Η φετινή ΔΕΘ, που σηματοδοτεί την τελική ευθεία για τις εκλογές, είναι κρίσιμη για τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς είναι η πρώτη του παρουσία ως προέδρου του νέου κόμματος που ίδρυσε.
Αυτό θα ίσχυε τουλάχιστον, αν ο Τσίπρας και η ΕΛΑΣ δεν είχαν γεννηθεί και μεγαλώσει στον κόσμο των… φαντασμάτων. Αν δεν είχαν… παραμάνα τον… εφιάλτη, την απόγνωση και το ψέμα.
Σε πρόσφατη έρευνα, το 79% των ερωτηθέντων θεωρεί μάλλον ή καθόλου ρεαλιστικό το ενδεχόμενο η ΕΛΑΣ να αναδειχθεί πρώτο κόμμα σε δεύτερες εκλογές. Η πρόκληση, επομένως, για τον Τσίπρα δεν είναι να πείσει ότι επέστρεψε, αλλά να αποδείξει ότι ήρθε για να μείνει και ότι μπορεί να κερδίσει. Ο ίδιος φιλοδοξεί η ΔΕΘ να αποδειχθεί ευκαιρία, αλλά κινδυνεύει να γίνει η παγίδα που θα τον ρίξει σε ένα υγρό και σκοτεινό λαγούμι (όπως φαντασιωνόταν και η Ζωή Κωνσταντοπούλου).
Τρέχει να τους προλάβει
Πρώτη πράξη για την… πρόβα εξουσίας της ΕΛΑΣ, με φόντο τη ΔΕΘ, το πολιτικό ντοκιμαντέρ τριών επεισοδίων με τίτλους «Το πρόσημο της πολιτικής», «Η ελπίδα της ανατροπής» και «Η ώρα της ευθύνης». Στόχος η σύνδεση της προσωπικής διαδρομής Τσίπρα με τις αγωνίες νεότερων ανθρώπων και με τη συγκρότηση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Στη δεύτερη πράξη ο Τσίπρας μάλλον επιχειρεί να… ξαναγράψει το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Σε τέτοια επιτυχία, εξάλλου, πώς να γυρίσεις την πλάτη;
Η παρουσία Τσίπρα στη ΔΕΘ θα γίνει σε δύο δόσεις. Αν και το εθιμικό πολιτικό δίκαιο των τελευταίων δεκαετιών προβλέπει να μιλάει πρώτα ο πρωθυπουργός και να ακολουθούν οι αρχηγοί των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ο Τσίπρας θέλησε να… προκάμει τον Μητσοτάκη και όλους τους πολιτικούς αρχηγούς με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Και θα… προκάμει και την ομιλία Ανδρουλάκη στην ιστορική για το ΠΑΣΟΚ επέτειο της 3ης του Σεπτέμβρη.
Στις 2 Σεπτεμβρίου ο πρώην πρωθυπουργός θα παρουσιάσει το οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛΑΣ σε ειδική εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο «Porto Palace» και στις 9 Σεπτεμβρίου, οπότε θα επισκεφτεί τη ΔΕΘ, θα δώσει συνέντευξη Τύπου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα κάνει την καθιερωμένη ομιλία ως πρωθυπουργός στις 5 Σεπτεμβρίου. Και είναι προφανές ότι ο Τσίπρας φαντασιώνεται να μονοπωλήσει τον χώρο της αντιπολίτευσης και να φιγουράρει στις συζητήσεις και τα πηγαδάκια ως το… αντίπαλον δέος, με κυβερνητική εμπειρία και εναλλακτικό σχέδιο.
Το «φάντασμα» του 2014
Η παρουσία του, ωστόσο, και το rebranding από τον κόσμο των… φαντασμάτων δεν φαίνεται να προκαλούν φόβο στους πολιτικούς αντιπάλους του, αλλά θυμηδία, αφού μαζί του «επισκέπτονται» τον κόσμο των ζωντανών οι ακίνδυνες, πλέον, «τραγελαφικές καταστάσεις» της περιόδου διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και των όσων προηγήθηκαν με το… φιάσκο του προγράμματος της Θεσσαλονίκης.
Αντιπολίτευση το 2014, «σκιώδη» αντιπολίτευση το 2026. ΣΥΡΙΖΑ τότε, ΕΛΑΣ τώρα. Οικονομικό πρόγραμμα στη Θεσσαλονίκη τότε, οικονομικό πρόγραμμα στη Θεσσαλονίκη τώρα. Τσίπρας και οικονομική κρίση τότε, Τσίπρας τώρα, ο οποίος, για να φέρει ενδεχομένως στα μέτρα του το σκηνικό και τη συνθηματολογία, βάφτισε την παρουσίαση του προγράμματος ως «μια ολοκληρωμένη πρόταση εξόδου από την κρίση Μητσοτάκη»!
