Ως νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παρουσιάζει την Ελλάδα δημοσίευμα των Financial Times, επισημαίνοντας τον κρίσιμο ρόλο της χώρας στη μεταβατική περίοδο που οδηγεί στην πλήρη διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου από την Ε.Ε..
Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, «η Ελλάδα τοποθετείται στρατηγικά ως κόμβος εισαγωγής LNG κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για την πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027». Η Αθήνα επενδύει στη γεωγραφική της θέση, στην ενίσχυση της δυναμικότητας LNG, στις αναβαθμίσεις υποδομών και στους στενούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, προσδοκώντας να διασφαλίσει κεντρική θέση στη διαμορφούμενη αγορά φυσικού αερίου.
Το συγκεκριμένο δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι πριν από τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα κάλυπτε περίπου το 40% των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο. Μέχρι το 2024, το ποσοστό αυτό είχε περιοριστεί στο 11%, με το μεγαλύτερο μέρος του κενού να καλύπτεται από αμερικανικό LNG, το οποίο πλέον αντιστοιχεί σχεδόν στο 60% των εισαγωγών LNG της ΕΕ.
Σταύρος Παπασταύρου: Η αμερικανική ενέργεια ως πυλώνας ασφάλειας
Στο δημοσίευμα φιλοξενούνται δηλώσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος τονίζει: «Δεν πρόκειται πλέον να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο. Απαιτούνται περισσότερα βήματα για τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Η αποσύνδεση αυτή δεν θα γίνει αυτόματα».
Όπως σημειώνεται, από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2025, ο υπουργός έχει ενισχύσει τις ενεργειακές σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ, παρουσιάζοντας την ενέργεια ως γέφυρα στις διατλαντικές σχέσεις, σε μια περίοδο εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών.
«Αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτη προμήθεια LNG μετά τη ρωσική εισβολή εξελίχθηκε σε μακροπρόθεσμη αναδιάταξη των ενεργειακών πηγών της Ευρώπης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κος. Παπασταύρου, προσθέτοντας πως «η αμερικανική ενέργεια αποτελεί πλέον δομικό πυλώνα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας».
Ρεβυθούσα και κάθετος διάδρομος
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι η φιλοδοξία της Ελλάδας αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη Ρεβυθούσα, το νησί δυτικά της Αθήνας όπου λειτουργεί ο βασικός τερματικός σταθμός LNG της χώρας.
Πρόσφατα, αμερικανικό φορτίο LNG εκφορτώθηκε στις εγκαταστάσεις, με το επαναεριοποιημένο αέριο να διοχετεύεται προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη μέσω του λεγόμενου «κάθετου διαδρόμου» (vertical corridor). Το σύστημα αυτό, που δημιουργήθηκε από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία μετά το 2022, επιτρέπει τη ροή φυσικού αερίου από νότο προς βορρά, ανατρέποντας την παραδοσιακή κατεύθυνση των ευρωπαϊκών ροών.
Η αλλαγή αυτή προέκυψε όταν η Ρωσία διέκοψε τις εξαγωγές αερίου προς τη Βουλγαρία, λόγω άρνησης της Σόφιας να πληρώσει σε ρούβλια. Οι χώρες του διαδρόμου αξιοποίησαν και προσαρμόσαν τις υφιστάμενες υποδομές, ενώ η Βουλγαρία υλοποιεί επένδυση ύψους 400 εκατ. ευρώ για την εξάλειψη σημείων συμφόρησης έως το 2027.
Υποδομές και διαφοροποίηση πριν από την κρίση
Πριν από το 2022, οι ροές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνταν για δεκαετίες από βορρά προς νότο. Ωστόσο, η Ελλάδα είχε ήδη ξεκινήσει τη στρατηγική διαφοροποίησης προμηθειών, όπως επισήμανε η Μαρία Ρίτα Γκάλι, μέχρι πρότινος επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον αγωγό TAP, επένδυση ύψους 4,5 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής.
Παράλληλα, η Αθήνα προχώρησε στην ολοκλήρωση του διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας–Βουλγαρίας (IGB) και στην ενίσχυση της δυναμικότητας με δύο νέους σταθμούς συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα.
