Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται οι διεργασίες για την πραγματοποίηση μιας νέας άτυπης διευρυμένης συνάντησης για το Κυπριακό εντός του καλοκαιριού, κατά πάσα πιθανότητα στα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου.
Σε αυτή τη δυναμική εντάσσονται οι πρόσφατες επισκέψεις της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ σε Λευκωσία, Άγκυρα και Αθήνα αλλά και η διαρροή ενός «ευέλικτου» σχεδίου λύσης που προωθεί, το οποίο πόρρω απέχει από τις διαχρονικές θέσεις Ελλάδος και Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για επαφές με τον Αντόνιο Γκουτέρες. Στη συνέχεια θα ταξιδέψει στις Βρυξέλλες για συζητήσεις και από εκεί θα επιστρέψει στη Λευκωσία για να συναντηθεί εκ νέου με τον Κύπριο πρόεδρο, Νίκο Χριστοδουλίδη, καθώς και με τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Χθες, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, επιβεβαίωσε την υπάρχουσα δυναμική, ξεκαθαρίζοντας τους στόχους της Λευκωσίας.
«Προσερχόμαστε σε αυτή την άτυπη πολυμερή με στόχο να πετύχει και με στόχο όχι μόνο να πετύχει ως πολυμερής, αλλά να αποτελέσει το εφαλτήριο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων», υπογράμμισε ο ίδιος.
Ο κ. Λετυμπιώτης εξέφρασε την ελπίδα να επιδεικνύουν όλα τα μέρη βούληση ανάλογη με αυτή της κυπριακής κυβέρνησης, προκειμένου μετά την πολυμερή να ακολουθήσει η ανακοίνωση της επανέναρξης «ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό από το σημείο που έχουν διακοπεί, πάντοτε εντός του συμφωνημένου πλαισίου».
Η αναφορά στο συμφωνημένο πλαίσιο αφορά και τις νέες ιδέες που επιχειρεί να κομίσει η κυρία Ολγκίν.
Σύμφωνα με την κυπριακή εφημερίδα «Πολίτης», η προσωπική απεσταλμένη του γγ του ΟΗΕ φέρεται να εξετάζει ένα πιο «ευέλικτο» πλαίσιο προσέγγισης, επιχειρώντας να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της Ελληνοκυπριακής θέσης για Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία και την απαίτηση των Τουρκοκυπρίων για κυριαρχική ισότητα.
Συνομοσπονδία σχεδόν λύσης δύο κρατών
Με βάση τα όσα περιγράφονται στο δημοσίευμα, το «σχέδιο Ολγκίν» προβλέπει μια εντελώς χαλαρή συνομοσπονδία αποτελούμενη από δύο συνιστώντα κρατίδια με ευρείες εξουσίες· η κεντρική κυβέρνηση θα διατηρεί περιορισμένες αρμοδιότητες σε ζητήματα όπως η εξωτερική πολιτική, η οικονομία, η ευρωπαϊκή εκπροσώπηση και η ασφάλεια.
Ακόμη, το σχέδιο εξετάζει τη δημιουργία προεδρικού συμβουλίου με εκ περιτροπής συμμετοχή των δύο κοινοτήτων στην κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας, ενώ περιλαμβάνονται και ζητήματα επιστροφής κατεχόμενων περιοχών όπως το Βαρώσι και η Μόρφου.
Τέλος εξετάζεται η εισδοχή της Κύπρου στο ΝΑΤΟ ως αντιστάθμισμα στο πάγιο και δίκαιο αίτημα της ελληνοκυπριακής πλευράς για κατάργηση του συστήματος των εγγυήσεων αλλά και την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων.
Κυπριακές διπλωματικές πηγές που επικαλέστηκε ο «Πολίτης» αποτιμούσαν το «σχέδιο Ολγκίν» ως μια προσπάθεια που αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που «θα επιτρέπει και στις δύο κοινότητες να αναγνωρίζουν στοιχεία των βασικών τους επιδιώξεων, χωρίς να εγκαταλείπουν τις θεμελιώδεις θέσεις τους».
ΟΗΕ
Δεδομένου ότι το «σχέδιο Ολγκίν» προέρχεται από διαρροές και δεν αποτελεί ακόμα επισήμως ζήτημα συζήτησης, η Αθήνα δεν έχει προβεί σε κανένα σχόλιο. Ωστόσο κατέστησε σαφείς τη θέση της με δύο τρόπους.
Μιλώντας σε συνεδρίαση που αφορούσε την εν γένει σημασία εφαρμογής των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδος στον ΟΗΕ, Γιάννης Σταματέκος, αναφέρθηκε στα ψηφίσματα 541 και 550, τονίζοντας ότι ο σεβασμός και η προσήλωση σε αυτά «πρέπει να αποτελούν την πυξίδα για τα κράτη-μέλη στην αντιμετώπιση» του Κυπριακού.
Τα δύο ψηφίσματα είναι κομβικής σημασίας για το Κυπριακό καθώς θωρακίζουν νομικά και διπλωματικά την Κυπριακή Δημοκρατία, καταδικάζοντας ρητά την ανακήρυξη του ψευδοκράτους και απαγορεύοντας τη διεθνή αναγνώρισή του. Πρακτικά αποτελούν τη διεθνή νομική «ασπίδα» που εμποδίζει την Τουρκία από την επιβολή της διχοτομικής λύσης των δύο κρατών.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο κ. Σταματέκος υπενθύμισε ότι μέσω των δύο ψηφισμάτων το Συμβούλιο «κάλεσε όλα τα κράτη να σεβαστούν την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και να μην αναγνωρίσουν την αποσχιστική, παράνομη οντότητα ή να τη συνδράμουν με οποιονδήποτε τρόπο».
Υπενθυμίζεται ότι κατά την πρόσφατη συνάντησή του με την κυρία Ολγκίν, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε την ετοιμότητα της Ελλάδος να συμβάλει εποικοδομητικά στα επόμενα βήματα του Κυπριακού με στόχο «την επίτευξη της επανεκκίνησης των συνομιλιών στη βάση του συμφωνηθέντος πλαισίου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ».