Η αποστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΣΚΑΪ ότι πέραν της γεωπολιτικής διάστασης, οι σχέσεις Αθήνας και Ιερουσαλήμ έχουν «βάθος και μεγάλο πλάτος» δεν ήταν τυχαία χρονικά.
«Η Ελλάδα επιδιώκει μια στρατηγική σχέση με το Ισραήλ στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Ήδη έχουμε κάνει σημαντικές επενδύσεις και πιστεύω ότι, ειδικά στα συστήματα αεράμυνας, μπορούν να γίνουν πολλές περισσότερες, με σημαντική προστιθέμενη αξία», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.
Πράγματι, χθες καταγράφηκε ένα ιδιαιτέρως θετικό παραδοτέο από την ελληνοϊσραηλινή συνεργασία στον τομέα της αμυντικής καινοτομίας, καθώς η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) ανακοίνωσε την επιτυχή ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης του αντι-drone συστήματος «Κένταυρος» –που ανέπτυξε η ίδια– στο ισραηλινό σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας BARAK-MX. Προ ημερών, εξάλλου, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας είχε συμφωνήσει με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Ίσραελ Κατζ, ότι οι δύο χώρες θα ανταλλάσσουν τεχνογνωσία σε ζητήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων πλατφορμών και, ειδικότερα, σμηνών μη επανδρωμένων αεροχημάτων και ομάδων μη επανδρωμένων υποβρυχίων σκαφών.
Πιο συγκεκριμένα, η διαλειτουργικότητα των δύο συστημάτων και η ικανότητά τους να λειτουργούν ως ένα πλήρως ενοποιημένο σύνολο προσφέρουν πληθώρα δυνατοτήτων, όπως κοινή εικόνα τακτικής κατάστασης, υπαγωγή στο ίδιο σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου και δυνατότητα κεντρικής ανάθεσης στόχων (tasking), καθώς και συντονισμένης εμπλοκής.
Επί του πρακτέου, το «κούμπωμα» του «Κενταύρου» πάνω στο BARAK-MX δίνει στο σύστημα αεράμυνας τη δυνατότητα συνδυαστικής χρήσης τόσο της φυσικής καταστροφής του στόχου (Hard Kill) όσο και της ηλεκτρονικής εξουδετέρωσής του (Soft Kill), αναλόγως της απειλής. Το ισραηλινό BARAK είναι διεθνώς αναγνωρισμένο και έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση βαριών απειλών, όπως μαχητικά αεροσκάφη, πύραυλοι cruise έως και βαλλιστικοί πύραυλοι.
Ο «Κένταυρος» διαθέτει δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), αλλά και συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAS), μέσω προηγμένων τεχνικών ηλεκτρονικής υποστήριξης και παρεμβολής (jamming). Το ελληνικό αντι-drone σύστημα χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία από τη Φ/Γ «Ψαρά», αναχαιτίζοντας drones των Χούθι στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες».
Γιατί είναι σημαντική αυτή η εξέλιξη; Διότι, πέραν του ότι –όπως αναφέρεται στο κοινό ανακοινωθέν– συνιστά μια στρατηγική σύμπραξη που ενισχύει την αμυντική αυτονομία και τη διαλειτουργικότητα, ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη φιλοσοφία και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις του προγράμματος «Ασπίδα του Αχιλλέα». Ο ελληνικός θόλος, που θα διαθέτει πέντε επίπεδα προστασίας, ήτοι αντιαεροπορική, αντιβαλλιστική, anti-drone, αντιπλοϊκή και ανθυποβρυχιακή άμυνα, θα θεμελιωθεί σε ισραηλινά συστήματα αεράμυνας, με το Barak, το οποίο η Ελλάδα πρόκειται να προμηθευτεί άμεσα, να κατέχει κομβική θέση.
Στην περίπτωση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», η σύζευξη Barak και «Κενταύρου» ενοποιεί στο ίδιο πλαίσιο Διοίκησης και Ελέγχου τις επιλογές κινητικής αναχαίτισης και ηλεκτρονικού πολέμου. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει κλιμακούμενη απόκριση ανάλογα με τη φύση της απειλής, από χαμηλού κόστους drones έως πιο σύνθετες απειλές μεγαλύτερης εμβέλειας. Ουσιαστικά, τα διαθέσιμα μέσα θα χρησιμοποιούνται αναλογικά με το είδος της απειλής και το «βαρύ» τμήμα του συστήματος θα ενεργοποιείται μόνο έναντι αντίστοιχων απειλών.
«Η ελληνική τεχνογνωσία του “Κενταύρου” μπορεί να ενσωματώνεται ενοποιημένα σε προηγμένες αρχιτεκτονικές αεράμυνας, ενισχύοντας την ευελιξία και την κλιμάκωση της απόκρισης απέναντι στις σύγχρονες απειλές», σημείωσε ο εκτελεστικός πρόεδρος της ΕΑΒ, ναύαρχος ε.α. Αλέξανδρος Διακόπουλος.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Israel Aerospace Industries (IAI), Μπόαζ Λέβι, ανέφερε ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εναέριες απειλές εξελίσσονται ραγδαία και καθίστανται ολοένα και πιο προσιτές, «τα σύγχρονα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας πρέπει να θεμελιώνονται στην τεχνολογική υπεροχή και σε μια πλήρως ενοποιημένη, πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική».
