Από το «τα λεφτά θα τα βρούμε στην εντιμότητά μας» μέχρι το «πάρτι διαφθοράς», ο Αλέξης Τσίπρας ανεβάζει τον πήχη της επιστροφής του, αλλά αφήνει αναπάντητα δύσκολα ερωτήματα για το κόστος των υποσχέσεων.
Ο Αλέξης Τσίπρας ολοκληρώνει την τριλογία της συνέντευξής του στο in με μια ολομέτωπη επίθεση στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και ένα σαφές μήνυμα πολιτικής επιστροφής. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) μιλά για «πάρτι διαφθοράς», υπόσχεται ότι θα βρει δημοσιονομικό χώρο «στην εντιμότητά μας», δεσμεύεται για παρεμβάσεις σε ακρίβεια, ενέργεια, πολιτική προστασία και φορολογία και επαναφέρει με αυτοπεποίθηση τη «δεύτερη κάλπη της ανατροπής». Παράλληλα, δηλώνει ότι δεν θα αυξηθεί ούτε ένα ευρώ ο φόρος στη μεσαία τάξη και την επιχειρηματικότητα και προαναγγέλλει αλλαγές σε ΔΕΗ, ΔΕΔΔΗΕ, νερό και ιδιωτικά πανεπιστήμια. Μόνο που πίσω από τις μεγάλες εξαγγελίες επιστρέφει το ίδιο παλιό ερώτημα: πού ακριβώς θα βρεθούν τα λεφτά και τι έχει αλλάξει από τον Τσίπρα που κυβέρνησε τη χώρα την περίοδο 2015-2019;
Και κάπου εδώ η συνέντευξη παύει να είναι απλώς μια επίθεση στην κυβέρνηση και μετατρέπεται σε προεκλογικό αφήγημα επιστροφής. Ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίζεται βέβαιος ότι η ΕΛΑΣ μπορεί να διεκδικήσει την πρωτιά στη δεύτερη κάλπη, παρουσιάζει ένα πρόγραμμα που υπόσχεται περισσότερα για την κοινωνία χωρίς αυξήσεις φόρων που εντοπίζει τα χρήματα στην καταπολέμηση της διαφθοράς και των «ισχυρών συμφερόντων». Το πρόβλημα για τον ίδιο είναι ότι η ελληνική κοινωνία δεν καλείται να ακούσει έναν πολιτικό που δοκιμάζεται για πρώτη φορά στην κυβέρνηση. Καλείται να αξιολογήσει έναν πρώην πρωθυπουργό, ο οποίος επιστρέφει ζητώντας μια δεύτερη ευκαιρία και ταυτόχρονα υποστηρίζει ότι σήμερα «ξέρει και τι θέλει και πώς να το κάνει». Και τότε, αναπόφευκτα, τα «λεφτόδεντρα», ο λαϊκισμός και οι υποσχέσεις συναντούν τον λογαριασμό της προηγούμενης διακυβέρνησης.
Πίσω από τις λέξεις, κρύβεται ο Αλέξης
Τρία μέρη, δεκάδες δηλώσεις, σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση και ένα συμπέρασμα που δύσκολα κρύβεται πίσω από τις λέξεις:
Ο Αλέξης Τσίπρας αισθάνεται ότι η επιστροφή του στην πρώτη γραμμή έχει ήδη ξεκινήσει.
Δεν μιλά πλέον απλώς για την ίδρυση της ΕΛΑΣ.
Μιλά για κυβερνητικό πρόγραμμα.
Μιλά για ψηφοδέλτια.
Μιλά για τη δεύτερη κάλπη.
Μιλά για την ανατροπή.
Μιλά ακόμη και για το ενδεχόμενο η ΕΛΑΣ να είναι πρώτο κόμμα.
Και τώρα, στο τρίτο μέρος, φτάνει στο πιο δύσκολο ερώτημα για κάθε κόμμα που διεκδικεί την κυβέρνηση:
«Πού θα βρείτε τα λεφτά;»
Η απάντηση είναι εντυπωσιακά εύκολη:
«Στην εντιμότητά μας».
Ωραία ακούγεται.
Η πολιτική, όμως, έχει μια ενοχλητική συνήθεια: ζητά και λογαριασμό.
