Τέλος στη νομική καθοδήγηση μεταναστών από τις ΜΚΟ καθώς με υπουργική απόφαση αυτή περνάει στους δικηγόρους.
Η ΚΥΑ που συνυπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 3944 και με αυτή θεσπίζεται ενιαίο πλαίσιο για τη δωρεάν νομική καθοδήγηση των αιτούντων διεθνή προστασία, ρυθμίζεται η διαδικασία παροχής της υπηρεσίας, η δημιουργία Μητρώου Δικηγόρων Νομικής Καθοδήγησης, οι όροι συμμετοχής των δικηγόρων και το σύστημα αμοιβών τους.
«Η νομική καθοδήγηση παρέχεται δωρεάν στους αιτούντες διεθνούς προστασίας, κατόπιν γραπτού αιτήματός τους, το οποίο περιλαμβάνεται στη φόρμα ελέγχου διαλογής ή στη φόρμα καταχώρισης της αίτησης διεθνούς προστασίας και υποβάλλεται κατά τον έλεγχο διαλογής, το αργότερο, δε, έως την καταχώριση της αίτησης διεθνούς προστασίας, όπως ορίζεται στο άρθρο 102 του ν. 5307/2026.
Οι αιτούντες ενημερώνονται για το δικαίωμά τους σε δωρεάν νομική καθοδήγηση από τις αρμόδιες αρχές ελέγχου διαλογής του άρθρου 3 ή υποβολής ή καταχώρισης της αίτησης διεθνούς προστασίας του άρθρου 95 του ν. 5307/2026 (Α΄ 90). Η νομική καθοδήγηση παρέχεται μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου διαλογής ή, εάν δεν έχει διεξαχθεί έλεγχος διαλογής, μετά την υποβολή της αίτησης διεθνούς προστασίας και μέχρι την κατάθεσή της, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 8 και της παρ. 3 του άρθρου 6» αναφέρεται σε αυτή.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για αιτούντες που προέρχονται από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης διεθνούς προστασίας κάτω του 20%, οι οποίοι ενημερώνονται, μεταξύ άλλων, για τις συνέπειες της παράνομης εισόδου και παραμονής, καθώς και για τη δυνατότητα ένταξης σε προγράμματα εθελούσιας επιστροφής και επανένταξης.
Η παροχή της υπηρεσίας ανατίθεται σε δικηγόρους εγγεγραμμένους σε ειδικό μητρώο, το οποίο θα τηρείται στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και θα εποπτεύεται από την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδας. Προϋπόθεση εγγραφής αποτελεί, μεταξύ άλλων, η τριετής άσκηση δικηγορίας, η απουσία σοβαρών πειθαρχικών κυρώσεων και η επιτυχής παρακολούθηση ειδικού προγράμματος επιμόρφωσης.
Η επιμόρφωση, που αποτελεί προϋπόθεση εγγραφής στο μητρώο, παρέχεται με ειδικά σεμινάρια που οργανώνονται από κοινού από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και την Ολομέλεια. Η Ολομέλεια ορίζει τους εισηγητές, καθορίζει τη χρονική διάρκεια του σεμιναρίου, διεξάγει τις εξετάσεις αξιολόγησης και χορηγεί τις βεβαιώσεις επιτυχούς παρακολούθησης των σεμιναρίων. Τα ειδικά σεμινάρια διεξάγονται τουλάχιστον μία φορά κατ’ έτος, προκειμένου να παρέχουν την αναγκαία πιστοποίηση στους δικηγόρους που επιθυμούν να ενταχθούν στο μητρώο.
Η καθοδήγηση περιορίζεται στην ενημέρωση για τη διαδικασία ασύλου, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των αιτούντων, τις διαδικαστικές εγγυήσεις, τις προθεσμίες και τα διαθέσιμα ένδικα μέσα, καθώς και για τη διαδικασία προσδιορισμού του υπεύθυνου κράτους-μέλους. Δεν περιλαμβάνει προετοιμασία για τη συνέντευξη, σύνταξη εγγράφων ή εξατομικευμένες νομικές συμβουλές, ενώ ο δικηγόρος δεν αποκτά πρόσβαση στον διοικητικό φάκελο, ούτε ενεργεί για λογαριασμό του αιτούντος.
Οι συνεδρίες θα πραγματοποιούνται κατά κανόνα εξ αποστάσεως, με τη συμμετοχή διερμηνέα, σε ομάδες έως 15 ατόμων, ενώ σε περιπτώσεις μαζικών αφίξεων ο αριθμός μπορεί να φθάνει τα 50 άτομα και για ποινικούς κρατούμενους προβλέπεται δυνατότητα ατομικής συνεδρίας.
Η βασική αμοιβή των δικηγόρων ορίζεται στα 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ ανά συνεδρία, ανεξάρτητα από το αν αυτή είναι ατομική ή ομαδική. Παράλληλα, θεσπίζεται πρόσθετη αμοιβή ύψους 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ, όταν αιτών που υπάγεται στη διαδικασία συνόρων και δεν διαθέτει ισχυρό προσφυγικό προφίλ ολοκληρώσει επιτυχώς τη διαδικασία εθελούσιας ή οικειοθελούς αναχώρησης μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Η πρόσθετη αποζημίωση καταβάλλεται μόνο μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιστροφής και όχι με την απλή υποβολή της σχετικής αίτησης.
Η απόφαση θεσπίζει, τέλος, ασυμβίβαστο για τους δικηγόρους που παρέχουν τη δωρεάν νομική καθοδήγηση, καθώς δεν μπορούν στη συνέχεια να αναλάβουν ιδιωτικά την εκπροσώπηση του ίδιου αιτούντος στη διοικητική ή δικαστική διαδικασία, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που προβλέπονται από το σύστημα δωρεάν νομικής συνδρομής.
