Πώς στήνεται στο παρασκήνιο το αφήγημα περί... αναγκαίας συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ με Αλέξη Τσίπρα, Ζωή Κωνσταντοπούλουκαι Αλέξη Χαρίτση.
Υπάρχουν περίοδοι που η πολιτική ιστορία γράφεται στη Βουλή. Αλλά υπάρχουν και περίοδοι που γράφεται στα γραφεία των εκδοτών, στα τηλέφωνα επιχειρηματιών και στα κλειστά δείπνα «παραγόντων». Μια τέτοια περίοδος είναι αυτή που διανύουμε.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ένα περίεργο –σχεδόν συντονισμένο– κύμα «αναλύσεων», «πληροφοριών» και «διαρροών» επαναλαμβάνει μονότονα το ίδιο τροπάρι:
«Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να συνεργαστεί με Τσίπρα, Ζωή και Χαρίτση. Να φτιαχτεί προοδευτικό μέτωπο. Να ενωθεί η Κεντροαριστερά». Όχι ως πολιτική πρόταση, αλλά ως… τετελεσμένο. Σαν να έχει ήδη αποφασιστεί σε κάποιο άλλο δωμάτιο. Μόνο που αυτή η «αγωνία» δεν γεννήθηκε από την κοινωνίας. Δεν τη ζητούν οι ψηφοφόροι ούτε τα στελέχη της παράταξης. Τη ζητά η διαπλοκή, και μάλιστα με απελπισία. Γιατί;
Το μεγάλο παζάρι
Διότι ένα αυτόνομο, απρόβλεπτο ΠΑΣΟΚ χαλάει τα σχέδια. Ένα κόμμα που δεν μπαίνει στο χέρι κάποιου επιχειρηματία, που δεν παζαρεύει ρόλους και καρέκλες, που δεν λειτουργεί ως δεκανίκι ούτε της ΝΔ ούτε της «ανακυκλωμένης» Αριστεράς, είναι πρόβλημα για όσους έχουν μάθει να στήνουν κυβερνήσεις σαν εταιρικά σχήματα.
Το σχέδιο είναι παλιό και βρόμικο: Πρώτα απαξιώνεις, μετά πιέζεις και τέλος, απορροφάς. Έτσι θέλουν να τελειώνουν με το ΠΑΣΟΚ. Να το κάνουν συμπλήρωμα – ούτε πρωταγωνιστή ούτε ρυθμιστή, απλώς «συνιστώσα». Και τότε αρχίζουν τα ευτράπελα. Ξαφνικά παρουσιάζεται ως «λύση» η επιστροφή του πολιτικού προσωπικού που έχει αποδοκιμαστεί. Οι ίδιοι που κυβέρνησαν, απέτυχαν, διέλυσαν κοινωνικές συμμαχίες και βύθισαν την Κεντροαριστερά σε μονοψήφια ποσοστά, βαφτίζονται τώρα… σωτήρες. Σαν να μην πέρασε μια μέρα. Σαν να μην πλήρωσε η χώρα το πείραμα.
Χρήσιμος ηλίθιος;
Το παρασκήνιο είναι πιο ωμό απ’ όσο φαίνεται. Επιχειρηματικά κέντρα που θέλουν «σταθερές λύσεις». ΜΜΕ που αναμασούν τα ίδια non paper. Δημοσκοπικές ερωτήσεις-παγίδες που σπρώχνουν τεχνητά τη «συνεργασία» και τηλεοπτικά πάνελ που μιλούν για «ιστορική αναγκαιότητα».
Πρόκειται για πολιτική μηχανική, όχι για ιδεολογία. Διαφορετικά θα υπήρχε πρόγραμμα, κοινή στρατηγική ή έστω στοιχειώδης πολιτική εμπιστοσύνη. Αντί γι’ αυτό, υπάρχει μόνο αριθμητική γύρω από τις καρέκλες. Πόσοι βουλευτές εδώ, πόσα υπουργεία εκεί, ποιος θα ηγηθεί. Ένα παζάρι εξουσίας χωρίς την κοινωνία.
Και μέσα σε αυτό το παζάρι, το ΠΑΣΟΚ καλείται να παίξει τον ρόλο του «χρήσιμου ηλίθιου»: να δώσει νομιμοποίηση, ψήφους και ιστορία, ώστε άλλοι να αναστηθούν. Να γίνει το οξυγόνο για πολιτικούς που έχουν ήδη τελειώσει. Μόνο που η κοινωνία δεν ξεχνά τόσο εύκολα. Ούτε συγχωρεί τις πολιτικές μεταμορφώσεις-μαϊμού. Ο κόσμος της παράταξης απαιτεί καθαρότητα και όχι συγκολλήσεις. Αυτονομία και όχι ουρά κάποιου.
