Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για το Κυπριακό μετά τη συνάντηση με την προσωπική απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία των διεργασιών στο Κυπριακό εξέφρασε ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά τη συνάντησή του στο Προεδρικό Μέγαρο με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Η κα. Ολγκίν βρίσκεται στη Λευκωσία για νέο κύκλο επαφών, με στόχο να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορούν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για σύγκληση νέας διευρυμένης συνάντησης για το Κυπριακό, σε σχήμα 5 συν 1, δηλαδή με τη συμμετοχή των δύο κοινοτήτων, των τριών εγγυητριών δυνάμεων και των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με τις δηλώσεις της ίδιας μετά τη συνάντηση, η προσπάθεια προετοιμασίας γίνεται σε συνεννόηση με τον Αντόνιο Γκουτέρες, ενώ εντός της ημέρας αναμένεται να δει και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν.
«Η συζήτηση είναι πλέον συγκεκριμένη»
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απέφυγε να μπει σε λεπτομέρειες για το κατά πόσο ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ θα ετοιμάσει διαπραγματευτικό έγγραφο, σημειώνοντας ότι ο κ. Γκουτέρες κινείται εντός του πλαισίου που καθορίζουν οι όροι εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Όπως είπε, η διαδικασία βολιδοσκόπησης ξεκίνησε τον Μάρτιο, με στόχο να οδηγήσει σε αποτέλεσμα το οποίο θα επιτρέψει το επόμενο βήμα. Ο ίδιος ανέφερε ότι η προσπάθεια δεν βρίσκεται πλέον στο επίπεδο γενικών τοποθετήσεων, αλλά σε πιο ουσιαστική συζήτηση.
«Πλέον είναι η συζήτηση συγκεκριμένη, επί της ουσίας, δεν είναι γενικές και αόριστες συζητήσεις. Είναι πολύ συγκεκριμένες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι με βάση όσα συζητήθηκαν με την κ. Ολγκίν είναι «συγκρατημένα αισιόδοξος».
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ελληνοκυπριακή πλευρά επιχειρεί να κρατήσει ανοικτό το παράθυρο επανεκκίνησης, χωρίς να εμφανίζεται ότι αποδέχεται διαδικασία εκτός των παραμέτρων των Ηνωμένων Εθνών. Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα και η τουρκοκυπριακή ηγεσία επιμένουν στην αξίωση για αναγνώριση «κυριαρχικής ισότητας» και «ίσο διεθνές καθεστώς», θέση που δεν γίνεται αποδεκτή από τη Λευκωσία, καθώς οδηγεί έξω από το πλαίσιο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Χωρίς ημερομηνίες για 5+1
Ερωτηθείς αν παραμένει στόχος η σύγκληση διευρυμένης συνάντησης εντός του καλοκαιριού, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απάντησε ότι η Λευκωσία είναι έτοιμη «ανά πάσα στιγμή», σημειώνοντας ότι «είμαστε ήδη στον Ιούνιο» και ότι θα είναι ένα καλοκαίρι εργασίας.
Ο Ν. Χριστοδουλίδης απέφυγε, πάντως, να δεσμευθεί για συγκεκριμένη ημερομηνία, λέγοντας ότι δεν έχει σημασία αν η εξέλιξη θα υπάρξει τον Ιούλιο, τον Αύγουστο ή στο τέλος Ιουνίου. Όπως τόνισε, σημασία έχει να υπάρξει κατάληξη, διότι χωρίς αυτήν «δεν υπάρχει θέμα να συζητάμε για το πότε».
Η τοποθέτηση δείχνει πως η Λευκωσία δεν θέλει μια συνάντηση για τη συνάντηση. Θέλει να προηγηθεί επαρκής προετοιμασία, ώστε μια ενδεχόμενη διευρυμένη να μην καταλήξει σε νέα επιβεβαίωση του αδιεξόδου.
