Η πρόωρη αποπληρωμή του χρέους αποτελεί επιλογή οικονομικής αυτοπεποίθησης, που μειώνει τόκους, ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας και δημιουργεί περισσότερο δημοσιονομικό χώρο για το μέλλον.
Η απόφαση της κυβέρνησης να επιταχύνει την αποπληρωμή του ελληνικού δημόσιου χρέους έχει μια σημασία που ξεπερνά κατά πολύ τους αριθμούς μιας χρηματοοικονομικής συναλλαγής. Μέσα στο 2026 οι πρόωρες αποπληρωμές αναμένεται να φθάσουν περίπου τα 12,84 δισ. ευρώ, ενώ μόνο τον Ιούνιο εξοφλήθηκαν πρόωρα 6,94 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια του πρώτου μνημονίου. Πρόκειται για μια στρατηγική που αποτυπώνει πόσο μεγάλη απόσταση έχει διανύσει η ελληνική οικονομία από την εποχή κατά την οποία η χώρα αναζητούσε χρηματοδότηση υπό συνθήκες ασφυξίας.
Λιγότερο χρέος σημαίνει περισσότερες δυνατότητες
Η πρόωρη αποπληρωμή έχει συγκεκριμένο οικονομικό αποτέλεσμα. Οι κινήσεις που έχουν σχεδιαστεί για το 2026 εκτιμάται ότι θα εξοικονομούν περίπου 370 εκατ. ευρώ ετησίως από τόκους, με το συνολικό όφελος σε βάθος επταετίας να υπολογίζεται σε τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ. Πρόκειται για χρήματα που στο μέλλον μπορούν να υπηρετήσουν άλλες προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής.
Υπάρχει συγχρόνως ένα βαθύτερο όφελος. Η κυβέρνηση αξιοποιεί πλεονάζουσα ρευστότητα, η οποία προσφέρει χαμηλότερη απόδοση από το κόστος εξυπηρέτησης των υποχρεώσεων που εξοφλούνται. Με απλά λόγια, το Δημόσιο χρησιμοποιεί κεφάλαια που αποδίδουν λίγο για να απαλλαγεί από υποχρεώσεις που κοστίζουν περισσότερο. Πρόκειται για ορθολογική διαχείριση του δημόσιου χρήματος, η οποία περιορίζει τις μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες και μειώνει την έκθεση της χώρας στις μεταβολές των διεθνών επιτοκίων.
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η επιδίωξη να εξοφληθούν έως το 2031 δάνεια που υπό τον αρχικό σχεδιασμό θα παρέμεναν στους ελληνικούς λογαριασμούς για αρκετά ακόμη χρόνια. Έτσι περιορίζεται το βάρος που μεταφέρεται στις επόμενες κυβερνήσεις και στις επόμενες γενιές φορολογουμένων, ενώ δημιουργείται μια πολύ ασφαλέστερη βάση για τη δημοσιονομική πολιτική της επόμενης δεκαετίας.
Από το μνημονιακό βάρος στη δημοσιονομική αξιοπιστία
Η μεγαλύτερη αξία αυτής της πολιτικής βρίσκεται στο μήνυμα που εκπέμπει η Ελλάδα στις διεθνείς αγορές. Ο ίδιος ο ESM έχει επισημάνει ότι η πρόωρη αποπληρωμή αποτελεί θετικό σήμα προς τις αγορές, μειώνει τον επιτοκιακό κίνδυνο και βελτιώνει τη δομή του ελληνικού χρέους. Αυτή η αξιοπιστία έχει πραγματική οικονομική αξία, επειδή επηρεάζει το κόστος με το οποίο χρηματοδοτείται το Δημόσιο και, μέσω αυτού, ολόκληρη η οικονομία.
Η αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ ενισχύει παράλληλα τη θέση της χώρας απέναντι στους οίκους αξιολόγησης και στους διεθνείς επενδυτές. Κάθε βήμα που απομακρύνει την Ελλάδα από την εικόνα της υπερχρεωμένης οικονομίας της προηγούμενης δεκαετίας διευρύνει την οικονομική της αυτονομία και θωρακίζει την πρόσβασή της στις αγορές όταν το διεθνές περιβάλλον γίνεται δυσκολότερο.
Αυτή είναι τελικά η ουσία της κυβερνητικής επιλογής. Η δημοσιονομική σοβαρότητα αποκτά αξία όταν μετατρέπεται σε χαμηλότερους τόκους, καλύτερη πιστοληπτική εικόνα και μικρότερες υποχρεώσεις για το αύριο. Η Ελλάδα χρησιμοποιεί σήμερα τη βελτιωμένη οικονομική της θέση για να κλείσει λογαριασμούς μιας πολύ δύσκολης εποχής. Και όσο ταχύτερα μειώνεται αυτό το βάρος, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ελευθερία της χώρας να αποφασίζει στο μέλλον πού θα κατευθύνει τους δικούς της πόρους.
