Από τη δημοσκοπική απογείωση και τα σενάρια για τη δεύτερη θέση, επιστροφή στα γνώριμα ποσοστά ενός μονοπρόσωπου κόμματος διαμαρτυρίας που δείχνει να εξαντλεί τη δυναμική του.
Η πολιτική έχει έναν σκληρό κανόνα: οι πρόσκαιρες εκρήξεις δημοφιλίας σπάνια μετατρέπονται σε μόνιμα πολιτικά ρεύματα όταν δεν συνοδεύονται από πρόγραμμα, στελέχη και κυβερνητική πρόταση. Η περίπτωση της Ζωής Κωνσταντοπούλου και της Πλεύσης Ελευθερίας μοιάζει να επιβεβαιώνει αυτόν τον κανόνα με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο.
Πριν από λίγους μήνες, ορισμένες δημοσκοπήσεις εμφάνιζαν το κόμμα της να διεκδικεί ακόμη και τη δεύτερη θέση. Η πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας των Τεμπών, η γενικευμένη κοινωνική οργή και η κρίση αξιοπιστίας της ευρύτερης αντιπολίτευσης δημιούργησαν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την Πλεύση Ελευθερίας. Σήμερα όμως η εικόνα είναι διαφορετική. Τα ποσοστά υποχωρούν, η δυναμική εξανεμίζεται και η πολιτική πραγματικότητα επιστρέφει.
Η δημοσκοπική φούσκα ξεφουσκώνει
Για μεγάλο χρονικό διάστημα η Ζωή Κωνσταντοπούλου βρέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Η συνεχής παρουσία στα μέσα ενημέρωσης, οι υψηλοί τόνοι, οι καταγγελίες και η προσπάθεια να εμφανιστεί ως η μοναδική αυθεντική αντισυστημική φωνή της αντιπολίτευσης τής έδωσαν σημαντική ώθηση.
Ωστόσο, όσο περνούσε ο χρόνος, γινόταν όλο και πιο εμφανές ότι η πολιτική της πρόταση εξαντλούνταν σχεδόν αποκλειστικά στην καταγγελία. Η κοινωνία μπορεί να ακούει ευχάριστα την οργή σε περιόδους έντασης, αλλά κάποια στιγμή ζητάει απαντήσεις για την οικονομία, την υγεία, την παιδεία, την ασφάλεια και την καθημερινότητα.
Σε αυτά τα πεδία η Πλεύση Ελευθερίας δεν κατάφερε να πείσει ότι διαθέτει συγκροτημένη εναλλακτική πρόταση. Και όταν η πολιτική συζήτηση άρχισε να μετακινείται από το θυμικό στη λογική, τα ποσοστά άρχισαν να επιστρέφουν στα επίπεδα από τα οποία είχαν ξεκινήσει.
Η εργαλειοποίηση των Τεμπών γύρισε μπούμερανγκ
Κομβικό ρόλο στην πτώση φαίνεται να έπαιξε και η αντίληψη ενός μεγάλου μέρους της κοινής γνώμης ότι η τραγωδία των Τεμπών χρησιμοποιήθηκε πολιτικά πέρα από κάθε όριο. Οι θεωρίες περί ξυλολίου, εξαφανισμένων βαγονιών και οργανωμένης συγκάλυψης δεν κυριαρχούν πλέον στον δημόσιο διάλογο όπως συνέβαινε τότε. Η δικαστική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και η συζήτηση μεταφέρεται στα πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης.
Παράλληλα, ακόμη και στο εσωτερικό του χώρου που δημιουργήθηκε γύρω από τα Τέμπη έχουν εμφανιστεί σοβαρές ρωγμές και αντιπαραθέσεις.
Η Καρυστιανού και η απώλεια του μονοπωλίου
Η δημιουργία πολιτικού φορέα από τη Μαρία Καρυστιανού άλλαξε τα δεδομένα. Η γυναίκα που για μεγάλο διάστημα αποτέλεσε κεντρικό πρόσωπο των κινητοποιήσεων ακολούθησε πλέον τη δική της πολιτική διαδρομή. Έτσι, η Ζωή Κωνσταντοπούλου έχασε το αποκλειστικό πολιτικό ακροατήριο που είχε συγκροτηθεί γύρω από το ζήτημα των Τεμπών. Οι δύο πλευρές απευθύνονται πλέον σε παρόμοιες δεξαμενές ψηφοφόρων, δημιουργώντας συνθήκες ανταγωνισμού.
Την ίδια στιγμή, περιστατικά όπως οι έντονες αντιδράσεις συγγενών θυμάτων κατά τη διάρκεια δικαστικών διαδικασιών έδειξαν ότι η ανοχή απέναντι στην πολιτική εκμετάλλευση μιας εθνικής τραγωδίας έχει αρχίσει να εξαντλείται.
Η κοινωνία επιστρέφει στον ρεαλισμό
Η περίπτωση της Πλεύσης Ελευθερίας αποδεικνύει ακόμη μία φορά ότι η κοινωνία μπορεί να παρασύρεται συγκυριακά από το κλίμα της εποχής, αλλά αργά ή γρήγορα επιστρέφει σε πιο ψύχραιμες αξιολογήσεις.
Οι πολίτες διαμαρτύρονται, θυμώνουν και πολλές φορές στέλνουν ηχηρά μηνύματα προς το πολιτικό σύστημα. Όμως στις κρίσιμες στιγμές αναζητούν σοβαρότητα, σχέδιο και προοπτική διακυβέρνησης. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου επένδυσε σχεδόν τα πάντα στην ένταση, στην καταγγελία και στην πολιτική μονοθεματικότητα. Για ένα διάστημα αυτό απέδωσε. Σήμερα όμως τα δεδομένα δείχνουν ότι το πολιτικό κεφάλαιο που δημιουργήθηκε με τόσο γρήγορο τρόπο εξαντλείται με την ίδια ταχύτητα.
Από τα διψήφια ποσοστά και τα σενάρια περί δεύτερου κόμματος, η Πλεύση Ελευθερίας φαίνεται να επιστρέφει στα γνώριμα όρια ενός προσωποπαγούς κόμματος διαμαρτυρίας. Και αυτό, για πολλούς, ίσως είναι η πιο καθαρή ένδειξη ότι η κοινωνία αρχίζει ξανά να ξεχωρίζει τον θόρυβο από την πολιτική ουσία.
