Διχάζει το Κογκρέσο των ΗΠΑ ο πρέσβης στην Τουρκία.
Η τελευταία δημόσια παρέμβαση του Τομ Μπάρακ υπέρ της «επαναπροσέγγισης χωρίς όρους» με την Άγκυρα, η σαφής τοποθέτησή του για πώληση των F-35 στην Τουρκία και η προσπάθειά του να «ξεπλύνει» την παρουσία των S-400 στη γειτονική χώρα, έριξαν εκ νέου λάδι στη φωτιά σχετικά με τα έργα και τις ημέρες του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα.
Στο Καπιτώλιο, η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον σε πολιτικές διαφωνίες· λαμβάνει τη μορφή ζητήματος θεσμικής ακεραιότητας.
Σε έναν πρωτοφανή πόλεμο μεταξύ του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και μελών του Κογκρέσου, η θητεία του Μπάρακ εξελίσσεται σε δοκιμασία για το πώς αντιλαμβάνονται οι ΗΠΑ τη σχέση τους με την Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν.
Ο άνθρωπος που στάλθηκε για να «αποκαταστήσει διαύλους», βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με ευθείες κατηγορίες ότι λειτουργεί ως «ατζέντης» τουρκικών συμφερόντων εις βάρος αμερικανικών στρατηγικών συμφερόντων.
Το ερώτημα που επανέρχεται όλο και πιο επίμονα είναι αν η στάση του πρέσβη υπερβαίνει τα όρια της διπλωματικής ευελιξίας. Η παλαιότερη δικαστική του περιπέτεια το 2021, όταν κατηγορήθηκε για αδήλωτη δράση υπέρ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων –υπόθεση για την οποία αθωώθηκε– επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση ως πολιτικό, πλέον, φορτίο.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την Ουάσιγκτον, εξετάζονται δύο κρίσιμες πτυχές:
- Επενδυτικά σχήματα: Εάν κεφάλαια που συνδέονται με το τουρκικό κρατικό επενδυτικό ταμείο, έχουν διασυνδέσεις με επιχειρηματικούς κύκλους που σχετίζονται με το περιβάλλον του πρέσβη.
- Παράκαμψη θεσμικών καναλιών: Οι στενές επαφές με Τούρκους επιχειρηματίες, που λειτουργούν ως άτυποι διαμεσολαβητές μεταξύ του προεδρικού μεγάρου στην Άγκυρα και αμερικανικών κέντρων ισχύος.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν, που ασχολείται σταθερά με το κουρδικό ζήτημα, ήταν καταπέλτης στην τοποθέτησή του. Μετά από επικοινωνία με την ηγεσία των SDF στη Βόρεια Συρία, κατηγόρησε ευθέως τον Μπάρακ ότι «υιοθετεί την ορολογία της Άγκυρας» όταν αναφέρεται στους Κούρδους συμμάχους των ΗΠΑ.
Η αιχμή είναι σαφής: Όταν οι «ανησυχίες ασφαλείας» της Τουρκίας προτάσσονται έναντι της προστασίας των δυνάμεων που πολέμησαν το ISIS στο πλευρό των Αμερικανών, η ισορροπία δεν είναι ουδέτερη, είναι πολιτικά φορτισμένη!
Από την πλευρά των Ρεπουμπλικανών, ο Λίντσεϊ Όλιν Γκράχαμ σήκωσε το γάντι, προωθώντας το νομοθετικό πλαίσιο «Save the Kurds Act». Η φρασεολογία του ήταν σκληρή: Η εγκατάλειψη των Κούρδων, εφόσον συνδέεται με εισηγήσεις της πρεσβείας, δεν αποτελεί απλώς πολιτική επιλογή αλλά ηθική ρωγμή στην αξιοπιστία της Ουάσιγκτον.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων, Τζιμ Ρις, απαίτησε πλήρη διαφάνεια για το εάν εισηγήσεις που αφορούν την Τουρκία –ιδίως σε σχέση με τα F-35– επηρεάζονται από «εξωγενείς παράγοντες». Ο Μπεν Κάρντιν, από την πλευρά του, υπενθύμισε ότι η διπλωματία δεν μπορεί να αγνοεί τις συστηματικές πιέσεις κατά μειονοτήτων στη Συρία.
Η δημοσιοποίηση φωτογραφίας του Μπάρακ σε ιδιαίτερα προνομιακή θέση στο τουρκικό υπουργείο Άμυνας επιδείνωσε το κλίμα. Για τους επικριτές του, η εικόνα αυτή συμβολίζει πολιτική ταύτιση.
Ο Τζον Μπόλτον, με τη γνωστή του ωμότητα, σχολίασε ότι ένας πρέσβης «οφείλει να είναι γέφυρα και όχι χαλί για να περάσουν τα συμφέροντα μιας άλλης χώρας», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ανάκλησης.
Η ομάδα γερουσιαστών που συγκροτείται γύρω από τους Βαν Χόλεν και Γκράχαμ επεξεργάζεται ήδη ένα ψήφισμα για την έναρξη επίσημης έρευνας για τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγκυρα (Resolution of Inquiry). Αν προχωρήσει, η υπόθεση παύει να είναι πολιτική αντιπαράθεση και μετατρέπεται σε θεσμική δοκιμασία για τον Μπάρακ.
Η υπόθεση Μπάρακ δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο. Αγγίζει τον πυρήνα της αμερικανικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο και το ερώτημα αν η Ουάσιγκτον παραμένει δύναμη αρχών ή διολισθαίνει σε συναλλακτική διαχείριση συμμαχιών.
Και αυτό, για Ελλάδα και Κύπρο και το σύνολο της περιφερειακής ισορροπίας, δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, είναι ζήτημα γεωπολιτικού προσανατολισμού!
