Έντονη πολιτική αντιπαράθεση ξέσπασε μεταξύ κυβέρνησης και Αλέξη Τσίπρα με αφορμή το ενδεχόμενο απόκτησης μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 από την Τουρκία, με το Μέγαρο Μαξίμου να επιτίθεται με σφοδρότητα στον πρώην πρωθυπουργό καταλογίζοντάς του ψεύδη.
Όλα ξεκίνησαν μετά την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, όπου κατά τη διάρκεια της συνάντησης των προέδρων Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συζητήθηκε μεταξύ άλλων το ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία από τις ΗΠΑ.
Η Αγκυρα εισήλθε στο πρόγραμμα των μαχητικών στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και το 2007 κατέστη συμπαραγωγός τους. Η γειτονική χώρα παρήγγειλε 100 αεροσκάφη και τον Ιούνιο του 2018 παρέλαβε συμβολικά τα πρώτα δύο F-35A στο Τέξας. Τα μαχητικά παρέμειναν επί αμερικανικού εδάφους προκειμένου να εκπαιδευτούν επαρκώς σε αυτά οι Τούρκοι πιλότοι.
Τον Ιούλιο του 2019, άρχισε να παραλαμβάνει τα πρώτα στοιχεία του ρωσικού αντιαεροπορικού και αντιβαλλιστικού συστήματος μεγάλου βεληνεκούς S-400. Λίγες ημέρες αργότερα, το αμερικανικό Πεντάγωνο τιμώρησε την Τουρκία αποβάλλοντάς την από το πρόγραμμα των F-35.
Τον Δεκέμβριο του 2019, ο αμυντικός προϋπολογισμός (NDAA) των ΗΠΑ για το επόμενο έτος προέβλεπε την απαγόρευση της μεταφοράς F-35 στην Τουρκία, ενώ έναν χρόνο αργότερα επιβλήθηκαν οι κυρώσεις CAATSA στην (τουρκική) Προεδρία Αμυντικής Βιομηχανίας και σε στελέχη της για την αγορά των S-400. Μέχρι την αποβολή της, η Αγκυρα είχε πληρώσει έξι μαχητικά, αλλά δεν παρέλαβε κανένα.
Και τι δεν είπε
Η συζήτηση στο εσωτερικό πυροδοτήθηκε μετά το σχόλιο του κ. Τσίπρα στο Συνέδριο του Economist για «εθνική ήττα» στην περίπτωση που η Τουρκία αποκτήσει F-35. Μάλιστα, όπως ανέφερε, επί των ημερών του η Αγκυρα δεν διέθετε ούτε F-35 ούτε Eurofighter. Ακόμα, ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη εγκατέλειψε «το δόγμα της πολυδιάστατης στρατηγικής εξωτερικής πολιτικής που ακολουθούσαν όλες οι κυβερνήσεις από το ’74 και μετά, για να υιοθετήσει ένα δόγμα "λευκής επιταγής", του συμμάχου ο οποίος είναι έτοιμος να πει ναι σε όλα».
Απαντώντας, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, χαρακτήρισε ψευδές ότι η γειτονική χώρα ήταν εκτός F-35 κατά την περίοδο διακυβέρνησης του πρώτου. «Καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του κ. Τσίπρα η Τουρκία ήταν συμπαραγωγός χώρα των F-35 και μία από τις εννέα χώρες που συμμετείχαν στην παραγωγή του αεροσκάφους πέμπτης γενιάς», είπε ο κ. Γεραπετρίτης, προσθέτοντας ότι η αποπομπή της από το πρόγραμμα έγινε μετά την προμήθεια των ρωσικών συστημάτων.
Επιπλέον, επισήμανε ότι επί της κυβέρνησης Μητσοτάκη «η Ελλάδα εισήλθε στο πρόγραμμα των F-35, ενώ η Τουρκία εξήλθε από αυτό», ενώ όσον αφορά τις αιτιάσεις περί ήττας απάντησε πως «όχι απλώς δεν υφίσταται καμία ήττα, αλλά υπάρχουν διαρκείς νίκες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής».
Με ανακοίνωσή της, η ΕΛΑΣ απάντησε ότι «η Τουρκία ήταν πράγματι συμπαραγωγός στο πρόγραμμα F-35 επί κυβέρνησης Τσίπρα, ωστόσο εκδιώχθηκε από τη συμπαραγωγή τον Ιούλιο του 2019». Ακόμα, ανέφεραν ότι η εκδίωξη της Αγκυρας από το πρόγραμμα όπως και η προοπτική επιβολής κυρώσεων είχαν ανοίξει από τον Σεπτέμβριο 2017, κατηγορώντας τον υπουργό Εξωτερικών για διαστρέβλωση της πραγματικότητας.
Η γραβάτα του κ. Ζάεφ
«Τα τεσσεράμισι χρόνια που ήταν πρωθυπουργός ο κ. Τσίπρας, η Τουρκία όχι μόνο ήταν πελάτης των F-35, αλλά και συμπαραγωγός. Η Ελλάδα ήταν εκτός οποιασδήποτε συζήτησης για F-35, δεν είχε μπει στο πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 και βέβαια, επειδή δεν είναι μόνο τα F-35 και τα F-16, η Ελλάδα έχει να θυμάται από τα τεσσεράμισι χρόνια του κ. Τσίπρα σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής και επιτυχιών μόνο μια γραβάτα, τη γραβάτα από τον κ. Ζάεφ», σχολίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, κατηγορώντας τον πρώην πρωθυπουργό ότι «ψεύδεται χωρίς καμία συστολή».
Τέλος, ο κ. Μαρινάκης σημείωσε ότι από το 2019 που ανέλαβε η κυβέρνηση Μητσοτάκη «η Ελλάδα έχει ήδη υποδεχθεί πάνω από 50 αναβαθμισμένα F-16, ενώ ήταν στο μηδέν, περιμένει ακόμα 33 για να φτάσει στα 83, έχει ήδη εξασφαλίσει 20 F-35 με δυνατότητα προαίρεσης για ακόμη 20 F-35».