«Τα λεφτά θα τα βρούμε στην εντιμότητά μας»
Ο Αλέξης Τσίπρας υπόσχεται ότι θα σταματήσει αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει «πάρτι της διαφθοράς, των απευθείας αναθέσεων, των κλειστών διαγωνισμών, της μίζας, των επιστροφών» και ότι από την περιστολή τέτοιων φαινομένων θα προκύψει δημοσιονομικός χώρος για να στηριχθεί η κοινωνία.
Ας δεχθούμε, για την οικονομία της συζήτησης, ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο εξοικονόμησης από καλύτερη διαχείριση, αυστηρότερους ελέγχους, διαφάνεια και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων.
Υπάρχει όμως μια μικρή λεπτομέρεια που ο πρώην πρωθυπουργός παρακάμπτει.
Το κράτος δεν χρηματοδοτείται μόνο από την πάταξη της διαφθοράς.
Χρειάζονται έσοδα, ανάπτυξη, επενδύσεις, δημοσιονομική πειθαρχία, φορολογική βάση και –κυρίως– συγκεκριμένες κοστολογήσεις.
Και ακριβώς εδώ η πολιτική μνήμη γίνεται άβολη.
Γιατί ο Τσίπρας δεν είναι ένας πολιτικός που δεν έχει δοκιμαστεί στην πράξη.
Έχει κυβερνήσει.
Και η περίοδος της δικής του διακυβέρνησης συνδέθηκε με την τρίτη συμφωνία οικονομικής προσαρμογής, την επιβολή capital controls το 2015 και μια περίοδο μεγάλης οικονομικής αβεβαιότητας. Η Τράπεζα της Ελλάδος είχε καταγράψει τότε ότι η αβεβαιότητα και οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων επιβάρυναν την πραγματική οικονομία και τις επιχειρηματικές συναλλαγές.
Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμη που ο πρώην πρωθυπουργός δεν μπορεί να προσπερνά όταν σήμερα εμφανίζεται ως πολιτικός που θα βάλει τέλος σε κάθε σκιά γύρω από τη διαφάνεια και τη λειτουργία του κράτους.
Η δική του κυβερνητική περίοδος δεν έμεινε έξω από σοβαρές υποθέσεις και θεσμικές αντιπαραθέσεις.
Η υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών και ο ρόλος του Νίκου Παππά και του Χρήστου Καλογρίτσα δεν αποτελούν πλέον απλώς αντικείμενο κομματικής αντιπαράθεσης. Το Ειδικό Δικαστήριο έκρινε ομόφωνα ένοχο τον πρώην υπουργό Επικρατείας Νίκο Παππά για παράβαση καθήκοντος σχετικά με τη διαγωνιστική διαδικασία των τηλεοπτικών αδειών του 2016, ενώ έκρινε ένοχο και τον Χρήστο Καλογρίτσα ως συνεργό του.
Αυτό δεν σημαίνει ασφαλώς ότι ο Αλέξης Τσίπρας καταδικάστηκε ή ότι μπορεί να του αποδοθεί προσωπικά η συγκεκριμένη ποινική ευθύνη. Σημαίνει όμως ότι η διακυβέρνηση της περιόδου του δεν μπορεί σήμερα να παρουσιάζεται σαν μια περίοδος απόλυτης θεσμικής και πολιτικής καθαρότητας απέναντι σε μια υποτιθέμενα αποκλειστικά «διεφθαρμένη» σημερινή πραγματικότητα.
Και υπάρχει και το πολιτικό σκέλος της υπόθεσης των λεγόμενων «βοσκοτοπίων», το οποίο συνδέθηκε με την υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών και τον επιχειρηματία Καλογρίτσα. Εδώ, όμως, χρειάζεται η ίδια προσοχή: άλλο οι πολιτικές καταγγελίες και άλλο μια δικαστικά διαπιστωμένη ευθύνη. Δεν πρέπει να τα εξισώνουμε.
Το ίδιο ισχύει και σήμερα.
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κάθε δικαίωμα να καταγγέλλει την κυβέρνηση, να ζητά έλεγχο και να μιλά για διαφθορά. Η πολιτική κριτική είναι απολύτως θεμιτή.
