Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν την εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Mercosur
Χρειάστηκε να περάσουν περισσότερα από 25 χρόνια επίπονων διαπραγματεύσεων, αλλεπάλληλων αναβολών και έντονων ενδοευρωπαϊκών αντιπαραθέσεων προκειμένου οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταλήξουν τελικά σε συμφωνία για τη μεγάλη εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο εμπορικό deal με τις χώρες του λατινοαμερικανικού μπλοκ Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη που αλλάζει τα δεδομένα στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις.
Η έγκριση της συμφωνίας ήρθε παρά τις πολυήμερες κινητοποιήσεις αγροτών και κτηνοτρόφων σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ελλάδα και το Βέλγιο, αλλά και τις έντονες επιφυλάξεις που διατύπωσαν ισχυρά κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Ρουμανία. Τελικά, η συμφωνία πέρασε με ειδική πλειοψηφία, μετά και τη θετική ψήφο της Ιταλίας.
Επόμενο βήμα αποτελεί η επίσημη υπογραφή από το Συμβούλιο της ΕΕ και, ακολούθως, η υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία βάσει των Συνθηκών έχει την αρμοδιότητα διαπραγμάτευσης εμπορικών συμφωνιών για λογαριασμό της Ένωσης. Η τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για τις 12 Ιανουαρίου στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης.
Στις επόμενες εβδομάδες, ο φάκελος της συμφωνίας θα διαβιβαστεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο θα κληθεί να την εγκρίνει ή να την απορρίψει. Σε περίπτωση έγκρισης, η συμφωνία θα τεθεί σε προσωρινή εφαρμογή μετά την επικύρωσή της από τουλάχιστον μία χώρα της Mercosur. Μετά από κάποια χρόνια προσωρινής εφαρμογής, θα απαιτηθεί κύρωση και από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών, ιδίως για ζητήματα που υπερβαίνουν την αποκλειστική εμπορική αρμοδιότητα της Κομισιόν.
Η Ελλάδα και η Mercosur
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 335 ελληνικές επιχειρήσεις εξάγουν προϊόντα στις χώρες της Mercosur, με το 79% αυτών να είναι μικρομεσαίες. Περίπου 4.300 θέσεις εργασίας στην Ελλάδα εξαρτώνται άμεσα από αυτές τις εξαγωγές, ενώ το συνολικό διμερές εμπόριο ανέρχεται σε 2,6 δισ. ευρώ.
Οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Mercosur φτάνουν τα 1,2 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές ανέρχονται σε 396 εκατ. ευρώ. Τα αγροτικά προϊόντα αποτελούν μικρό μέρος των ελληνικών εξαγωγών, με αξία μόλις 34 εκατ. ευρώ, ενώ το μπλοκ της Mercosur κατατάσσεται ως ο 22ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ελλάδας εκτός ΕΕ.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην προστασία εμβληματικών ελληνικών προϊόντων όπως η φέτα και το ελαιόλαδο, αλλά και στο άνοιγμα νέων εξαγωγικών διαύλων για ελληνικά κρασιά στις αγορές της Λατινικής Αμερικής. Η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρες πλήρους προστασίας για 21 ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ, μεταξύ των οποίων η φέτα, η μαστίχα Χίου, ο κρόκος Κοζάνης, η ελιά Καλαμάτας και κρασιά όπως η Νεμέα, η Σαντορίνη και η Νάουσα.
Συνολικά, η συμφωνία ΕΕ–Mercosur προβλέπει την προστασία 344 ευρωπαϊκών προϊόντων τροφίμων και ποτών από απομιμήσεις. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η προστασία των Γεωγραφικών Ενδείξεων ενισχύει τη διακριτότητα των προϊόντων και επιτρέπει την πώλησή τους σε τιμές έως και τρεις φορές υψηλότερες σε σχέση με τα μη πιστοποιημένα.
Προστασία καταναλωτών και αγροτών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι δεν θα υπάρξουν εκπτώσεις στην προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών. Οι εισαγωγές θα υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους για την υγεία των ζώων και των φυτών, την ασφάλεια των τροφίμων και την καλή διαβίωση των ζώων, τόσο στα σύνορα της ΕΕ όσο και εντός της αγοράς.
Παράλληλα, η Κομισιόν παρουσίασε πλαίσιο εγγυήσεων για την προστασία των Ευρωπαίων αγροτών και κτηνοτρόφων, με μηχανισμούς ταχείας παρέμβασης σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών ή αδικαιολόγητης πτώσης τιμών. Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για ευαίσθητα προϊόντα όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, το ρύζι, το μέλι, τα αυγά, η ζάχαρη και η αιθανόλη.
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί συστηματικά τις αγορές και θα υποβάλλει εξαμηνιαίες εκθέσεις στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σε περίπτωση διαπίστωσης σοβαρής ζημίας ή απειλής ζημίας, η ΕΕ θα μπορεί να αναστείλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις για τα προϊόντα που προκαλούν στρέβλωση.
