Δεν ήταν κάποια επινόηση του στελέχους της ΕΛ.Α.Σ. τα περί παγκόσμιας βάσης δεδομένων, αλλά κεντρική πολιτική του Τσίπρα.
Η θέση του Αλέξη Τσίπρα
Ο Αλέξης Τσίπρας επιβεβαίωσε στη συνέντευξή του ότι τα περί πατριωτικού φόρου, περιουσιών κ.λπ. δεν ήταν μια επινόηση του στελέχους της ΕΛ.Α.Σ. που δέχθηκε και την κριτική, αλλά αποτελεί μια κεντρική γραμμή του ίδιου που στηρίζει σε ένα… εργαστήριο γαλλικού πανεπιστημίου που έχει καταγράψει την περιουσία των… πλουσίων Ελλήνων σε πάνω από 200 δισ. ευρώ.
Η απάντηση που έδωσε στην ερώτηση του Protothema.gr είναι κάτι παραπάνω από αποκαλυπτική. Αφενός γιατί θυμίζει εποχές δημιουργικής ασάφειας αλλά και προγράμματος Θεσσαλονίκης 1, αφετέρου διότι δείχνει πως αν βγει ποτέ ξανά πρωθυπουργός το μάρμαρο θα το πληρώσουν όλοι εκτός του… πλούτου.
Μάλιστα, η απάντηση που έδωσε ο Αλέξης Τσίπρας που θέλει να ξαναγίνει πρωθυπουργός ξεπερνά ακόμη και το ντου στις… θυρίδες που προανήγγειλε στέλεχός του για τα χρυσαφικά. Η προσπάθεια να κάνει χιούμορ μάλλον γυρίζει μπούμερανγκ με όσα είπε στη συνέχεια.
Οι 1.158 λέξεις
Αξίζει να διαβαστεί ολόκληρη πάντως. Και οι 1.158 λέξεις που ακολουθούν:
«Μιας και ο πρωθυπουργός το Σαββατοκύριακο το ’ριξε στο ελαφρολαϊκό, να σας θυμίσω κι εγώ ένα ωραίο τραγούδι του αείμνηστου Γιώργου Μητσάκη, που έλεγε: "Μου ’φαγες όλα τα δαχτυλίδια". Να σοβαρευτούμε, όμως.
Και λέω "να σοβαρευτούμε"’ διότι η συζήτηση αυτή, που ανοίξαμε με θάρρος, είναι μια συζήτηση που –και καλά κάνατε και φέρατε ευρωπαϊκά παραδείγματα– είναι στο επίκεντρο αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, είναι στο κέντρο της συζήτησης στη Γαλλία, αναφέρατε το παράδειγμα της Ισπανίας, να σας πω τι γίνεται: υπάρχει για χρόνια περιουσιολόγιο και φόρος πλούτου στην Ελβετία, στη Νορβηγία, αλλά είναι μια συζήτηση που στις μέρες μας παίρνει άλλες διαστάσεις.
Γιατί στις μέρες μας παίρνει άλλες διαστάσεις; Διότι, κοιτάξτε να δείτε ποιο είναι το βασικό πρόβλημα, όχι μόνο στην Ελλάδα. Το κεφάλαιο έχει διεθνοποιηθεί και έχει βρει καινούριους και παγκόσμιους τρόπους να αναπαράγεται, ενώ η φορολογία έχει μείνει σε εθνικό επίπεδο και έχει χάσει τη δυνατότητα να εντοπίζει τις χώρες του πλούτου.
Διότι ο πλούτος που αναπαράγεται και συσσωρεύεται μέσα από την αξιοποίηση επενδυτικών προϊόντων –χρηματοοικονομικών– είναι πολύ, πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που καταγράφεται στο εισόδημα.
Κάποια παραδείγματα θα μπορούσα να σας δώσω, για να καταλάβετε ότι είναι διεθνές το ζήτημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Oxfam, τα τελευταία 10 χρόνια, οι 10 πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο έχουν συσσωρεύσει αύξηση περιουσίας κατά 34 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Και οι αντιθέσεις αυτές είναι γνωστές και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι αντιθέσεις αυτές υπάρχουν και στη χώρα μας.