Αλλά όταν χρησιμοποιεί τόσο βαριές εκφράσεις όπως «πάρτι διαφθοράς», οφείλει να δέχεται και το αντίστροφο ερώτημα:
Πόσο εύκολη είναι η καταγγελία όταν ο καταγγέλλων έχει ήδη κυβερνήσει;
Και ακόμη περισσότερο:
Τι ακριβώς έμαθε ο Τσίπρας από την προηγούμενη φορά που διαχειρίστηκε τα δημόσια οικονομικά και το κράτος;
Γιατί η αυτοκριτική θα ήταν πολύ πιο πειστική από ακόμη μία υπόσχεση ότι αυτή τη φορά «ξέρει πώς γίνεται».
Από την «εντιμότητα» στη χρηματοδότηση της ΕΛΑΣ
Και επειδή ο Αλέξης Τσίπρας έχει κάνει τη διαφάνεια κεντρικό στοιχείο του νέου πολιτικού του αφηγήματος, υπάρχει ένα ακόμη ζήτημα που θα πρέπει να απαντηθεί καθαρά: με ποια χρήματα στήνεται και χρηματοδοτείται το νέο εγχείρημα;
Δεν χρειάζεται να υιοθετήσει κανείς τις καταγγελίες περί «κρυφής χρηματοδότησης» για να θέσει το ερώτημα. Άλλωστε, το ίδιο το εγχείρημα έχει αναγνωρίσει ότι χρειάζεται οικονομική στήριξη και έχει προαναγγείλει οικονομική εξόρμηση προς τα μέλη, με τη λογική «λίγα από πολλούς».
Αυτό είναι θεμιτό και απολύτως συμβατό με τη λειτουργία ενός πολιτικού κόμματος.
Αλλά ακριβώς επειδή ο Τσίπρας υπόσχεται ότι η ΕΛΑΣ θα είναι «το πιο διαφανές κόμμα στην πολιτική ζωή», η καλύτερη απάντηση στις αιχμές δεν είναι η πολιτική αντιπαράθεση.
Είναι η πλήρης δημοσιοποίηση.
Ποιοι χρηματοδοτούν; Πόσα χρήματα εισρέουν; Πού δαπανώνται; Ποιο είναι το κόστος των εκδηλώσεων, της οργανωτικής δομής και της προεκλογικής προετοιμασίας;
Όλα στο φως.
Γιατί αν υπάρχει ένα πράγμα που δεν χρειάζεται κανένα «λεφτόδεντρο», είναι η διαφάνεια.
Και εδώ ο Τσίπρας έχει μια μοναδική ευκαιρία: να κάνει πράξη σήμερα αυτό που υπόσχεται για αύριο.
Το «πάρτι διαφθοράς» και η βολική διαγραφή της προηγούμενης τετραετίας
Ο πρώην πρωθυπουργός μιλά για «πρωτοφανές πάρτι διαφθοράς» επί ΝΔ.
Η καταγγελία είναι πολιτικά βαριά.
Και ακριβώς γι’ αυτό απαιτεί τεκμηρίωση, όχι μόνο πολιτική ρητορική.
Γιατί όταν ένας πρώην πρωθυπουργός χρησιμοποιεί τη λέξη «πάρτι» για τη σημερινή διακυβέρνηση, οφείλει να θυμάται ότι και η δική του κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρές πολιτικές και θεσμικές αντιπαραθέσεις.
Η πολιτική δεν είναι λευκό χαρτί που ξαναγράφεται κάθε φορά που αλλάζει αρχηγός.
Ούτε η διαφάνεια είναι ιδιοκτησία μιας παράταξης.
Και ακόμη περισσότερο: η μάχη κατά της διαφθοράς δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως πατέντα ενός κόμματος που επιστρέφει στην πολιτική.
Από το Ταμείο Ανάκαμψης στο «γιατί δεν τα κάνατε;»
Ο Τσίπρας επιτίθεται στην κυβέρνηση για την πολιτική προστασία, τις υποδομές και την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Εδώ υπάρχει ένα ενδιαφέρον σημείο.
Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι πράγματι και Ταμείο «Ανθεκτικότητας», όπως σωστά επισημαίνει.
Αλλά το επιχείρημα ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν αξιοποιεί τους διαθέσιμους πόρους χρειάζεται να εξετάζεται με βάση συγκεκριμένα έργα, χρονοδιαγράμματα και απορροφήσεις – όχι με πολιτικές γενικεύσεις.
