Από δωρεάν μετακινήσεις και κατάργηση Πανελλαδικών μέχρι αυξήσεις μισθών και κρατική στέγη, η ΕΛΑΣ επαναφέρει τη λογική των παροχών χωρίς σαφές κόστος.
Με ένα πακέτο πέντε εξαγγελιών που αγγίζει σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινότητας, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να παρουσιάσει το κοινωνικό πρόσωπο της ΕΛΑΣ, επαναφέροντας όμως ταυτόχρονα τις γνώριμες πολιτικές συνταγές: γενναίες υποσχέσεις, κρατική παρέμβαση παντού και περιορισμένες απαντήσεις για το πραγματικό δημοσιονομικό αποτύπωμα των μέτρων που προτείνει.
Πρώτος σταθμός του σχεδίου ήταν η ενέργεια, με τον πρώην πρωθυπουργό να υπόσχεται μείωση έως και 30% στους λογαριασμούς μέσω ενός νέου συστήματος συμβολαίων και ενισχυμένου ρόλου της ΔΕΗ. Ωστόσο, πέρα από τη γενική περιγραφή, παραμένει ασαφές πώς θα επιτευχθεί μια τόσο μεγάλη μείωση τιμών σε μια πλήρως διασυνδεδεμένη ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, χωρίς να προκύψει σημαντικό κόστος για το Δημόσιο ή στρεβλώσεις στην αγορά.
Κρατικός φορέας για τα δάνεια και τη στέγη
Η δεύτερη πρόταση κινείται στη λογική της δημιουργίας δημόσιου φορέα που θα διαχειρίζεται στεγαστικά δάνεια και ακίνητα. Παρότι παρουσιάζεται ως κοινωνική παρέμβαση υπέρ των δανειοληπτών, ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση για το ποιος θα χρηματοδοτήσει την αγορά ή τη διαχείριση αυτών των δανείων και με ποια κριτήρια θα επιλέγονται οι ωφελούμενοι. Η εικόνα ενός κράτους που αναλαμβάνει ξανά ρόλο «τελικού εγγυητή» επαναφέρει μνήμες πολιτικών που στο παρελθόν δοκιμάστηκαν με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα.
Δωρεάν μετακινήσεις για όλους
Η πρόταση για δωρεάν μετακινήσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της φιλοσοφίας που διαπερνά το σύνολο του πακέτου. Ο ίδιος ο κ. Τσίπρας εκτίμησε το κόστος στα 200-250 εκατ. ευρώ ετησίως, χωρίς όμως να εξηγήσει από πού θα εξευρεθούν οι πόροι για να καλυφθεί η απώλεια εσόδων των συγκοινωνιακών φορέων. Για ακόμη μία φορά, η εξαγγελία ακούγεται ελκυστική, αλλά η εξίσωση της χρηματοδότησης παραμένει άλυτη.
Κατάργηση Πανελλαδικών χωρίς καθαρό μοντέλο
Στην Παιδεία, ο πρώην πρωθυπουργός επανέφερε την πρόταση για κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, ένα θέμα που διαχρονικά προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Παρά τις αναφορές σε ένα πιο δίκαιο σύστημα πρόσβασης, δεν παρουσιάστηκε συγκεκριμένο μοντέλο που να διασφαλίζει αδιάβλητες διαδικασίες, αξιοκρατία και ισότιμη μεταχείριση των υποψηφίων. Η εξαγγελία παραμένει περισσότερο σύνθημα παρά ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση.
Αυξήσεις παντού
Το πακέτο ολοκληρώθηκε με αυξήσεις μισθών σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, με τον κ. Τσίπρα να κάνει λόγο για ενισχύσεις που φτάνουν κατά μέσο όρο τα 500 ευρώ στο ΕΣΥ. Πρόκειται για μια πρόταση που ασφαλώς ακούγεται ελκυστική στους εργαζομένους, αλλά συνοδεύεται από ένα τεράστιο δημοσιονομικό αποτύπωμα, το οποίο δεν αποσαφηνίστηκε ούτε ως προς το ύψος ούτε ως προς τον τρόπο χρηματοδότησής του.
Κατάλογος παροχών
Η εικόνα που προκύπτει από τις πέντε παρεμβάσεις της ΕΛΑΣ θυμίζει περισσότερο κατάλογο παροχών παρά συνεκτικό σχέδιο διακυβέρνησης. Μειώσεις τιμών, δωρεάν υπηρεσίες, κρατικοί φορείς, κατάργηση εξετάσεων και αυξήσεις μισθών συνθέτουν ένα πολιτικό μενού όπου σχεδόν όλοι κερδίζουν κάτι, αλλά κανείς δεν πληροφορείται ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό. Η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα συνοδεύεται έτσι από μια γνώριμη πολιτική λογική: πολλά «θα», γενναιόδωρες υποσχέσεις και ελάχιστες απαντήσεις για τη βιωσιμότητά τους.
