Ο Άντι Μπέρναμ αναλαμβάνει σήμερα πρωθυπουργός της Βρετανίας μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ, χωρίς γενικές εκλογές, βάσει του βρετανικού κοινοβουλευτικού συστήματος.
Η Βρετανία γυρίζει σελίδα, καθώς ο Άντι Μπέρναμ αναλαμβάνει και επίσημα την πρωθυπουργία, μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ στον βασιλιά Κάρολο τη Δευτέρα 20 Ιουλίου. Η εξέλιξη μπορεί να προκαλεί ερωτήματα, ωστόσο αποτελεί προβλεπόμενη διαδικασία του βρετανικού κοινοβουλευτικού συστήματος, το οποίο επιτρέπει την αλλαγή πρωθυπουργού χωρίς την προσφυγή σε γενικές εκλογές.
Γιατί δεν χρειάστηκαν εκλογές - Πώς λειτουργεί το σύστημα
Μετά την ανάδειξή του στην ηγεσία των Εργατικών, ο Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι είναι έτοιμος να ηγηθεί της χώρας και να συνεχίσει το έργο του Κιρ Στάρμερ. Επειδή οι Εργατικοί διατηρούν την πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων, ο αρχηγός του κόμματος γίνεται αυτομάτως και πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, χωρίς να απαιτείται νέα λαϊκή εντολή. Οι επόμενες γενικές εκλογές αναμένεται να πραγματοποιηθούν έως το 2029.
Η αλλαγή ηγεσίας είναι θεσμικά κατοχυρωμένη στο βρετανικό πολιτικό σύστημα. Ένας πρωθυπουργός μπορεί να αντικατασταθεί όταν παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματός του ή όταν υποχρεωθεί σε αποχώρηση λόγω απώλειας της εμπιστοσύνης των βουλευτών του.
Στην περίπτωση του Κιρ Στάρμερ, η παραίτηση ήρθε στις 22 Ιουνίου, ύστερα από τις αρνητικές επιδόσεις των Εργατικών στις τοπικές εκλογές του Μαΐου και τις έντονες πιέσεις που δέχθηκε από βουλευτές του κόμματος. Η νίκη του Άντι Μπέρναμ στις έκτακτες εκλογές για έδρα στη Βουλή των Κοινοτήτων ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη δυναμική υπέρ της αλλαγής ηγεσίας.
Η διαδοχή στους Εργατικούς, με μοναδικό υποψήφιο τον Μπέρναμ
Η παραίτηση του Στάρμερ ενεργοποίησε τη διαδικασία εκλογής νέου αρχηγού στους Εργατικούς. Σύμφωνα με τους εσωκομματικούς κανόνες, ένας υποψήφιος χρειάζεται τη στήριξη του ενός πέμπτου των βουλευτών του κόμματος για να διεκδικήσει την ηγεσία.
Ο Άντι Μπέρναμ ήταν ο μοναδικός που συγκέντρωσε την απαιτούμενη υποστήριξη, με αποτέλεσμα να εκλεγεί χωρίς αντίπαλο και να ανοίξει ο δρόμος για την ανάληψη της πρωθυπουργίας.
Η ανάδειξή του σηματοδοτεί ακόμη μία αλλαγή στην κορυφή της βρετανικής πολιτικής, καθώς γίνεται ο έβδομος πρωθυπουργός μέσα σε μία δεκαετία. Από τους έξι προκατόχους του, οι τέσσερις ανέλαβαν επίσης μέσω εσωκομματικών διαδικασιών και όχι ύστερα από γενικές εκλογές. Ανάμεσά τους ήταν η Τερέζα Μέι, ο Μπόρις Τζόνσον, η Λιζ Τρας και ο Ρίσι Σούνακ.
Η τελετή διαδοχής, από το Μπάκιγχαμ στη Ντάουνινγκ Στριτ
Η μεταβίβαση της πρωθυπουργίας ακολουθεί συγκεκριμένη συνταγματική και τελετουργική διαδικασία. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός εκφωνεί την αποχαιρετιστήρια δήλωσή του και στη συνέχεια μεταβαίνει στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, όπου υποβάλλει επίσημα την παραίτησή του στον βασιλιά Κάρολο.
Αμέσως μετά, ο νέος ηγέτης καλείται από τον μονάρχη να σχηματίσει κυβέρνηση, σε μια ιδιωτική τελετή γνωστή ως «Kissing Hands». Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο Άντι Μπέρναμ γίνεται το 59ο πρόσωπο που καταλαμβάνει το αξίωμα του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η πρώτη του στάση ως νέος πρωθυπουργός θα είναι η Ντάουνινγκ Στριτ 10, όπου αναμένεται να απευθύνει την πρώτη επίσημη δήλωσή του προς τους πολίτες, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας πολιτικής περιόδου για τη Βρετανία.