Όμως το παράδοξο πού είναι; Ενώ αυτή η συζήτηση, όταν ανοίγει στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, ή στη Μεγάλη Βρετανία, ή σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εντάξει, υπάρχουν προφανώς αντιδράσεις, από κάποιους υπερπλούσιους που δεν θέλουν να φορολογούνται και θέλουν να φοροδιαφεύγουν, αλλά υπάρχουν ταυτόχρονα και κινήσεις πατριωτών εκατομμυριούχων σε κάθε χώρα που λένε "φορολογήστε μας".
Διότι δεν μπορεί αυτή η ανισότητα να διευρύνεται. Στο τέλος της ημέρας, θα βρεθούμε σε μια κοινωνία η οποία θα βρεθεί σε καταστάσεις εξέγερσης, εξαιτίας του γεγονότος ότι αυτή η ανισοκατανομή του πλούτου θα δημιουργήσει συνθήκες ανυπόφορες.
Είδαμε το κίνημα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής των millionaires, πατριωτών εκατομμυριούχων. Είδαμε, πριν από λίγες μέρες, στη Μεγάλη Βρετανία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, την κίνηση "proud to pay more", "περήφανοι να πληρώσουμε περισσότερα", 120 μεγαλοεκατομμυριούχοι στο Ηνωμένο Βασίλειο συνέταξαν επιστολή και την έστειλαν στον πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας, λέγοντας ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό.
Στη χώρα μας θα χαρώ αν δω κάτι αντίστοιχο, εξοργίζομαι όμως που βλέπω το ακριβώς αντίστροφο. Βλέπω να διαφωνούν και να εξεγείρονται πολιτικά στελέχη, δημοσιογράφοι, και να δημιουργούν μια συζήτηση η οποία δεν έχει καθόλου, καθόλου βάση.
Τώρα, αν τα πολιτικά στελέχη αυτά, ιδίως του κυβερνώντος κόμματος, εξεγείρονται διότι φοβούνται πως το περιουσιολόγιο μπορεί να καταγράψει την απότομη αύξηση περιουσίας των βουλευτών και των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας την τελευταία επταετία, αυτό είναι μια άλλη συζήτηση.
Εγώ σας καλώ να κάνουμε αυτή τη συζήτηση με σοβαρότητα και να την κάνουμε σε βάθος. Μου θέσατε κάποια ενδιαφέροντα ερωτήματα. Προσπαθώντας να μη μακρηγορήσω, θα σας απαντήσω.
Δεν είμαι σε θέση να σας μιλήσω για τον ακριβή, το ακριβές μέγεθος της περιουσίας του ισχυρότερου 1% στη χώρα μας. Έχουμε κάποια ακριβή στοιχεία αυτή τη στιγμή που προκύπτουν από τις –από τον ΕΝΦΙΑ και από τις καταθέσεις. Αλλά προφανώς το ακριβείς – το ακριβές μέγεθος δεν είμαι σε θέση να σας το πω.
Γι’ αυτό και πρέπει να γίνει το περιουσιολόγιο. Υπάρχουν αναλύσεις, υπάρχει βιβλιογραφία, αυτό το οποίο στο οποίο αναφερθήκατε, αν δεν κάνω λάθος, είναι το World Inequality Database του World Inequality Lab.
Πρόκειται για ένα εργαστήριο το οποίο έχει ιδρύσει στο Πανεπιστήμιο στο Παρίσι, όπου διδάσκει ο Τόμας Πικετί, τον οποίο έχω συναντήσει επανειλημμένως, και έχουμε συζητήσει σε βάθος.
Το οποίο κάνει μια προσπάθεια καταγραφής του παγκόσμιου πλούτου, και έχει εκτιμήσει ότι στην Ελλάδα ο πλούτος του πλουσιότερου 1% είναι περίπου 200 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι έτσι; Πιθανόν να είναι και περισσότερο, πιθανόν να είναι και λιγότερο. Δεν μπορώ να σας πω.
Αντιστοίχως, σοβαροί παράγοντες στη χώρα, και η εγχώρια βιβλιογραφία, στελέχη τραπεζικά, οικονομολόγοι, έχουν εκτιμήσει αυτόν τον πλούτο στα 350 δισ.
Πάντως, αθροιστικά, οι καταθέσεις και η ακίνητη περιουσία του 1% είναι στα 175 δισεκατομμύρια. Ποια είναι η λογική; Διότι πριν από λίγο βγήκα, πριν από λίγες μέρες βγήκαν τα στοιχεία τα αντίστοιχα της Τράπεζας της Ελλάδας, του ΤΕΚΕ, τα οποία δείχνουν ότι το 1% των ισχυρότερων καταθετών έχει το 46% των καταθέσεων στη χώρα, στο τραπεζικό σύστημα.
