Αγνώριστη είναι πλέον η Playa del Trampolín στη Θέουτα, με την άλλοτε δημοφιλή παραλία του ισπανικού θύλακα να έχει μετατραπεί σε μια τεράστια παραγκούπολη μεταναστών.

Πρόχειρες σκηνές από πλαστικά και υφάσματα, βρώμικα στρώματα, βαλίτσες και σωροί σκουπιδιών έχουν καταλάβει μεγάλο μέρος της ακτής, ενώ οι τοπικές υποδομές αδυνατούν να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες.

Σύμφωνα με επιτόπιο ρεπορτάζ της βρετανικής Sun, άνδρες κοιμούνται στην παραλία ή χρησιμοποιούν τη θάλασσα για να πλυθούν, ενώ παιδιά ζητούν χρήματα από περαστικούς. Καθώς οι διαθέσιμες εγκαταστάσεις δεν επαρκούν, ορισμένα σημεία έχουν μετατραπεί σε αυτοσχέδιες τουαλέτες.

Η εικόνα αυτή διαμορφώθηκε μετά τη μαζική άφιξη περίπου 80.000 μεταναστών στη Θέουτα μέσα σε μόλις δύο ημέρες, πριν από περίπου πέντε εβδομάδες. Παρότι η ισπανική κυβέρνηση είχε δεσμευτεί ότι οι νεοαφιχθέντες θα απομακρύνονταν, αρκετές χιλιάδες εξακολουθούν να βρίσκονται στον θύλακα.

Οι εκτιμήσεις για τον ακριβή αριθμό τους διαφέρουν. Η ισπανική αστυνομική ένωση CEP υπολογίζει ότι παραμένουν περίπου 10.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 1.400 έως 1.600 ανήλικοι. Η πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Εργοδοτών της Θέουτα, Αράντσα Κάμπος, εκτιμά ότι ο αριθμός ενδέχεται να πλησιάζει τις 15.000.

Περίπου το 20% φιλοξενείται σε οργανωμένες δομές. Οι υπόλοιποι έχουν καταλήξει σε παραλίες, δρόμους και αυτοσχέδιους καταυλισμούς, μέσα σε έναν θύλακα έκτασης μόλις 7,1 τετραγωνικών μιλίων, όπου υπό κανονικές συνθήκες ζουν περίπου 85.000 κάτοικοι.

Η αιφνίδια μεταβολή του πληθυσμού έχει προκαλέσει ασφυκτική πίεση στις υποδομές, ενώ οι τοπικές αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες με σοβαρά προβλήματα δημόσιας ασφάλειας.

Ο επικεφαλής της CEP στη Μαδρίτη, Σεμπάστιαν Σουτζλ, υποστηρίζει ότι η εγκληματικότητα στη Θέουτα έχει αυξηθεί έως και οκτώ φορές σε σύγκριση με την περίοδο πριν από τη μαζική είσοδο μεταναστών.

Έντονη ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία για τις σεξουαλικές επιθέσεις. Η επικεφαλής εισαγγελέας Σίλβια Ρόχας έχει αναφέρει ότι καταγράφεται κατά μέσο όρο σχεδόν μία τέτοια επίθεση την ημέρα, με αρκετές υποθέσεις να αφορούν ανηλίκους.

Σεξουαλικές επιθέσεις στη Θέουτα ακόμη και σε παιδιά

Μόνο τον Αύγουστο καταγράφηκαν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, 23 σεξουαλικές επιθέσεις σε βάρος κατοίκων και μεταναστών. Σε εννέα από αυτές τα θύματα ήταν παιδιά.

Μεταξύ των υπόπτων βρίσκονται Μαροκινοί μετανάστες, αλλά και Ισπανοί, καθώς και ένας Βέλγος υπήκοος. Η εισαγγελέας έχει επισημάνει ότι πολλοί άνθρωποι που παραμένουν στον θύλακα είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, καθώς κοιμούνται στους δρόμους ή σε πρόχειρα καταλύματα χωρίς ουσιαστικά μέτρα προστασίας.

