Η ΕΕ δίνει 74 δισ. ευρώ για αμυντικές επενδύσεις σε Ελλάδα, Ιταλία, Λιθουανία και άλλες χώρες για σύγχρονο εξοπλισμό.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει τις αμυντικές της δυνατότητες με τη δεύτερη φάση χρηματοδότησης ύψους 74 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας SAFE. Οκτώ κράτη μέλη, μεταξύ αυτών η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πολωνία, θα αποκτήσουν πρόσβαση σε μακροπρόθεσμα δάνεια χαμηλού κόστους για την αύξηση της στρατιωτικής ετοιμότητας και την προμήθεια σύγχρονου αμυντικού εξοπλισμού. Η κίνηση αυτή ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, διασφαλίζει τη διαλειτουργικότητα των ενόπλων δυνάμεων και ενσωματώνει την Ουκρανία στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα ασφάλειας.
Μετά την έγκριση του πρώτου κύματος χρηματοδότησης της άμυνας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε μια δεύτερη ομάδα εθνικών αμυντικών σχεδίων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE), σηματοδοτώντας ένα ακόμη σημαντικό βήμα για να καταστεί η Ένωση ασφαλέστερη.
Η πρόταση στο συμβούλιο
Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση στο Συμβούλιο για την έγκριση χρηματοδοτικής ενίσχυσης υπέρ της Εσθονίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας, της Σλοβακίας και της Φινλανδίας.
Η απόφαση αυτή ακολουθεί μια αυστηρή αξιολόγηση των «Εθνικών Επενδυτικών Σχεδίων Άμυνας» των χωρών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE). Η Επιτροπή ανοίγει την πόρτα για την αποδέσμευση του πρώτου κύματος μακροπρόθεσμων δανείων χαμηλού κόστους, επιτρέποντας σε αυτά τα έθνη να αυξήσουν επειγόντως τη στρατιωτική τους ετοιμότητα και να αποκτήσουν τον απαραίτητο σύγχρονο αμυντικό εξοπλισμό. Το πλαίσιο εμβαθύνει επίσης την ενσωμάτωση της Ουκρανίας στο οικοσύστημα ασφάλειας της ΕΕ, διασφαλίζοντας ότι η ευρωπαϊκή στήριξη παραμένει ευέλικτη και βιώσιμη.
Στα 74 δισ. το δεύτερο πακέτο
Τα επίπεδα χρηματοδότησης για κάθε χώρα καθορίστηκαν προσωρινά τον Σεπτέμβριο, με βάση τις αρχές της αλληλεγγύης και της διαφάνειας. Αυτή η ομάδα οκτώ κρατών μελών δικαιούται περίπου 74 δισ. ευρώ μετά την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων. Τα κονδύλια αυτά θα δώσουν ζωτική ώθηση στις στρατηγικές ικανότητες εκεί όπου είναι περισσότερο αναγκαίες.
Επόμενα βήματα
Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο έχει πλέον προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να εκδώσει τις εκτελεστικές αποφάσεις. Μόλις εγκριθεί, η Επιτροπή θα οριστικοποιήσει τις δανειακές συμβάσεις, ενώ οι πρώτες πληρωμές αναμένεται να ξεκινήσουν τον Μάρτιο του 2026. Η Επιτροπή συνεχίζει την αξιολόγηση των σχεδίων για τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
Ο κανονισμός SAFE εκδόθηκε στις 27 Μαΐου 2025, στο πλαίσιο της «ετοιμότητας 2030», μιας φιλόδοξης δέσμης μέτρων για την άμυνα που παρέχει χρηματοδοτικούς μοχλούς στα κράτη μέλη της ΕΕ για την προώθηση της αύξησης των επενδύσεων σε αμυντικές ικανότητες.
Το SAFE θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αυξήσουν άμεσα και μαζικά τις αμυντικές επενδύσεις τους μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, εστιάζοντας στις ικανότητες προτεραιότητας. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας, της προβλεψιμότητας και της μείωσης του κόστους για μια ισχυρή ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση στον τομέα της άμυνας. Η Ουκρανία και οι χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ θα μπορούν να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες και θα μπορούν να αγοράζουν από τις βιομηχανίες τους.
Το SAFE θα επιτρέψει επίσης στις υπό προσχώρηση χώρες, στις υποψήφιες χώρες, στις δυνάμει υποψήφιες χώρες και στις χώρες που έχουν υπογράψει εταιρικές σχέσεις ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ να συμμετάσχουν σε κοινές προμήθειες και να συμβάλουν στη συνολική ζήτηση. Μπορούν επίσης να διαπραγματεύονται ειδικές, αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες σχετικά με τη συμμετοχή των αντίστοιχων βιομηχανιών τους στις εν λόγω δημόσιες συμβάσεις.