Ο Αλέξης Τσίπρας καλείται να διαμορφώσει μια συνολική πρόταση διακυβέρνησης που να μην εξαντλείται στο ότι θα απαλλάξει τη χώρα από τη δήθεν διαφθορά Μητσοτάκη για να εγκαταστήσει την… εντιμότητα. Αυτή η προσπάθεια είναι μάλλον χαμένος κόπος, καθώς στα περί πολιτικής καθαρότητας και εντιμότητας τις απαντήσεις τις έχουν δώσει οι… αλλοτινοί υπουργοί του, με πρώτο και καλύτερο τον πάλαι ποτέ υπουργό Δικαιοσύνης, Σταύρο Κοντονή.
«Οποιος ξεχνάει το παρελθόν είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει» έχει πει ο Ισπανοαμερικανός φιλόσοφος και συγγραφέας Τζορτζ Σανταγιάνα. Και αυτό δεν είναι καμπανάκι μόνο για τον πολύπαθο λαό, αλλά και για τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα.
Μακριά από τα δύσκολα
Στη Θεσσαλονίκη ο τακτικιστής, πολιτικός κατεργάρης στη μεθοδολογία Τσίπρας ασφαλώς και θα αποφύγει τα… δύσκολα. Δεν θα μιλήσει με αριθμούς καθώς, όπως υποστηρίζουν στην Αμαλίας, μετά και τη συνέντευξη Τύπου στις 9 Σεπτεμβρίου, θα υπάρξουν ειδικές θεματικές εκδηλώσεις κατά τις οποίες θα εξειδικευτούν μέτρο μέτρο τα όσα θα ανακοινωθούν. Σε αυτή τη φάση θα περιοριστεί στα… ευκολότερα και στις… σοφιστείες στις οποίες, εξάλλου, διακρίνεται. Θα θέσει μόνο το πολιτικό πλαίσιο μέσα από το οποίο θα υλοποιηθεί το πρόγραμμά του! Και ποιο είναι αυτό;
Αμεσο πακέτο μέτρων για την ενίσχυση των ασθενέστερων στρωμάτων. Θέσπιση ειδικών μισθολογίων με αυξήσεις για τους εργαζόμενους στο κοινωνικό κράτος. Μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30%. Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Θεσμοθέτηση της έκτακτης εισφοράς στις μεγάλες επιχειρήσεις. Παρεμβάσεις κατά της ακρίβειας στα τρόφιμα. Προγράμματα δημιουργίας νέων κατοικιών. Ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb και τερματισμός της Golden Visa… Ομορφα λόγια όμορφα καίγονται!
Με την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος της ΕΛΑΣ στη ΔΕΘ ο Τσίπρας… φιλοδοξεί να πείσει κυρίως τα λαϊκά στρώματα, τα οποία κατεξοχήν έχουν πληγεί από την ακρίβεια, ότι μία δική του κυβέρνηση θα… ανεβάσει το βιοτικό επίπεδό τους.
Δεύτερο στοίχημα είναι να εδραιωθεί η πεποίθηση ότι το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ είναι ρεαλιστικό και κινείται εντός του πλαισίου του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης της ΕΕ. Εκεί καιροφυλαχτούν τα… φαντάσματα και οι βρικόλακες, όμως, με… μπροστάρη το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ –το οποίο δεν εφάρμοσε ποτέ η πρώτη φορά Αριστερά– να… διψάει για αίμα.
Το τρίτο στοίχημα που θέλουν να κερδίσουν στην Αμαλίας είναι να εδραιώσουν ως προοπτική ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο, το οποίο μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα του αφηγήματος πολιτικής οντότητας που χρειάζεται η ΕΛΑΣ.
Φόροι και πάλι φόροι
Οι πολίτες, όμως, που ακούνε και ξανακούνε να γίνεται λόγος για νέο παραγωγικό μοντέλο, χωρίς ποτέ να το δουν και να το αντιληφθούν, γιατί να πιστέψουν –ειδικά τον Τσίπρα– σε ανάλογες εξαγγελίες; Μήπως γιατί, πριν οι πολίτες του εκδώσουν… εισιτήριο επιστροφής στα έδρανα της αντιπολίτευσης λόγω του νόμου Κατρούγκαλου, που στην πραγματικότητα ήταν νόμος Τσίπρα, ο ελεύθερος επαγγελματίας πέραν του φόρου εισοδήματος που ήταν στο 29% με 100% προκαταβολή για τις ατομικές επιχειρήσεις και τα φυσικά πρόσωπα –και η οποία προκαταβολή τώρα είναι 50%– είχε και ένα επιπλέον δυσβάσταχτο φόρο που ήταν οι ασφαλιστικές εισφορές, οι οποίες υπολογίζονταν επί του τζίρου. Φιλοδοξεί ο Τσίπρας να πείσει για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο όταν ως κυβέρνηση «τιμώρησε» τον ελεύθερο επαγγελματία ο οποίος, αν άθροιζε φόρους και εισφορές, έδινε το 85% του εισοδήματός του πίσω στο κράτος.
