αναδεικνύει την «αλήθεια για την ελληνική Αριστερά των τελευταίων σαράντα χρόνων».
Την Αριστερά της οποίας και η ίδια ήταν μέλος, εξ ου και γνωρίζει εκ των έσω ποια ήταν τα αίτια της κατάρρευσής της, αλλά και ποιος ήταν ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ, τον οποίο χαρακτηρίζει «εργαλείο» και πιστεύει πως «σήμερα επιχειρεί ως ''παράγοντας'' να εμφανιστεί ως μέρος της λύσης για μια ζημιά της οποίας υπήρξε κεντρικός διαχειριστής».
Η ανάρτηση της Δήμητρας Χαλικιά
Η αλήθεια για την ελληνική Αριστερά των τελευταίων 40 χρόνων (εκτός ΚΚΕ), και της οποίας μέλος ήμουν και εγώ όλα αυτά χρόνια, αποδείχθηκε ότι είναι τόσο απλή.
Δεν απέτυχε επειδή την πολέμησαν. Απέτυχε γιατί ποτέ δεν αποφάσισε τι θέλει να είναι.
Από την ΕΑΡ και τον Συνασπισμό μέχρι τον ΣΥΡΙΖΑ, το ίδιο έργο: σχήματα πάνω σε σχήματα, διασπάσεις πάνω σε διασπάσεις, «νέες αρχές» κάθε λίγα χρόνια.
Ούτε σύνθεση. Ούτε στρατηγική. Μόνο διαχείριση εσωτερικών ισορροπιών.
Και μετά ήρθε ο ΣΥΡΙΖΑ. Όχι ως ενιαίο πολιτικό σχέδιο, αλλά ως συρραφή κάθε λογής κόμματος και αποκόμματος: άλλοι από την ανανεωτική Αριστερά, άλλοι από το ΚΚΕ, άλλοι από την εξωκοινοβουλευτική, άλλοι από διασπάσεις, άλλοι χωρίς καμία κοινωνική αναφορά.
Τι τους ένωνε; Πάντως, όχι κοινό σχέδιο για τη χώρα. Συγκολλητική «ουσία»; Το «αντί»! Αντιμνημόνιο, αντιθεσμική ρητορεία, εύκολα συνθήματα και ηθικολογία χωρίς αυτογνωσία.
Και εδώ είναι το κρίσιμο που κάποιοι κάνουν πως δεν βλέπουν: Πώς να υπάρξει κοινό σχέδιο όταν οι ιδεολογικές αντιθέσεις είναι χαοτικές; Όταν άλλοι μιλάνε για ρήξη με την Ευρώπη, άλλοι για «διαπραγμάτευση», άλλοι για κινηματισμό δρόμου και άλλοι για θεσμική πολιτική;
Και κάπου εκεί ανακαλύφθηκε το πιο βολικό πολιτικό αφήγημα: «Δεν χρειάζεται ιδεολογική σύγκλιση. Αρκεί η προγραμματική». Στον προφορικό λόγο ακούγεται «σοβαρό». Στην πράξη όμως; Δεν συμφωνούμε σε τίποτα βαθύ, άρα ας γράψουμε ένα πρόγραμμα-ευχολόγιο για να φαίνεται ότι συμφωνούμε. Το Πρόγραμμα δηλαδή ΣΥΡΙΖΑ για την κυβέρνηση που άντεξε μέχρι την πρώτη κρίση.
– στο τρίτο μνημόνιο κατέρρευσαν οι «βεβαιότητες»
– στο δημοψήφισμα αποκαλύφθηκε η πλήρης στρατηγική σύγχυση
– στη διακυβέρνηση φάνηκε ότι δεν υπήρχε κοινή γραμμή
Η προγραμματική «σύγκλιση» λειτούργησε ως πολιτικό άλλοθι όχι μόνο να συνυπάρχουν όλοι χωρίς να λύνουν τις διαφορές τους, αλλά να μεταφέρουν αυτές τις διαφορές και μέσα στην κυβέρνηση.
Και τελικά τι έγινε; Αυτό που πάντα γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις: χάθηκε η κυβέρνηση και στο κόμμα επικράτησε ο ισχυρότερος μηχανισμός και ο πιο ευέλικτος αρχηγός! Οι υπόλοιποι είτε σιώπησαν είτε αποχώρησαν.