«Μαζί με τους στενούς συμμάχους και εταίρους μας στην Ελλάδα», προσέθεσε, «και μέσα από ουσιαστική συνεργασία με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, ενισχύουμε την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα και συμβάλλουμε στην κάλυψη των αυξανόμενων αμυντικών αναγκών σε ευρωπαϊκό επίπεδο… και δίνουμε στα κράτη τη δυνατότητα να προστατεύουν αποτελεσματικά τον εναέριο χώρο τους, τις κρίσιμες υποδομές και τους πολίτες τους».
Η συμβολή του ΕΛΚΑΚ
Οπωσδήποτε, η συμβολή του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) στην επιτυχία του «Κένταυρου» υπήρξε καθοριστική, καθώς αυτό χρηματοδότησε την αναβάθμιση του αντι-drone συστήματος και συνέβαλε στην υλοποίηση των αναβαθμίσεών του. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Μανιφέστο», δρομολογούνται και περαιτέρω αναβαθμίσεις του «Κενταύρου».
Από το ΕΛΚΑΚ υπογράμμιζαν ότι, στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας που έχουν συνομολογήσει με το ΓΕΕΘΑ και την ΕΑΒ, αλλά και βάσει των επιχειρησιακών αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων για προγράμματα Έρευνας και Ανάπτυξης, «συμμετέχουμε ενεργά στην περαιτέρω εξέλιξη και ωρίμανση του συστήματος C-UAS (σ.σ. συστήματα που ανιχνεύουν, παρακολουθούν και εξουδετερώνουν εχθρικά drones) “Κένταυρος”, σε διαφορετικές εκδόσεις».
Ταυτόχρονα, το ΕΛΚΑΚ «τρέχει» και σειρά άλλων προγραμμάτων. Προ ολίγου, ανακοινώθηκε ο προγραμματικός ορίζοντας 12 έργων Έρευνας και Ανάπτυξης για το 2026. Τρία εξ αυτών, και συγκεκριμένα εκείνα που αφορούν την ανάπτυξη συστήματος θαλάσσιας επιτήρησης, συστήματος αντιμετώπισης εχθρικών drones που καθοδηγούνται από ηλεκτρομαγνητικούς αισθητήρες-ανιχνευτές, καθώς και την ανάπτυξη συστήματος υποθαλάσσιας επιτήρησης για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων και την επιτήρηση μεγάλων περιοχών, βρίσκονταν το 2025 στο στάδιο RFI (Αίτημα για Πληροφορίες) και πλέον περνούν σε εκείνο του RFP (Αίτημα για Προσφορά), μια συνήθη διαδικασία προμηθειών και επιλογής προμηθευτών.
Αναλυτικά, ο προγραμματικός ορίζοντας των έργων του ΕΛΚΑΚ για φέτος:
1) Εκσυγχρονισμός/αναβάθμιση του Επιχειρησιακού Κέντρου Ασφάλειας και αντιμετώπισης κυβερνοεπιθέσεων του ΓΕΕΘΑ (CyberSOC), με αξιοποίηση νέων τεχνολογικών τάσεων, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η μηχανική εκμάθηση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων προσωπικού στις συγκεκριμένες τεχνολογίες
2) Ανάπτυξη Μεταφερόμενου και Δυναμικά (ad hoc) Αναπτυσσόμενου Συστήματος Θαλάσσιας Επιτήρησης.
3) Ανάπτυξη ΣμηΕΑ Κατηγορίας Ι (NATO Class Ι) για εκτέλεση αποστολών Επιτήρησης (UAV ISTAR)
4) Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Συστήματος Αντιμετώπισης Εχθρικών UAVs και Όπλων που Καθοδηγούνται από Ηλεκτρομαγνητικούς Αισθητήρες-Ανιχνευτές (π.χ. Laser - RF/IR - GPS Guidance) με σκοπό την Προστασία Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων και Κρίσιμων Υποδομών.
5) Ανάπτυξη Περιπλανώμενου Πυρομαχικού [Loitering Munition Κατηγορίας Ι (NATO Class Ι)] για Υποστήριξη Τακτικών Επιχειρήσεων Χερσαίων Δυνάμεων
6) Ανάπτυξη Συστήματος Υποθαλάσσιας Επιτήρησης Για Προστασία Κρίσιμων Εγκαταστάσεων και Επιτήρηση Μεγάλων Περιοχών
7) Ανάπτυξη Μη Επανδρωμένου Υ/Β Οχήματος (UUV) για Εκτέλεση Αποστολών ISR και I&W
8) Ανάπτυξη Interceptor Drone για Αναχαίτηση Εχθρικών UAVs
9) Ανάπτυξη Αυτοκινούμενου Κόμβου Παραγωγής – Αποθήκευσης – Παροχής Ενέργειας
10) Αρχική Σχεδίαση Εθνικού Πλοίου τ. Κ/Φ (OPV)
11) Ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αναγνώρισης και Εκτίμησης Ζημιών σε Στρατιωτικές Υποδομές, Κρίσιμες Εγκαταστάσεις ή Αστικό Περιβάλλον, Ενισχύοντας τις Δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων για Αξιόπιστη Διαχείριση Κατάστασης, Εξασφάλιση Ανθεκτικής Μεταφορικής Ικανότητας και Ταχεία Λήψη Απόφασης και
12) Ανάπτυξη Αυτόνομου Κινητού Συνεργείου Κατασκευών ΣμηΕΑ στο πεδίο.