Μία από τις γυναίκες που μίλησαν για όσα συμβαίνουν είναι η 18χρονη Χάσνα Ράμσι από την Καζαμπλάνκα. Η νεαρή κατήγγειλε στις αρχές περιστατικό σε βάρος της, χωρίς να θελήσει να αποκαλύψει περισσότερα.

«Ήταν πολύ άσχημο και δεν θέλω να μιλήσω γι' αυτό», είπε, σημειώνοντας ότι αισθάνεται ασφαλέστερη μέσα στον καταυλισμό από ό,τι στους δρόμους της πόλης.

Η 18χρονη έφτασε στη Θέουτα μαζί με την 25χρονη φίλη της, Ουμάιμ Αζαουί, κολυμπώντας επί περίπου μισή ώρα στα νερά που χωρίζουν το Μαρόκο από τον ισπανικό θύλακα.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι ακολούθησαν την ίδια επικίνδυνη θαλάσσια διαδρομή. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τουλάχιστον 100 έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να φτάσουν στις ισπανικές ακτές.

Η Χάσνα περιγράφει την εμπειρία ως εξαιρετικά δύσκολη και τρομακτική, κυρίως λόγω του τεράστιου αριθμού ανθρώπων που βρίσκονταν ταυτόχρονα μέσα στη θάλασσα.

Επιθυμία της είναι να μετακινηθεί στη Σαραγόσα και να συνεχίσει τις σπουδές της στη λογιστική.

«Η οικογένειά μου δεν μου επιτρέπει να έχω χρήματα ή να σπουδάζω, αλλά στην Ισπανία μπορώ να κάνω ό,τι θέλω», ανέφερε.

Οι διαφορετικές διαδρομές και η κοινή επιθυμία

Άλλοι μετανάστες περιγράφουν διαφορετικές ιστορίες, ωστόσο όλοι επιθυμούν να αποκτήσουν μια καλύτερη ζωή στην Ευρώπη.

Ο 21χρονος Φάρες Χαρούν, φοιτητής Πληροφορικής από το Σουδάν, έφτασε κολυμπώντας στη Θέουτα στις 31 Ιουλίου. Όπως εξήγησε, αποφάσισε να κάνει το ταξίδι όταν ένας φίλος τού είπε ότι «τα σύνορα είναι ανοιχτά».

Ο ίδιος γνωρίζει ότι μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας αντιδρά στην παραμονή των μεταναστών, ενώ υποστήριξε ότι ένας φίλος του δέχθηκε επίθεση με μαχαίρι.

«Οι ντόπιοι μας μισούν και μας λένε να γυρίσουμε σπίτια μας», είπε.

Στην παραλία ζει και ο 23χρονος Ραγιάμε Μπουτάλια από την Αλγερία, ο οποίος δηλώνει πυγμάχος. Σκοπός του είναι να φτάσει στην ηπειρωτική Ισπανία και να συνεχίσει εκεί τις προπονήσεις του.

«Όλοι βρίσκονται εδώ επειδή θέλουν μια καλύτερη ζωή για τους ίδιους και τις οικογένειές τους», ανέφερε.

Ο 34χρονος Ιμάντ Μάμρι από το Αλγέρι περιμένει να αποκτήσει τη δυνατότητα να ταξιδέψει νόμιμα στην ηπειρωτική χώρα. Έφτασε στη Θέουτα στις 10 Ιουλίου και φιλοξενείται σε επίσημη δομή, στην οποία, όπως υποστηρίζει, έχουν συγκεντρωθεί περίπου 1.000 άνθρωποι.

Μιλώντας για τις πρώτες εβδομάδες, περιέγραψε χαοτικές συνθήκες, καβγάδες για τη διανομή τροφίμων και ισχυρή παρουσία στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων. Ο τελικός προορισμός που έχει στο μυαλό του είναι το Βέλγιο.

Ο 21χρονος Μοχάμεντ Αχαουί από την Ταγγέρη ανέφερε ότι εγκατέλειψε το Μαρόκο κυρίως για οικονομικούς λόγους.

