Σαν σήμερα, στις 12 Μαρτίου 1990, το αμφιθέατρο του Πάντειο Πανεπιστήμιο φιλοξένησε μια πολιτική συζήτηση που ξεχώρισε για τα ελληνικά δεδομένα της εποχής.
Για πρώτη φορά στη χώρα, τρεις κορυφαίοι πολιτικοί αρχηγοί κάθισαν στο ίδιο τραπέζι μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, σε μια οργανωμένη τηλεμαχία που παρακολούθησε ολόκληρη η Ελλάδα.
Στο πάνελ συμμετείχαν ο πρόεδρος της Νέα Δημοκρατία Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Παπανδρέου και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας Χαρίλαος Φλωράκης. Η συζήτηση διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων του Παντείου, λίγες εβδομάδες πριν από τις εθνικές εκλογές της 8ης Απριλίου 1990, σε μια περίοδο έντονων πολιτικών εξελίξεων.
Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Γιάννης Καψής, ενώ τις ερωτήσεις υπέβαλε ο καθηγητής του Παντείου Δημήτρης Κώνστας. Το debate μεταδόθηκε από την Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση αλλά και από τα πρώτα ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια της εποχής, φέρνοντας για πρώτη φορά στο ίδιο τηλεοπτικό πλαίσιο τους πολιτικούς αρχηγούς σε μια οργανωμένη πολιτική αντιπαράθεση.
Η θεματολογία της συζήτησης επικεντρώθηκε κυρίως στην εξωτερική πολιτική και στις μεγάλες γεωπολιτικές αλλαγές που βρίσκονταν σε εξέλιξη στην Ευρώπη. Η περίοδος εκείνη χαρακτηριζόταν από σημαντικές ανακατατάξεις, μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και τις αλλαγές στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, γεγονότα που επηρέαζαν άμεσα το ευρύτερο διεθνές περιβάλλον.
Το αμφιθέατρο του Παντείου ήταν γεμάτο από πολιτικά πρόσωπα, διπλωμάτες και προσωπικότητες της δημόσιας ζωής. Στις πρώτες σειρές του ακροατηρίου βρίσκονταν υπουργοί, βουλευτές και πρώην πρωθυπουργοί, ανάμεσά τους ο Τζανής Τζαννετάκης. Παρόντες ήταν επίσης οι πρέσβεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης, στοιχείο που υπογράμμιζε τη σημασία της συζήτησης.
Στο ακροατήριο βρέθηκαν και γνωστές προσωπικότητες της πολιτικής και πολιτιστικής ζωής της εποχής, όπως η Μελίνα Μερκούρη και ο Γιώργος Γεννηματάς, ενώ τη συζήτηση παρακολούθησαν επίσης η Μαρίκα Μητσοτάκη και η Δήμητρα Λιάνη Παπανδρέου.
Παρά το έντονο πολιτικό κλίμα της περιόδου, η συζήτηση κινήθηκε μέσα σε σαφές πλαίσιο κανόνων και χρονικών ορίων. Οι αρχηγοί είχαν συγκεκριμένο χρόνο για να απαντούν, προσαρμοζόμενοι σε μια μορφή δημόσιας αντιπαράθεσης που μέχρι τότε δεν είχε δοκιμαστεί στην ελληνική πολιτική σκηνή.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης δεν έλειψαν και στιγμές που έδωσαν έναν πιο ανθρώπινο τόνο στην αντιπαράθεση. Σε μια από αυτές, ο Ανδρέας Παπανδρέου, σχολιάζοντας προηγούμενη τοποθέτηση του Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, πήγε να αναφερθεί στον «αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης» και διόρθωσε αμέσως λέγοντας χαριτολογώντας: «κακή συνήθεια… καλομελέτα κι έρχεται». Η φράση προκάλεσε χαμόγελα στο ακροατήριο, ακόμη και στη Μαρίκα Μητσοτάκη που παρακολουθούσε τη συζήτηση.
Η τηλεμαχία κράτησε περίπου μία ώρα και αποτέλεσε μια νέα εμπειρία για το ελληνικό τηλεοπτικό κοινό. Για πρώτη φορά οι πολίτες μπορούσαν να παρακολουθήσουν μια οργανωμένη πολιτική αντιπαράθεση με κανόνες, χρόνο απαντήσεων και απευθείας μετάδοση από τα τηλεοπτικά δίκτυα.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις εκλογές της 8ης Απριλίου 1990, η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη επικράτησε με ποσοστό 46,19%, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου συγκέντρωσε 40,67%.
Από εκείνη τη συζήτηση στο Πάντειο ξεκίνησε σταδιακά μια νέα πρακτική στην πολιτική επικοινωνία της χώρας. Τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν τηλεοπτικές αναμετρήσεις μεταξύ πολιτικών αρχηγών, όπως το 1996 με τον Κώστα Σημίτη και τον Μιλτιάδη Έβερτ, το 2000 με τον Κώστα Καραμανλή και τον Κώστα Σημίτη, ενώ από το 2004 και μετά τα debate συχνά περιλάμβαναν όλους τους αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων.
Από το αμφιθέατρο του Παντείου μέχρι τα σύγχρονα τηλεοπτικά στούντιο, οι τηλεμαχίες εξελίχθηκαν σε σταθερό στοιχείο της πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ελλάδα, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να παρακολουθούν απευθείας τις θέσεις και τα επιχειρήματα των πολιτικών αρχηγών.