Δεν ήταν ο Τσίπρας ο… εμπνευστής και ο… εκτελεστής του τέλους επιτηδεύματος για φυσικά πρόσωπα; Νομιμοποιείται άραγε ηθικά και πολιτικά ως εν δυνάμει πρωθυπουργός ή πρώην πρωθυπουργός να μιλάει σε έναν ελεύθερο επαγγελματία για φόρους; Και άντε κι αυτός, ανερυθρίαστα και χωρίς δεύτερες σκέψεις μιλάει. Ποιος ελεύθερος επαγγελματίας, άραγε, θα τον πάρει στα σοβαρά; Ή μήπως όλοι περιμένουν την… πολιτική αγκαλιά από έναν ταπεινό, βαθιά μετανιωμένο Τσίπρα για την απόφασή του αντί να φορολογήσει τον πλούτο να κόψει συντάξεις;
Τα ευρώ σαν... στραγάλια
Το Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ παρουσιάστηκε από τον Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ το 2014 και περιλάμβανε εξαγγελίες συνολικού κόστους μεταξύ 12 και 13,5 δισ. ευρώ, με στόχο την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και την ανασυγκρότηση της οικονομίας. Τελικά το Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε τον Αύγουστο του 2015 από τις δεσμεύσεις του τρίτου μνημονίου.
Οι βασικές εξαγγελίες, που… πέρασαν στην ιστορία ως κούφια λόγια, αφορούσαν την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ και την αντικατάστασή του από φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας. Την επαναφορά του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ. Τη χορήγηση 13ης σύνταξης σε χαμηλοσυνταξιούχους. Την παροχή δωρεάν ρεύματος και στέγης σε νοικοκυριά κάτω από το όριο της φτώχειας. Το κόστος προβλεπόταν να καλυφθεί από την ανακατεύθυνση ευρωπαϊκών πόρων, την πάταξη της φοροδιαφυγής και τη διαπραγμάτευση του δημόσιου χρέους.
Ανέφικτο, ουτοπικό και λαϊκίστικο αφήγημα, χωρίς καμία εναρμόνιση με τις δημοσιονομικές αντοχές της ελληνικής οικονομίας, που κατέρρευσε με πάταγο όταν υπογράφηκε το νέο μνημόνιο, αυτό που δεν έσκισε τελικά η κυβερνώσα Αριστερά του Τσίπρα.
Και το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης αντικαταστάθηκε από ένα σκληρό πακέτο δημοσιονομικής προσαρμογής με αύξηση του ΦΠΑ από το 23% στο 24%, κατάργηση της έκπτωσης 30% στα νησιά του Αιγαίου, διατήρηση του ΕΝΦΙΑ, αύξηση εισφορών και προκαταβολής φόρου μέχρι και 100% για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Στο ασφαλιστικό – εργασιακό πέρασε ο… οδοστρωτήρας νόμος του Κατρούγκαλου, με επανυπολογισμό συντάξεων και θέσπιση της «προσωπικής διαφοράς», κατάργηση του ΕΚΑΣ, σταδιακή περικοπή και πλήρη κατάργηση του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων μέχρι το 2019 και σύνδεση εισφορών με το εισόδημα.
Για τα μάτια του κόσμου
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ διάνθισε το μνημόνιο με στοχευμένα κοινωνικά μέτρα για τις ευάλωτες ομάδες, όπως το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης για πολίτες σε ακραία φτώχεια, το μέρισμα Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που προέβλεπε τη διανομή του «υπερπλεονάσματος» στο τέλος κάθε έτους (για την περίοδο 2016-2018) ως έκτακτο βοήθημα σε χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτα νοικοκυριά και την υγειονομική κάλυψη περίπου 2,5 εκατομμυρίων ανασφάλιστων.
Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας Τσίπρα επιβλήθηκαν περισσότεροι από 30 νέοι φόροι, με την οικονομική πολιτική εκείνης της περιόδου να γονατίζει κυρίως τους ελεύθερους επαγγελματίες και τη μεσαία τάξη.
Με το τρίτο μνημόνιο, οι αρχικοί, εξαιρετικά υψηλοί στόχοι πρωτογενών πλεονασμάτων της προηγούμενης κυβέρνησης (π.χ. 4,5%) επαναδιαπραγματεύτηκαν και μειώθηκαν. Αλλά η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα βρήκε τη λύση. Επέβαλε υπερφορολόγηση και κατάφερε να ξεπεράσει τους στόχους και να δημιουργήσει «υπερπλεονάσματα».
Πολιτικά τερτίπια και μπαγαποντιές για να ξεγελάσουν ο Τσίπρας και η τότε πολιτική του παρέα ή «συντροφιά» τις ανάγκες μίας κοινωνίας σε ασφυξία και αδιέξοδο. Μοίραζε υποσχέσεις 13,5 δισ. ευρώ, έσκισε το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης και όχι το μνημόνιο και βάφτιζε τα στραγάλια… χαβιάρι.