«Δεν υπάρχει δουλειά στη χώρα μου. Δεν έχω πατέρα ή μητέρα που να μπορούν να με βοηθήσουν και ζούσα στον δρόμο», είπε.  Η κατάσταση που αντίκρισε, ωστόσο, απείχε σημαντικά από όσα περίμενε.

«Ήρθα για μια καλύτερη ζωή, αλλά αρχίζω να χάνω την ελπίδα μου. Δεν υπάρχει νόμος εδώ. Με έχουν επιτεθεί και έχουν προσπαθήσει να με κλέψουν. Αυτό συμβαίνει κάθε βράδυ», ανέφερε στη συνέχεια.

Η Playa del Trampolín άλλαξε εντελώς όψη

Η Playa del Trampolín αποτελεί την πιο χαρακτηριστική εικόνα της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα. Άστεγοι μετανάστες κοιμούνται πάνω σε βρώμικα στρώματα στους δρόμους που οδηγούν προς το λιμάνι, ενώ δεκάδες πρόχειρες κατασκευές καλύπτουν την ακτογραμμή.

Άνδρες ψαρεύουν πάνω στους βράχους και άλλοι πλένονται στη θάλασσα. Σε ένα τμήμα της παραλίας δημιουργήθηκε ακόμη και αυτοσχέδιος χώρος προσευχής, οριοθετημένος με πλαστικά μπουκάλια γεμάτα άμμο.

Σε άλλο σημείο, σύμφωνα με το εν λόγω ρεπορτάζ, λύματα κατέληγαν προς το Στενό του Γιβραλτάρ, την ώρα που μεγάλες ουρές σχηματίζονταν έξω από τις δημόσιες τουαλέτες.

Περιπολικά και οχήματα αντιμετώπισης ταραχών κινούνται διαρκώς στην περιοχή. Σε ένα από τα περιστατικά που καταγράφηκαν, αστυνομικοί της Guardia Civil και στρατιωτικοί επιχείρησαν να συλλάβουν έναν άνδρα. Εκείνος κατάφερε να διαφύγει, βουτώντας στη θάλασσα και κολυμπώντας μακριά από την ακτή.

Για την ενίσχυση των τοπικών δυνάμεων μεταφέρθηκαν επιπλέον 500 στελέχη της Guardia Civil. Προστέθηκαν στους περίπου 1.100 αστυνομικούς και στρατιωτικούς που βρίσκονταν ήδη στη Θέουτα.

Αντιδράσεις προκάλεσε και ένα περιστατικό με ένα μικρό δελφίνι, το οποίο βρέθηκε νεκρό στην παραλία. Φωτογραφίες που έδειχναν το σώμα του να σηκώνεται στον αέρα κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς είχε συμβεί. Μετανάστες που ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν τις συνθήκες θανάτου του.

Τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκαν νέα επεισόδια κοντά στην Playa del Trampolín. Οι ισπανικές αρχές ταυτοποίησαν 21 Μαροκινούς μετανάστες για φερόμενη επίθεση με πέτρες εναντίον στρατιωτικής περιπόλου και ανδρών της Guardia Civil, χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί.

Παράλληλα, φωτιά ξέσπασε σε καταυλισμό στη βιομηχανική περιοχή της Θέουτα, καταστρέφοντας δεκάδες σκηνές. Οι πρώτες εκτιμήσεις των αρχών απέδωσαν την πυρκαγιά σε ατύχημα, ενώ η έρευνα για τα ακριβή αίτια συνεχίζεται.

Η οργή των κατοίκων και η σύγκρουση στη Μαδρίτη

Η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση στην τοπική κοινωνία. Ο 45χρονος φωτογράφος Μάνου Ρομάν, πατέρας ενός παιδιού, χαρακτήρισε όσα συνέβησαν «εισβολή» και υποστήριξε ότι πολλοί κάτοικοι δεν αισθάνονται πλέον ασφαλείς στους δρόμους.

Η Αράντσα Κάμπος επισημαίνει ότι κανείς δεν γνωρίζει τον πραγματικό αριθμό ή την ταυτότητα όλων όσοι παραμένουν στον θύλακα, καθώς αρκετοί δεν διαθέτουν έγγραφα.