Ας δούμε επιτέλους την αλήθεια: η προγραμματική σύγκλιση, χωρίς έστω την ελάχιστη κοινή ιδεολογική σύγκλιση, δεν είναι στρατηγική. Είναι διαχείριση αντιφάσεων. Και οι αντιφάσεις, αργά ή γρήγορα, πληρώνονται.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναδείχθηκε και καθιερώθηκε ο Αλέξης Τσίπρας.
Για όλους αυτούς τους λόγους, ο Τσίπρας δεν ήταν η αφετηρία του προβλήματος. Ήταν το εργαλείο. Κάποιος που «τους χωρούσε όλους» χωρίς να λύνει τίποτα! Έμεινε να λειτουργεί αρχηγικά γιατί αυτό βόλευε τους μηχανισμούς. Τον στήριξαν όλοι όσο μοίραζε εξουσία.
Και όταν ήρθε η φθορά, ο ίδιος αποφάσισε να κάνει ένα «διάλειμμα», να φέρει και να στηρίξει έναν άνθρωπο που λείπουν οι λέξεις για να χαρακτηριστεί τόσο πολιτικά όσο και κοινωνικά. Και μετά… άλλαξαν, διότι ο αεί «αρχηγός» αποφάσισε ότι πρέπει να αλλάξουν!
Σήμερα ακούμε, ακόμα και από στελέχη όπως ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, ότι ο Τσίπρας είναι η αφετηρία της κρίσης αξιοπιστίας της Αριστεράς.
Λυπάμαι, αλλά όχι, δεν είναι. Η κρίση υπήρχε πολύ πριν.
Ο Τσίπρας απλώς την εξέφρασε, την αξιοποίησε, τελικά την έκανε κυβερνητική πράξη και φυσικά απέτυχε.
Η ελληνική Αριστερά δεν διαλύθηκε από έναν άνθρωπο.
Διαλύθηκε από τις ίδιες της τις αντιφάσεις, που για χρόνια έκρυβε κάτω από συνθήματα.
Αυτό είναι κατά την ταπεινή μου άποψη το πραγματικό ιστορικό συμπέρασμα των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών για την ελληνική Αριστερά: δεν κατάφερε να οικοδομήσει σοβαρό, συνεκτικό και ώριμο φορέα εξουσίας. Κατάφερε κυρίως να μετατρέπει την εσωτερική της πολυδιάσπαση σε διαδοχικά «νέα ξεκινήματα», μέχρι που ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε το πιο επιτυχημένο και ταυτόχρονα το πιο καταστροφικό από αυτά. Επιτυχημένο εκλογικά, καταστροφικό πολιτικά. Γιατί πήρε όλο το άθροισμα των παθογενειών του χώρου και το μετέφερε στο κέντρο της πολιτικής σκηνής.
Και ο ρόλος του Τσίπρα σήμερα, παρών ως παράγοντας ανασύνθεσης, πίεσης και ενδεχομένως μελλοντικής επανατοποθέτησης. Όχι πια ως ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης που ήταν, αλλά ως το πρόσωπο γύρω από το οποίο εξακολουθούν να περιστρέφονται οι αυταπάτες ενός χώρου που δεν έχει λύσει ούτε τα παλιά του ούτε τα καινούργια του προβλήματα.
Ο Τσίπρας, λοιπόν, δεν είναι η «αφετηρία» της κρίσης της ελληνικής Αριστεράς. Είναι η πιο αποτελεσματική της συσκευασία! Και σήμερα επιχειρεί ως «παράγοντας» να εμφανιστεί ως μέρος της λύσης για μια ζημιά της οποίας υπήρξε κεντρικός διαχειριστής, αλλά όχι μοναδικός δημιουργός.
Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν για μένα δεν είναι τι θα κάνει ο Τσίπρας.
Το ερώτημα είναι αν αυτός ο χώρος έχει καταλάβει επιτέλους τι του συνέβη.
Μιλώντας εκ των «έσω» μέχρι πριν από μερικούς μήνες, πιστεύω ακράδαντα πως δεν το έχει καταλάβει. Γι’ αυτό θα το ξαναζήσει και θα το ξαναζήσει…