Στοιχεία τα οποία είναι αδιαμφισβήτητα. Αλλά δεν είναι εκεί – δεν είναι εκεί το ζήτημα. Το ζήτημα είναι να δούμε αν μας αφορά, να βρούμε έναν τρόπο, μόνιμο, μέσα από τον οποίο θα εξισορροπήσουμε αυτό το πλαίσιο της διευρυμένης και γενικευμένης αδικίας που αισθάνεται ο μέσος Έλληνας πολίτης.
Διότι όταν έχει κάποιος ένα δυάρι στο Περιστέρι, είναι περιουσία. Και πληρώνει για την περιουσία αυτή. Δεν πληρώνει μόνο για τη φορολόγηση του εισοδήματός του, έτσι δεν είναι;
Όταν κάποιος έχει 5 εκατομμύρια στην τράπεζα, πληρώνει για την περιουσία αυτή;
Μου δίνετε όμως την ευκαιρία να πω κάτι που, κατά την άποψή μου, είναι πολύ σημαντικό. Το πού θα κατευθυνθούν αυτά τα χρήματα, όποια κι αν είναι αυτά, αυτός ο μόνιμος δημοσιονομικός χώρος, και το – και να σας πω και γιατί το ονομάσαμε "πατριωτική εισφορά".
Γιατί θα μπορούσε κανείς να πει: "Ωραία, ονομάζεται φόρος πλούτου σε όλο τον κόσμο και στην Ευρώπη". Πρώτα απ’ όλα, θέλω να σας πω ότι πατριωτική εισφορά το ονομάσαμε ακριβώς διότι πιστεύουμε, εμπνευσμένοι ίσως από αυτή την κίνηση των Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, πιστεύουμε ότι είναι πατριωτική ευθύνη των πιο δυνατών να βάλουν πλάτη και να στηριχθεί το σύνολο της κοινωνίας και της χώρας και της πατρίδας.
Και επειδή σε λίγα, σε λίγες μέρες κλείνουμε 200 χρόνια από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, να σας πω ότι αυτό το κράτος και αυτή η χώρα στάθηκε στα πόδια της, προφανώς, χάρη στη συνεισφορά του εργάτη, του αγρότη, του επιστήμονα, του επιχειρηματία, του μετανάστη, του καλλιτέχνη, αλλά και χάρη –δεν πρέπει να είμαστε αγνώμονες– στη στήριξη των εύπορων συμπολιτών μας.
Ευπατρίδης, εύποροι, οι οποίοι στήριξαν αυτό το κράτος, ε; Να σας πω ονόματα; Ο Ζάππας, ο Τοσίτσας, ο Βαρβάκης. Στήριξαν. Σχολεία, νοσοκομεία, το Ζάππειο, την ιδέα για τη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στη χώρα.
Οι εύποροι συμπατριώτες μας σήμερα δεν αισθάνονται την ανάγκη να στηρίξουν το μέλλον; Πιστεύω ότι θα την αισθανθούν ή πρέπει να την αισθανθούν.
Όχι με όρους φιλανθρωπίας, με όρους μιας νόμιμης, ενός νόμιμου, κανόνα που θα επιβάλει η πολιτεία, αλλά και οι ίδιοι πιστεύω ότι θα πρέπει να συμβάλλουν.
Και πού θα κατευθυνθεί αυτή η διεύρυνση του φορολογικού, του δημοσιονομικού χώρου, αν θα είναι ένα, δύο, τρία δισ. σε ετήσια βάση, δεν το ξέρω. Θα το δούμε, επαναλαμβάνω.
Αλλά σκοπεύουμε, και το είχα πει σε άλλες παρεμβάσεις που έχω κάνει, να δημιουργήσουμε έναν ειδικό λογαριασμό, ένα ταμείο νέων γενεών. Που θα επενδύει στο μέλλον αυτού του τόπου.
Στήριξη της έρευνας, της τεχνολογίας, των σχολείων, των δημόσιων πανεπιστημίων. Εκεί όπου μπορούμε να δώσουμε προοπτική, να μένουν τα νέα παιδιά στον τόπο μας, να στηρίξουμε αυτόν τον τόπο που το έχει ανάγκη, να έχει μια άλλη προοπτική».
Και όποιος κατάλαβε, κατάλαβε…