Οι συνθήκες οδήγησαν ακόμη και στην ακύρωση του ετήσιου τοπικού φεστιβάλ, επειδή κρίθηκε ότι δεν υπήρχαν οι απαραίτητες προϋποθέσεις ασφαλείας για τη διεξαγωγή του.

Το ζήτημα έχει εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ. Σύμφωνα με δημοσκοπικά στοιχεία που επικαλείται το βρετανικό δημοσίευμα, σχεδόν εννέα στους δέκα Ισπανούς πιστεύουν ότι το Μαρόκο είχε ρόλο στη μαζική διέλευση. Η πλειονότητα αξιολογεί αρνητικά και τους χειρισμούς του Ισπανού πρωθυπουργού.

Η κινητοποίηση χιλιάδων ανθρώπων αποδίδεται εν μέρει σε πληροφορίες που κυκλοφόρησαν μέσω των social media, σύμφωνα με τις οποίες «η Ισπανία είναι ανοιχτή» και η διέλευση των συνόρων ήταν εύκολη και ασφαλής.

Κάτοικοι έχουν καταγγείλει ότι ξένοι αστυνομικοί καθοδηγούσαν ανθρώπους προς τα σύνορα, συνδέοντας τα γεγονότα με τη διαχρονική διεκδίκηση της Θέουτα και της Μελίγια από το Μαρόκο.

Άλλοι αποδίδουν μέρος της πίεσης στην απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να νομιμοποιήσει περίπου 500.000 μετανάστες χωρίς έγγραφα, οι οποίοι ζούσαν ήδη στην ηπειρωτική χώρα. Υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη πολιτική δημιούργησε την εντύπωση πως η Ισπανία αποτελούσε ευκολότερη πύλη εισόδου στην Ευρώπη.

Ο Πέδρο Σάντσεθ απορρίπτει, πάντως, τους ισχυρισμούς περί οργανωμένου σχεδίου από το Μαρόκο. Όπως έχει δηλώσει, καμία ισπανική ή ευρωπαϊκή υπηρεσία και κανένας διεθνής οργανισμός δεν έχει προσκομίσει στην κυβέρνησή του «στέρεα στοιχεία» που να αποδεικνύουν ότι το Μαρόκο σχεδίασε ή εκτέλεσε τη μαζική διέλευση.

Οι χειρισμοί πριν από την κρίση προκάλεσαν πλέον και την πρώτη σοβαρή πολιτική αναταραχή. Ο επικεφαλής του γραφείου του κυβερνητικού εκπροσώπου στη Θέουτα παραιτήθηκε, έπειτα από σύγκρουση σχετικά με το αν είχε διαβιβαστεί εγκαίρως προειδοποίηση των ισπανικών υπηρεσιών πληροφοριών για τις διαδικτυακές εκκλήσεις μαζικής εισόδου.

Ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εγκατέλειψε τη Θέουτα, υιοθετώντας ιδιαίτερα σκληρό τόνο απέναντι στους χειρισμούς της Μαδρίτης.

Οι αντιδράσεις έχουν επεκταθεί και στην ηπειρωτική Ισπανία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν σε περίπου 200 πόλεις. Στη Μαδρίτη συγκεντρώθηκαν δεκάδες χιλιάδες πολίτες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις σημειώθηκαν συγκρούσεις με την αστυνομία.

Πέντε εβδομάδες μετά τη μαζική άφιξη, η Θέουτα εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση έντονης πίεσης. Χιλιάδες μετανάστες δεν έχουν σταθερή στέγη, οι δομές παραμένουν υπερφορτωμένες και οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν ενισχύσει την παρουσία τους. Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι δηλώνουν ότι η πόλη έχει φτάσει στα όριά της.

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που πέρασαν κολυμπώντας τα σύνορα, κοιμούνται σε παραλίες και δρόμους και περιμένουν να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την Ευρώπη. Ο ισπανικός θύλακας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας ανθρωπιστικής και μεταναστευτικής κρίσης, αλλά και μιας σκληρής πολιτικής αντιπαράθεσης για την ασφάλεια, τη φύλαξη των συνόρων και τη μεταναστευτική πολιτική της Ισπανίας.