Μάλιστα, τα επίσημα στοιχεία του «Ελλάδα 2.0» τον Μάιο του 2026 ανέφεραν 100% απορρόφηση του δανειακού σκέλους, ενώ τον Ιούλιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε θετική εισήγηση για την αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου. (Ελλάδα 2.0)
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε έργο είναι επιτυχημένο ούτε ότι δεν υπάρχουν καθυστερήσεις.
Σημαίνει όμως ότι η εικόνα «πήραμε τα λεφτά και δεν κάναμε τίποτα» δεν μπορεί να στέκεται ως αυτονόητη πολιτική αλήθεια.
Και εδώ ο Τσίπρας θα μπορούσε να είναι πιο προσεκτικός.
Γιατί όταν κατηγορεί μια κυβέρνηση ότι δεν αξιοποιεί σωστά τα ευρωπαϊκά εργαλεία, καλό είναι να θυμάται ότι η δική του κυβέρνηση είχε να διαχειριστεί ένα πολύ διαφορετικό – και πολύ σκληρότερο – ευρωπαϊκό πλαίσιο, με πρόγραμμα προσαρμογής και capital controls.
Τα καλώδια του ΔΕΔΔΗΕ και η εύκολη πολιτική εξίσωση
Ο πρώην πρωθυπουργός θέτει ένα πραγματικό και σοβαρό ζήτημα: την ανθεκτικότητα του ηλεκτρικού δικτύου και την ανάγκη πρόληψης πυρκαγιών.
Αλλά στη συνέχεια περνά από την τεχνική συζήτηση στο γνώριμο πολιτικό συμπέρασμα:
«Πού πάνε αυτά τα λεφτά;»
Και η απάντηση έρχεται σχεδόν έτοιμη: funds, κέρδη, συμφέροντα.
Εδώ ακριβώς χρειάζεται προσοχή.
Η λειτουργία ενός δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας είναι σύνθετη τεχνική και επενδυτική εξίσωση. Δεν αρκεί να πολλαπλασιάσεις ένα ετήσιο έσοδο και να το μετατρέψεις αυτομάτως σε διαθέσιμο ποσό για υπογειοποιήσεις.
Αντίστοιχα, η υπογειοποίηση χιλιάδων χιλιομέτρων δικτύου δεν είναι σύνθημα. Είναι τεράστιο τεχνικό, οικονομικό και χρονικό έργο.
Η αντιπολίτευση έχει το προνόμιο να ρωτά «πού πάνε τα λεφτά». Η κυβέρνηση έχει την υποχρέωση να απαντά. Όταν όμως ο αντιπολιτευόμενος πρώην πρωθυπουργός λέει «εγώ θα τα βρω», πρέπει να εξηγεί και πώς.
«Ούτε ένα ευρώ» φόρος στη μεσαία τάξη – εδώ η μνήμη γίνεται ακόμη πιο δύσκολη
Ο Τσίπρας δηλώνει κατηγορηματικά ότι η ΕΛΑΣ δεν θα αυξήσει ούτε ένα ευρώ τον φόρο στη μεσαία τάξη και την επιχειρηματικότητα.
Πρόκειται για πολιτικά εύηχη διαβεβαίωση.
Μόνο που εδώ η πολιτική μνήμη είναι αμείλικτη.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ κυβέρνησε με υψηλή φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση και η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αποτιμήσει την περίοδο της προσαρμογής επισημαίνοντας ότι στη δημοσιονομική προσαρμογή χρησιμοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό αυξήσεις φόρων αντί για μεταρρυθμίσεις στις δαπάνες. (Τράπεζα της Ελλάδος)
Άρα το «ούτε ένα ευρώ» σήμερα δεν μπορεί να εκφέρεται σαν να μην υπάρχει χθες.
Ο Τσίπρας μπορεί να έχει αλλάξει άποψη.
Μπορεί να έχει αλλάξει οικονομική φιλοσοφία.
Μπορεί πράγματι να έχει διδαχθεί από την εμπειρία του.
Αλλά τότε ας το πει καθαρά.
«Τότε κάναμε λάθος».
Αυτή θα ήταν πραγματική πολιτική αυτοκριτική.
Όχι άλλη μία διακήρυξη ότι σήμερα «ξέρουμε πώς γίνεται».
