Η κυριαρχία της Ασίας στην παραγωγή μπαταριών ενισχύει την εξάρτηση της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας από την Κίνα και αναδεικνύει κρίσιμες γεωπολιτικές και βιομηχανικές προκλήσεις.
Η ηλεκτροκίνηση εξελίσσεται σε πεδίο γεωοικονομικού ανταγωνισμού μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, με την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία να παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από ασιατικές εταιρείες για ένα από τα πλέον κρίσιμα εξαρτήματα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων: τις μπαταρίες. Το γεγονός ότι το 98% της ευρωπαϊκής παραγωγικής δυναμικότητας μπαταριών ελέγχεται από ασιατικές εταιρείες δεν αποτελεί μόνο βιομηχανικό μειονέκτημα, αλλά και ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας, καθώς η Κίνα διατηρεί πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού. Με τις μπαταρίες να αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του κόστους ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, η εξάρτηση αυτή επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών κατασκευαστών, το κόστος της μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση και την ανθεκτικότητα της παραγωγής απέναντι σε γεωπολιτικές κρίσεις. Η Deloitte εκτιμά ότι χωρίς ισχυρότερη ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού ο κλάδος κινδυνεύει να αφήσει 10,5 δισ. ευρώ σε κέρδη την επόμενη τετραετία, αυξάνοντας την πίεση προς τις Βρυξέλλες για επενδύσεις, κρίσιμες πρώτες ύλες, ανακύκλωση και ενίσχυση του «Made in EU».
Σύμφωνα με το topspeed.gr, το 98% της ευρωπαϊκής παραγωγικής δυναμικότητας μπαταριών ελέγχεται από ασιατικές εταιρείες. Πρόκειται για ένα στοιχείο που αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στην προσπάθειά της να δημιουργήσει μια αυτόνομη αλυσίδα εφοδιασμού για ένα από τα σημαντικότερα εξαρτήματα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Την ώρα που οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη βιομηχανική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η παραγωγή κυψελών παραμένει σταθερά υπό ασιατικό έλεγχο, με την Κίνα να διατηρεί κυρίαρχη θέση.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την ανταγωνιστικότητα. Σύμφωνα με τη Deloitte, χωρίς την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού, ο κλάδος θα μπορούσε να χάσει 10,5 δισ. ευρώ σε κέρδη μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. Παράλληλα, το 2025 το 77% των κυψελών μπαταριών που προορίζονταν για ηλεκτρικά οχήματα κατασκευάστηκε στην Ασία, έναντι 70% το 2024.
Μπαταρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων: Η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει 10,5 δισ. ευρώ
Η αφετηρία της ανάλυσης είναι ότι έως το 2030 περισσότερα από 28 εκατομμύρια ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά αυτοκίνητα θα μπορούσαν να βγουν από ευρωπαϊκές γραμμές παραγωγής, δημιουργώντας ανάγκη για περίπου 2.000 GWh παραγωγικής δυναμικότητας.
Σύμφωνα με την έκθεση, χωρίς μια πραγματικά ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού, οι επιχειρήσεις του κλάδου θα μπορούσαν να χάσουν 10,5 δισ. ευρώ σε κέρδη κατά τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Το ποσό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι οι μπαταρίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του συνολικού κόστους ενός αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Έτσι, η Ευρώπη κινδυνεύει να κατασκευάζει ηλεκτρικά αυτοκίνητα στα δικά της εργοστάσια, αφήνοντας όμως στις ασιατικές εταιρείες τον έλεγχο των βασικών τεχνολογιών και του μεγαλύτερου μέρους της προστιθέμενης αξίας. Παράλληλα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα ήταν περισσότερο εκτεθειμένες στις γεωπολιτικές εντάσεις και σε πιθανές διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Κινεζικές μπαταρίες: Η στρατηγική της ΕΕ για τη μείωση της εξάρτησης
Η μελέτη καταλήγει, ωστόσο, στο συμπέρασμα ότι η προσπάθεια για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή βιομηχανική αυτονομία παραμένει εφικτή, εφόσον εφαρμοστούν αποτελεσματικές και στοχευμένες πολιτικές.
Οι Βρυξέλλες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στο «Made in EU», μέσω πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού και στη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η ασφαλής και βιώσιμη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και το νικέλιο, με δεσμευτικούς στόχους για την εξόρυξη, την επεξεργασία και την ανακύκλωσή τους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης δημόσια χρηματοδότηση που έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και νέους κανόνες για τη βιωσιμότητα και την ιχνηλασιμότητα των μπαταριών, μεταξύ των οποίων και το Battery Passport, το ψηφιακό διαβατήριο μπαταρίας.
