Νέα ΚΥΑ αναθέτει τη δωρεάν νομική καθοδήγηση αποκλειστικά σε δικηγόρους, προβλέποντας αμοιβές, μπόνους επιστροφών, ασυμβίβαστα και ομαδικές συνεδρίες μεταναστών.
Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουργών Νίκου Παπαθανάση, Γιώργου Φλωρίδη και Θάνου Πλεύρη αλλάζει το πλαίσιο παροχής δωρεάν νομικής καθοδήγησης στους αιτούντες άσυλο, καθώς πλέον η διαδικασία θα πραγματοποιείται αποκλειστικά από δικηγόρους εγγεγραμμένους σε ειδικό μητρώο και όχι από ΜΚΟ.
Σύμφωνα με την απόφαση, δημιουργείται το «Μητρώο Δικηγόρων Νομικής Καθοδήγησης», το οποίο τηρείται στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και εποπτεύεται από την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδας. Οι συμμετέχοντες δικηγόροι θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να έχουν λάβει ειδική επιμόρφωση και να τηρούν τους προβλεπόμενους κανόνες δεοντολογίας.
Αμοιβές - Μπόνους για εθελούσια επιστροφή
Η βασική αμοιβή ορίζεται στα 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ για κάθε συνεδρία, είτε αυτή είναι ατομική είτε ομαδική.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετο μπόνους 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ όταν αιτών άσυλο, ο οποίος δεν διαθέτει ισχυρό προσφυγικό προφίλ, επιλέξει μέσα σε δύο μήνες από τη συνεδρία την εθελούσια ή οικειοθελή αναχώρηση και η επιστροφή του ολοκληρωθεί επιτυχώς.
Η πρόσθετη αμοιβή δεν καταβάλλεται με την απλή υποβολή της αίτησης, αλλά μόνο μετά την ολοκλήρωση της επιστροφής, συνδέοντας έτσι το οικονομικό κίνητρο με την πραγματική αποχώρηση από τη χώρα.
Η ρύθμιση εντάσσεται στη συνολική πολιτική του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, σύμφωνα με την οποία όσοι δεν δικαιούνται διεθνή προστασία δεν μπορούν να παραμένουν επ' αόριστον στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο, 599 άτομα έχουν ήδη επιλέξει το πλαίσιο επιστροφής αντί της κράτησης, ενώ οι 450 επιστροφές έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Τι περιλαμβάνει η νομική καθοδήγηση
Η νομική καθοδήγηση αφορά το πρώτο στάδιο εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας και περιλαμβάνει ενημέρωση για τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις, τις διαδικαστικές εγγυήσεις και τα στάδια της διοικητικής διαδικασίας.
Οι δικηγόροι θα ενημερώνουν επίσης τους αιτούντες για τη διαδικασία υποβολής της αίτησης, τα πιθανά νομικά ζητήματα που μπορεί να προκύψουν, καθώς και για τη δυνατότητα προσβολής μιας απορριπτικής απόφασης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους αιτούντες που προέρχονται από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης διεθνούς προστασίας κάτω από 20%. Στις περιπτώσεις αυτές θα παρέχεται ενημέρωση για τις ποινικές συνέπειες της παράνομης εισόδου και παραμονής, καθώς και για τα προγράμματα Υποβοηθούμενης Εθελούσιας Επιστροφής και Επανένταξης.
Η απόφαση διευκρινίζει ότι η νομική καθοδήγηση δεν αποτελεί πλήρη νομική εκπροσώπηση. Δεν περιλαμβάνει προετοιμασία για τη συνέντευξη επί της ουσίας, σύνταξη υπομνημάτων ή άλλων εγγράφων ούτε εξατομικευμένη νομική στρατηγική για κάθε υπόθεση.
Ομαδικές συνεδρίες για γρήγορες διαδικασίες
Η διαδικασία προβλέπει σύντομα χρονοδιαγράμματα. Μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες από την υποβολή του αιτήματος, η αρμόδια αρχή συγκεντρώνει τις αιτήσεις και ενημερώνει την Ολομέλεια για τον χρόνο και τον τόπο της συνεδρίας, ενώ η ανάθεση σε συγκεκριμένο δικηγόρο πραγματοποιείται εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Οι συνεδρίες θα πραγματοποιούνται κατά κανόνα σε ομάδες έως 15 ατόμων με κοινή εθνικότητα ή κοινό διαδικαστικό στάδιο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο αριθμός μπορεί να φθάνει έως και τα 50 άτομα, ενώ για ποινικά κρατούμενους προβλέπεται δυνατότητα ατομικής συνεδρίας.
Ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται στις υποθέσεις της διαδικασίας συνόρων, όπου η εξέταση των αιτήσεων γίνεται με ταχύτερους ρυθμούς.
Ασυμβίβαστο και δικηγορικό απόρρητο
Η νέα ΚΥΑ θεσπίζει αυστηρό ασυμβίβαστο, καθώς ο δικηγόρος που παρέχει τη δωρεάν νομική καθοδήγηση δεν μπορεί στη συνέχεια να αναλάβει ιδιωτικά την εκπροσώπηση του ίδιου αιτούντος στη διοικητική ή δικαστική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι όλες οι πληροφορίες που γνωστοποιούνται κατά τη διάρκεια της συνεδρίας καλύπτονται από το δικηγορικό απόρρητο, ενώ οι συμμετέχοντες δικηγόροι δεσμεύονται πλήρως από τις υποχρεώσεις εμπιστευτικότητας που απορρέουν από το λειτούργημά τους.
