Τι απαντάει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στα όσα υποστήριξε ο αρχηγός της ΕΛΑΣ για τον ΦΠΑ στην Ισπανία, τον ΕΦΚ, τα υπερκέρδη και το πλαφόν.
Τέσσερις προτάσεις για να πέσουν οι τιμές των καυσίμων παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας, βάζοντας συγκεκριμένο στόχο. Πετρέλαιο θέρμανσης έως 1,40 ευρώ το λίτρο και diesel κίνησης έως 1,80 ευρώ. Για να επιτευχθούν αυτές οι τιμές πρότεινε μείωση του ΕΦΚ στο μισό, ΦΠΑ 13%, έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων και πλαφόν στο περιθώριο κέρδους τους.
Οταν όμως οι τέσσερις προτάσεις μπουν δίπλα στους αριθμούς, εμφανίζονται σοβαρές αποκλίσεις, ερωτήματα και μια σειρά από συνειδητές παραπλανήσεις. Η Ισπανία που επικαλείται δεν έχει ΦΠΑ 13% στα καύσιμα αλλά 21%, η μείωση του ΕΦΚ στο ευρωπαϊκό ελάχιστο δεν σημαίνει μείωσή του στο μισό, τα κέρδη των ελληνικών διυλιστηρίων δεν προέρχονται αποκλειστικά από την Ελλάδα καθώς το 80% είναι από εξαγωγές, ενώ τα περιθώρια διύλισης επηρεάζονται από τη διεθνή αγορά.
«Ανάμεσα στην εξαγγελία και στην τιμή λείπει το βασικό, η αριθμητική», απάντησε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιχειρώντας να αποδομήσει μία προς μία τις τέσσερις προτάσεις.
«Fake 1»
Ο Αλέξης Τσίπρας πρότεινε «μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%, όπως έκανε η Ισπανία». Η Ισπανία όμως δεν κατέβασε τον ΦΠΑ στο 13%. Η έκτακτη παρέμβαση της Μαδρίτης μείωσε προσωρινά τον συντελεστή από το 21% στο 10%.
Και το μέτρο ήταν προσωρινό. Από τον Ιούλιο έως και σήμερα ο ΦΠΑ είναι κανονικά σε 21%. Αρα, το ισπανικό παράδειγμα έχει διπλή δόση ψέματος: 10% και όχι 13% και έκτακτη παρέμβαση, όχι μόνιμος συντελεστής. Οταν μάλιστα η ίδια παρέμβαση κατηγορεί την κυβέρνηση για ανακριβείς ισχυρισμούς, η ακρίβεια των αριθμών αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία.
«Fake 2»
Δεύτερη πρόταση, «μείωση του ΕΦΚ στο μισό, δηλαδή στο ελάχιστο επιτρεπτό όριο της ΕΕ». Τα δύο όμως δεν ταυτίζονται. Στο diesel κίνησης ο ελληνικός ΕΦΚ είναι 410 ευρώ ανά 1.000 λίτρα και το ευρωπαϊκό ελάχιστο 330 ευρώ. Η διαφορά είναι 80 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, περίπου 8 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ. Το μισό των 410 ευρώ είναι 205 ευρώ.
Εδώ επιστρέφει για λίγο και το παρελθόν. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τον νόμο 4389/2016 αύξησε τον ΕΦΚ στο diesel από 330 στα 410 ευρώ και στο πετρέλαιο θέρμανσης από 230 στα 280 ευρώ.
Τον Μάιο του 2018, όταν ο τότε υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, ρωτήθηκε για την υψηλή φορολογία των καυσίμων, απάντησε «δεν μπορεί να γίνει κάτι γι’ αυτό». Οι συνθήκες σήμερα είναι διαφορετικές, όμως η σύγκριση με τη σημερινή πρόταση για δραστική μείωση του ίδιου φόρου παραμένει αναπόφευκτη.
Το ΥΠΕΘΟΟ υπολογίζει ότι μια οριζόντια μείωση του ΕΦΚ κατά 50% θα δημιουργούσε δημοσιονομική απώλεια περίπου 2 δισ. ευρώ.
«Fake 3»
Ο Αλέξης Τσίπρας μιλά για υπερκέρδη άνω του 1,5 δισ. ευρώ στα διυλιστήρια και ζητά έκτακτη φορολόγηση. Το ΥΠΕΘΟΟ υπενθυμίζει ότι πλεονάζοντα κέρδη είχαν φορολογηθεί και στο παρελθόν, επισημαίνοντας όμως ότι η φορολόγησή τους δεν σημαίνει αυτομάτως φθηνότερο καύσιμο σήμερα.
Υπάρχει και η εξαγωγική διάσταση. Μεγάλο μέρος των πωλήσεων των ελληνικών ομίλων διύλισης κατευθύνεται στο εξωτερικό. Πριν λοιπόν συνδεθεί το σύνολο των κερδών με τις τιμές που πληρώνει ο Ελληνας καταναλωτής, χρειάζεται να διαχωριστεί ποιο μέρος προέρχεται από την εγχώρια αγορά και ποιο από τη διεθνή δραστηριότητα.
«Fake 4»
Τέταρτη πρόταση είναι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων. Τα περιθώρια όμως επηρεάζονται από τη διεθνή αγορά πετρελαιοειδών, την προσφορά και τη ζήτηση, τις τιμές του αργού, το κόστος μεταφοράς και τις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Το ΥΠΕΘΟΟ δηλώνει ότι κανένα εργαλείο δεν είναι «ταμπού», ζητά όμως να αποδεικνύεται ότι κάθε παρέμβαση φτάνει πραγματικά στην αντλία χωρίς στρεβλώσεις ή προβλήματα εφοδιασμού.
Ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε δύο τιμές και τέσσερα εργαλεία. Αυτό που απομένει είναι η αριθμητική γέφυρα ανάμεσά τους. Πόσα λεπτά αφαιρεί κάθε μέτρο, πόσο κοστίζει και πώς ακριβώς προκύπτουν τα 1,40 και τα 1,80 ευρώ στην αντλία; Απλά ερωτήματα, αλλά χωρίς απαντήσεις από την πλευρά Τσίπρα.