Κι αυτό είναι που τρομάζει περισσότερο τη διαπλοκή. Γιατί ένα κόμμα με ραχοκοκαλιά δεν ελέγχεται, δεν εκβιάζεται. Γι’ αυτό και η πίεση θα ενταθεί. Τα «ρεπορτάζ» θα πληθύνουν. Οι «προτάσεις ενότητας» θα γίνουν πιο επιθετικές. Όσο περισσότερο αντιστέκεται το ΠΑΣΟΚ, τόσο πιο λυσσασμένα θα προσπαθούν να το στριμώξουν.
Το ερώτημα όμως είναι απλό: Θα γίνει συμπλήρωμα ή πρωταγωνιστής; Γιατί αν επιλέξει το πρώτο, τελικά θα σβήσει. Αν επιλέξει το δεύτερο, θα χαλάσει πολλά σχέδια. Και αυτό ακριβώς είναι που δεν αντέχει η διαπλοκή. Την πολιτική που δεν της ανήκει. Και ας το καταλάβουν καλά όσοι στήνουν σενάρια σε καπνισμένα γραφεία και μοιράζουν ρόλους σαν να πρόκειται για εταιρικό ΔΣ. Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής δεν είναι μετοχή για εξαγορά, ούτε πολιτικό ρετάλι για συγκολλήσεις.
Δεν θα γίνει δεκανίκι των αποτυχημένων, ούτε σωσίβιο των τελειωμένων. Όποιοι ονειρεύονται επιστροφές από το παράθυρο και τεχνητές ενότητες για να σώσουν καριέρες, ας ξυπνήσουν. Τα κόμματα που παραδίδονται στη διαπλοκή δεν συνεργάζονται, εξαφανίζονται.
Και όποιος νομίζει ότι μπορεί να μετατρέψει μια ιστορική παράταξη σε πολιτικό παρακολούθημα, απλώς θα βρεθεί απέναντι, όχι μόνο στην ηγεσία της, αλλά στη μνήμη και στην αξιοπρέπεια χιλιάδων ανθρώπων που δεν παζάρεψαν ποτέ την ταυτότητά τους.
Η ιστορία γράφεται με ρήξεις. Και αυτή τη φορά, η ρήξη θα είναι με όσους νομίζουν ότι μπορούν να κάνουν την πολιτική… εργολαβία. Ας μη γελιούνται. Το πρόβλημα δεν είναι απλώς πολιτικό. Είναι ηθικό. Διότι όταν ζητάς από ένα κόμμα με ιστορία, ρίζες και κοινωνική αναφορά να γίνει «κόλλα» για καριέρες που έχασαν επαφή με την κοινωνία, δεν μιλάς για ενότητα. Μιλάς για πολιτικό κυνισμό.
Βολικό «άλλοθι»
Θέλουν ένα ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής βολικό, χωρίς αυτονομία, ένα κόμμα-σφραγίδα για να δίνει άλλοθι «προοδευτικότητας» σε σχήματα ευκαιρίας και να ξεπλένει πρόσωπα που δοκιμάστηκαν και απορρίφθηκαν. Με λίγα λόγια, να αυτοκτονήσει χαμογελώντας. Μόνο που αυτό το έργο το έχουμε ξαναδεί.
Το δίλημμα είναι αν θα υπάρξει καθαρή πορεία, με ταυτότητα και συγκρούσεις ή αν θα υπάρξει διάλυση μέσα σε ένα θολό «μέτωπο» που δεν πιστεύει κανείς. Ενδιάμεσος δρόμος δεν υπάρχει.
Και όποιος επιμένει να σπρώχνει προς τέτοιες συγκολλήσεις, δεν ενδιαφέρεται για την παράταξη. Ενδιαφέρεται μόνο για το πώς θα κρατήσει ο ίδιος μια καρέκλα. Ας μάθουν λοιπόν, ότι τα ιστορικά κόμματα δεν πεθαίνουν από τις ήττες. Πεθαίνουν από τις ταπεινώσεις. Και αυτή την ταπείνωση, κανείς δεν έχει δικαίωμα να την υπογράψει.
