Το Ταμείο Χρηματοδοτήσεως Δικαστικών Κτιρίων αποτελεί τον βασικό χρηματοδοτικό μηχανισμό των υποδομών και κρίσιμων λειτουργιών της Δικαιοσύνης.
Για το σημαντικό έργο του ψηφιακού μετασχηματισμού της Δικαιοσύνης, που συμβάλλει στην επιτάχυνσή της, αλλά και για την αναβάθμιση των δικαστικών υποδομών είτε μέσω ανακαίνισης δικαστικών μεγάρων είτε με την ανέγερση νέων, μιλάει στο «Μανιφέστο» ο γγ του υπουργείου Δικαιοσύνης, Πέλοπας Λάσκος, καθώς είναι το πρόσωπο που έχει επωμιστεί το βαρύ φορτίο των έργων.
Ψηφιακός μετασχηματισμός
Συχνά αναφέρεται ότι η επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης περνά μέσα από την ψηφιοποίησή της. Στην πράξη, όμως, τι περιλαμβάνει αυτή η προσπάθεια;
Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από έντονη κινητικότητα, καθώς ολοκληρώνονται σημαντικά έργα ψηφιακού μετασχηματισμού της Δικαιοσύνης που αποτελούν αλλαγή υποδείγματος. Κεντρικό έργο είναι η «Αναβάθμιση και επέκταση λειτουργικότητας του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης (ΟΣΔΔΥΠΠ)-Β΄ Φάση», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
Η επέκταση έχει πλέον ολοκληρωθεί στο σύνολο των δικαστηρίων και εισαγγελικών αρχών της χώρας, παρέχοντας ενιαία ψηφιακά εργαλεία πανελλαδικά. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο ψηφιακός φάκελος υπόθεσης, με τη θυρίδα δικηγόρου και τη θυρίδα δικαστή. Μέσω του Portal της Ολομέλειας, ο δικηγόρος έχει πρόσβαση στην πορεία της υπόθεσης, στα δικόγραφα, στα συνημμένα έγγραφα και στις αποφάσεις. Ο δικαστής αποκτά άμεση εικόνα του συνόλου του ψηφιακού υλικού και της εξέλιξης της υπόθεσης που του έχει ανατεθεί, ενώ έχει παράλληλα άμεση πρόσβαση στο υλικό των προηγούμενων βαθμών δικαιοδοσίας.
Πρόκειται για αλλαγές που μειώνουν τη γραφειοκρατία και συμβάλλουν ουσιαστικά στην ταχύτερη απονομή της Δικαιοσύνης.
Ψηφιακό ποινικό μητρώο
Ενα από τα ζητήματα που ταλαιπωρούσαν διαχρονικά τους πολίτες ήταν η έκδοση αντιγράφων ποινικού μητρώου. Τι έχει αλλάξει σήμερα;
Στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού, ολοκληρώσαμε την αναβάθμιση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου. Πλέον, τα αντίγραφα ποινικού μητρώου μηδενικού περιεχομένου εκδίδονται αυτοματοποιημένα: όταν δεν υπάρχει καταχωρισμένη ποινή, το σύστημα διενεργεί τους απαιτούμενους ελέγχους και το αντίγραφο καθίσταται διαθέσιμο στην ψηφιακή θυρίδα του πολίτη μέσα σε λίγα λεπτά. Αν υπάρχει καταχώριση ποινής ή ζήτημα ταυτοποίησης, η αίτηση προωθείται στον αρμόδιο υπάλληλο.
Ετσι, οι πολίτες εξυπηρετούνται ταχύτερα και οι εισαγγελικές υπηρεσίες απαλλάσσονται από μεγάλο όγκο υποθέσεων ρουτίνας. Το σημαντικότερο είναι ότι, για πρώτη φορά, αντίγραφα μπορούν να εκδίδονται και εκτός ωραρίου, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα.
