Μικρομεγαλισμοί και φασαρίες στο ΠΑΣΟΚ περί μη συνεργασίας με τη ΝΔ, τη στιγμή που ούτε καν η δεύτερη θέση είναι δεδομένη.
Σε μια περίοδο όπου η πολιτική σκηνή απαιτεί καθαρό λόγο, ρεαλισμό και στρατηγική στόχευση, στο ΠΑΣΟΚ αναπτύσσεται μια ιδιότυπη εσωστρέφεια με έντονα στοιχεία μικρομεγαλισμού.
Η συζήτηση που έχει ανοίξει περί μη συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία –υπό την προϋπόθεση ότι το ΠΑΣΟΚ θα είναι δεύτερο κόμμα– προκαλεί την αίσθηση πολιτικής αποσύνδεσης από τα πραγματικά δεδομένα.
Πίσω από τις διαπρύσιες διακηρύξεις και τις «κόκκινες γραμμές», αναδύονται κάποια ερωτήματα, τα οποία δεν είναι απλώς ρητορικά. Είναι ουσιαστικά και κυρίως αποκαλυπτικά της κατάστασης που επικρατεί.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από τα βασικά: Θα είναι πράγματι δεύτερο κόμμα το ΠΑΣΟΚ; Διότι η φιλοδοξία του να ανακτήσει τη θέση του βασικού πόλου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία είναι θεμιτή. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις –παρά τις αυξομειώσεις– δεν προοιωνίζονται δυναμική που να καθιστά δεδομένη τη δεύτερη θέση. Ο ανταγωνισμός με τον ΣΥΡΙΖΑ παραμένει υπαρκτός, ενώ η συνολική εικόνα του πολιτικού σκηνικού δείχνει ρευστότητα.
Ένα ακόμη ερώτημα είναι αν η Νέα Δημοκρατία επιθυμεί μια τέτοια συνεργασία. Φαντάζει παράδοξη η συζήτηση περί άρνησης συνεργασίας όταν δεν είναι σαφές αν υπάρχει τέτοια πρόθεση από την άλλη πλευρά. Η Νέα Δημοκρατία, με σαφή προσανατολισμό στην αυτοδυναμία, δεν έχει δείξει διάθεση για κυβερνητικές συμπράξεις – τουλάχιστον όχι στον βαθμό που να καθιστά το ζήτημα άμεσο. Συνεπώς, η κατηγορηματική άρνηση του ΠΑΣΟΚ να συνεργαστεί μοιάζει να απαντά σε ένα ερώτημα που δεν έχει τεθεί.
Τίθεται και ένα ακόμη ερώτημα: στο ΠΑΣΟΚ για ποια συνεργασία μιλάνε; Τα μέχρι στιγμής δεδομένα συγκλίνουν σε ένα σενάριο όπου η Νέα Δημοκρατία διατηρεί ισχυρό προβάδισμα, με πιθανότητες αυτοδυναμίας. Αν αυτό επιβεβαιωθεί στην κάλπη, τότε το ζήτημα των συνεργασιών καθίσταται εκ των πραγμάτων κενό περιεχομένου.
Σε αυτήν την περίπτωση, η εμμονή σε μια συζήτηση περί συνεργασιών λειτουργεί αποπροσανατολιστικά. Αντί να εστιάζει στην ενίσχυση της πολιτικής του πρότασης, το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να επενδύει σε ένα υποθετικό σενάριο, το οποίο ενδέχεται να μην προκύψει ποτέ.
Και, τέλος, αλλά πολύ βασικό για την οικονομία μιας τέτοιας συζήτησης είναι να κατακτήσει το ΠΑΣΟΚ την πρώτη θέση στις εκλογές, κάτι που ξεφεύγει από το όριο της αισιοδοξίας και περνάει στη σφαίρα της πολιτικής αυταπάτης. Η προοπτική πρωτιάς, με τα σημερινά δεδομένα, δεν φαίνεται να έχει ρεαλιστική βάση.
Και, όμως, ορισμένες τοποθετήσεις στο εσωτερικό του κόμματος αφήνουν να εννοηθεί ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να διεκδικήσει ακόμη και την πρώτη θέση. Πρόκειται για μια ρητορική που, αντί να ενισχύει την αξιοπιστία, την υπονομεύει. Διότι η κοινωνία, κουρασμένη από υπερβολές και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, αναζητεί πολιτικές δυνάμεις με καλή γείωση και όχι δυνάμεις που μονίμως αιθεροβατούν.
Το επίδικο, εν τέλει, δεν είναι αν το ΠΑΣΟΚ θα συνεργαστεί ή όχι με τη Νέα Δημοκρατία. Είναι αν θα καταφέρει να διαμορφώσει σαφή και πειστική πολιτική πρόταση που να απαντά στις ανάγκες της κοινωνίας. Σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου η αξιοπιστία αποτελεί το πιο σπάνιο μέταλλο, τα κόμματα καλούνται να επιλέξουν αν θα επενδύσουν σε πραγματικές πολιτικές προτάσεις ή θα συνεχίσουν την περιδίνησή τους στην κινούμενη άμμο υποθετικών σεναρίων, εύκολων εντυπώσεων, ανέξοδων βερμπαλισμών και πολλαπλών διασπάσεων.
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Μπορεί να επιλέξει τον δρόμο της σοβαρής ανασυγκρότησης, με καθαρές θέσεις και ρεαλιστικούς στόχους ή να συνεχίσει να αναπαράγει μια πολιτική ρητορική που πόρρω απέχει από οποιαδήποτε στρατηγική εξουσίας.
Δεδομένου λοιπόν ότι στην πολιτική δεν κρίνεται το τι δηλώνεις ότι δεν θα κάνεις, αλλά το τι μπορείς πραγματικά να πετύχεις, το ΠΑΣΟΚ καλείται από τους πολίτες και την ιστορία του να βρει αυτές τις απαντήσεις.
Αλλιώς, θα συνεχίσει να υποχωρεί η θέση του στον πίνακα της πολιτικής σοβαρότητας και να του ταιριάζει γάντι ο τίτλος του πολιτικού μικρομέγαλου.
Εν κατακλείδι, ήγγικεν η ώρα το ΠΑΣΟΚ να ρίξει μια ματιά στον καθρέφτη του. Εκεί θα δει και θα διαπιστώσει ποιος είναι ο ίσκιος του και ποιο το ανάστημά του και αναλόγως προς τα μεγέθη θα πορευτεί.