Η ΕΛΑΣ θέλει να είναι «το πιο διαφανές κόμμα»
Και κάπου εδώ φτάνουμε στο άλλο μεγάλο σύνθημα του τρίτου μέρους:
«Η ΕΛΑΣ θα είναι το πιο διαφανές κόμμα στην πολιτική ζωή».
Η δέσμευση είναι ευπρόσδεκτη.
Αλλά υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να αποδειχθεί.
Δημοσιοποίηση όλων.
Έσοδα, δωρεές, κρατική χρηματοδότηση, δαπάνες, οικονομικές σχέσεις, κάθε ευρώ.
Χωρίς αστερίσκους.
Χωρίς «θα».
Χωρίς να χρειάζεται η κοινωνία να πιστέψει κανέναν αρχηγό επειδή το ζητά.
Η διαφάνεια δεν είναι χαρακτηρισμός που απονέμει στον εαυτό του ένα κόμμα.
Είναι αποτέλεσμα ελέγχου.
Και τώρα η ΔΕΘ – εκεί τελειώνουν τα συνθήματα
Ο Τσίπρας κλείνει τη συνέντευξη παραπέμποντας στη ΔΕΘ, όπου στις 2 Σεπτεμβρίου θα παρουσιάσει αναλυτικά τις προτάσεις της ΕΛΑΣ.
Εκεί θα αρχίσει το πραγματικό τεστ.
Γιατί μέχρι σήμερα ακούσαμε:
«Θα σταματήσει το πάρτι».
«Θα βρούμε τα λεφτά».
«Δεν θα αυξήσουμε φόρους».
«Θα μειώσουμε το κόστος».
«Θα αλλάξουμε το μοντέλο».
«Θα συγκρουστούμε με τα συμφέροντα».
Ωραία.
Στη ΔΕΘ θα πρέπει να ακολουθήσουν οι αριθμοί.
Πόσα;
Από πού;
Πότε;
Με ποιο δημοσιονομικό κόστος;
Με ποια εξοικονόμηση;
Με ποια νομοθεσία;
Με ποιο χρονοδιάγραμμα;
Γιατί η πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα δεν θα κριθεί τελικά από το πόσο δυνατά θα καταγγείλει τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Θα κριθεί από το αν μπορεί να πείσει ότι ο Τσίπρας του 2026 είναι πράγματι διαφορετικός από τον Τσίπρα που κυβέρνησε τη χώρα το 2015-2019.
Προεκλογικό μανιφέστο
Ο Αλέξης Τσίπρας ολοκλήρωσε τη συνέντευξη στο in με κάτι που μοιάζει περισσότερο με προεκλογικό μανιφέστο παρά με απλή πολιτική παρέμβαση.
Έχει ήδη τον εχθρό.
Έχει ήδη το σχέδιο.
Έχει ήδη τα ψηφοδέλτια.
Έχει ήδη τη δεύτερη κάλπη.
Και τώρα έχει βρει και τα λεφτά.
Στην εντιμότητα.
Μένει μόνο μια μικρή λεπτομέρεια: να πείσει την κοινωνία ότι μαζί με την εντιμότητα έχει πλέον και τη δημοσιονομική αξιοπιστία, την αποτελεσματικότητα και – κυρίως – την αυτογνωσία που απαιτεί η διακυβέρνηση.
Γιατί το «πάρτι» είναι εύκολη λέξη.
Η εξοικονόμηση είναι δύσκολη.
Το «θα σταματήσουμε τη διαφθορά» είναι εύκολο.
Η απόδειξη είναι δύσκολη.
Το «δεν θα αυξήσουμε φόρους» είναι εύκολο.
Η κοστολόγηση είναι δύσκολη.
Και το «τώρα ξέρω πώς γίνεται» είναι ίσως το ευκολότερο από όλα.
Το δύσκολο είναι να πεις τι δεν θα ξανακάνεις.
Εκεί, μέχρι στιγμής, ο Αλέξης Τσίπρας έχει μιλήσει πολύ λιγότερο.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ολόκληρης της συνέντευξης.
Γιατί ο Τσίπρας θέλει να επιστρέψει στην εξουσία με όπλο την εμπειρία του.
Μόνο που η ίδια εμπειρία είναι και ο μεγαλύτερος αντίλογός του.