Το έργο του ΤΑΧΔΙΚ
Η δράση του ΤΑΧΔΙΚ δεν είναι πάντοτε ορατή στους πολίτες, ωστόσο επηρεάζει καθημερινά τη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Πώς θα αποτιμούσατε το χρηματοδοτικό έργο του Ταμείου κατά την περίοδο 2024-2026;
Το ΤΑΧΔΙΚ -Ταμείο Χρηματοδοτήσεως Δικαστικών Κτιρίων- αποτελεί τον βασικό χρηματοδοτικό μηχανισμό των υποδομών και κρίσιμων λειτουργιών της Δικαιοσύνης.
Την περίοδο 2024-2026 διέθεσε περισσότερα από 130 εκατ. ευρώ:
- Ανω των 28 εκατ. ευρώ για νομική βοήθεια οικονομικά αδύναμων πολιτών.
- Πάνω από 35,6 εκατ. ευρώ προς τα Εφετεία για συντηρήσεις, επισκευές και προμήθειες.
- Περισσότερα από 26,2 εκατ. ευρώ προς την ΚΤΥΠ ΑΕ για έργα δικαστικών υποδομών.
- Τουλάχιστον 5,5 εκατ. ευρώ για συντήρηση και αποκατάσταση δικαστικών κτηρίων.
Κορωνίδα, όμως, της επιτυχίας του ΤΑΧΔΙΚ είναι η δημιουργία του νέου Δικαστικού Μεγάρου Πειραιά, ύψους 34,6 εκατ. ευρώ, έργο εθνικής σημασίας που έχει ήδη παραληφθεί. Στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται οι σημαντικές δαπάνες για εξοπλισμό, σύγχρονα μηχανήματα, έπιπλα και μελέτες νέων έργων. Οι αριθμοί αυτοί καταδεικνύουν ότι το ΤΑΧΔΙΚ αποτελεί τον βασικό χρηματοδοτικό πυλώνα της ελληνικής Δικαιοσύνης, εξασφαλίζοντας στην πράξη τις αναγκαίες υποδομές και τα μέσα για την εύρυθμη λειτουργία των δικαστηρίων.
Νέα δικαστικά έργα
Αν σας ζητούσα να ξεχωρίσετε τρεις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις του ΤΑΧΔΙΚ που θα αλλάξουν ουσιαστικά την εικόνα της ελληνικής Δικαιοσύνης μέσα στα επόμενα χρόνια, ποιες θα ήταν αυτές και γιατί;
Θα ξεχώριζα την αναβάθμιση των δικαστικών υποδομών, την ωρίμανση νέων έργων στρατηγικής σημασίας και την ισόρροπη κατανομή των επενδύσεων σε ολόκληρη τη χώρα. Ηδη εξασφαλίσαμε 800.000 ευρώ προς την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας για τη συντήρηση και αποκατάσταση του Δικαστικού Μεγάρου Κατερίνης και προχωρούμε στον σχεδιασμό νέου Δικαστικού Μεγάρου στα Γιαννιτσά.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα ανέγερσης νέων δικαστικών κτηρίων στην Κω, την Πύλο και τη Χίο. Στα Χανιά σχεδιάζεται Προγραμματική Σύμβαση με τον δήμο για την αποκατάσταση των πρώην Δικαστικών Φυλακών και τη μετατροπή τους σε Δικαστικό Μέγαρο. Στο Ηράκλειο προωθείται Προγραμματική Σύμβαση με την Περιφέρεια Κρήτης, με χρηματοδότηση περίπου 200.000 ευρώ, για την αποκατάσταση του Δικαστικού Μεγάρου. Στη Ρόδο εξασφαλίσαμε την παραχώρηση κτηρίου της ΕΤΑΔ για τα Διοικητικά Δικαστήρια και χρηματοδοτήσαμε με 500.000 ευρώ τη μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης του Δικαστικού Μεγάρου Ρόδου.
Οι παρεμβάσεις αυτές θεραπεύουν διαχρονικές ελλείψεις και συγκροτούν ένα συνεκτικό σχέδιο αναβάθμισης της Δικαιοσύνης. Κατέστησαν δυνατές χάρη στην αφοσίωση των εργαζομένων του ΤΑΧΔΙΚ, οι οποίοι λειτουργούν ακόμη με θεσμικό πλαίσιο που ανάγεται στο 1971 και πλέον χρειάζεται συνολικό εκσυγχρονισμό.