Ο ρόλος Άγκυρας, Αθήνας και Βρυξελλών
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι καθοριστική υπήρξε η συνάντηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών με τον Τούρκο Πρόεδρο, καθώς και η δική του επαφή στις Βρυξέλλες, όπως και η επικοινωνία του κ. Γκουτέρες με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κα. Ολγκίν αναμένεται, μετά τις επαφές στην Κύπρο, να συνεχίσει τον κύκλο διαβουλεύσεων σε Τουρκία και Ελλάδα, ενώ στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και επαφή με τις Βρυξέλλες. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι θα έχει νέα συνάντηση μαζί της πριν από την αναχώρησή της από την Κύπρο την Κυριακή.
Η εμπλοκή των Βρυξελλών έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία για τη Λευκωσία. Η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει να διατηρεί την Ευρωπαϊκή Ένωση παρούσα στη διαδικασία, όχι ως απλό θεατή, αλλά ως παράγοντα που συνδέει τη λύση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, την ασφάλεια και την εφαρμογή μιας συμφωνίας εντός κράτους μέλους της ΕΕ.
Καμία συζήτηση για κοινή συνάντηση
Σε ερώτηση αν θα υπάρξει κοινή συνάντηση του ιδίου, της κας Ολγκίν και του Τουφάν Έρχιουρμαν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι το θέμα δεν συζητήθηκε. Πρόσθεσε ότι, αν προκύψει, ο ίδιος είναι έτοιμος, αλλά διευκρίνισε πως στη σημερινή συνάντηση δεν τέθηκε τέτοιο ζήτημα.
Η απουσία κοινής συνάντησης σε αυτή τη φάση δείχνει ότι τα Ηνωμένα Έθνη επιλέγουν πρώτα να μετρήσουν τις θέσεις των πλευρών χωριστά. Το αν θα υπάρξει τριμερής επαφή θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η κα Ολγκίν θα κρίνει ότι υπάρχει έδαφος για παραγωγική συζήτηση.
Στο τραπέζι και οι τουρκικές παρενοχλήσεις
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ρωτήθηκε και για τις παρενοχλήσεις αεροσκαφών που μετέφεραν υπουργούς Άμυνας κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, ενόψει της άτυπης συνάντησης υπουργών Άμυνας της ΕΕ στη Λευκωσία.
Όπως ανέφερε, δεν πρόκειται μόνο για το αεροσκάφος του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, αλλά, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει, υπήρξαν παρενοχλήσεις και προς τα αεροσκάφη της Γαλλίδας και του Ολλανδού υπουργού Άμυνας. Οι πληροφορίες που μεταδόθηκαν στην Κύπρο αναφέρουν παρεμβολές στις επικοινωνίες από τον παράνομο «πύργο ελέγχου» του αεροδρομίου της Τύμπου στα κατεχόμενα.
Ο κ. Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε τις παρενοχλήσεις «απαράδεκτες», τονίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία δικαιολογία. Πρόσθεσε ότι το γεγονός πως στρέφονται εναντίον αεροσκαφών υπουργών Άμυνας κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ολλανδία, δείχνει «αναθεωρητική προσέγγιση».
Το θέμα, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αναμένεται να απασχολήσει τη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στη Λευκωσία, ενώ στη συνέχεια θα εξεταστούν τα επόμενα βήματα και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δύο παράλληλες εικόνες
Η σημερινή ημέρα ανέδειξε δύο παράλληλες εικόνες στην Κύπρο. Από τη μία, τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να αναθερμάνουν μια διαδικασία στο Κυπριακό, με προσεκτικές κινήσεις και χαμηλές προσδοκίες. Από την άλλη, η Τουρκία, μέσω των ενεργειών στα κατεχόμενα, υπενθυμίζει ότι η αμφισβήτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και των ευρωπαϊκών κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένει ενεργό εργαλείο της πολιτικής της.
Αυτό είναι και το πραγματικό πολιτικό φόντο των επαφών Ολγκίν. Η συζήτηση για νέα διαδικασία στο Κυπριακό δεν διεξάγεται σε ουδέτερο περιβάλλον. Διεξάγεται ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει έδαφος κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρεί στρατεύματα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου και χρησιμοποιεί κάθε αφορμή για να προβάλλει αξιώσεις που ξεπερνούν το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
