Ο Βρετανός πρωθυπουργός παραπέμπει πλέον το ζήτημα στο Βρετανικό Μουσείο, εγκαταλείποντας την προηγούμενη σαφή στήριξή του στην επιστροφή.
Αλλαγή στάσης στο ζήτημα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα καταγράφεται από τον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ, ο οποίος, ενώ στο παρελθόν είχε ταχθεί ανοικτά υπέρ της άνευ όρων επιστροφής τους στην Ελλάδα, πλέον παραπέμπει την υπόθεση στο Βρετανικό Μουσείο.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι το μέλλον των Γλυπτών αποτελεί, σε τελική ανάλυση, ζήτημα του μουσείου, σημειώνοντας παράλληλα ότι τάσσεται υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας.
Η τοποθέτηση αυτή διαφοροποιείται αισθητά από όσα υποστήριζε μέχρι πρόσφατα. Το 2023, όταν ήταν δήμαρχος του Μάντσεστερ, είχε δηλώσει ότι τα Γλυπτά θα έπρεπε να επιστραφούν στην Αθήνα «χωρίς όρους», ενώ ήδη από το 2002 είχε στηρίξει κοινοβουλευτική πρωτοβουλία για αλλαγή του νομικού πλαισίου που περιορίζει τις δυνατότητες του Βρετανικού Μουσείου να αποδεσμεύσει αντικείμενα από τη συλλογή του.
Από το «επιστρέψτε τα» στην αρμοδιότητα του μουσείου
Η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Μπέρναμ είχε δημιουργήσει προσδοκίες στην Αθήνα, καθώς η προηγούμενη στάση του θεωρούνταν ευνοϊκή για μια πολιτική παρέμβαση που θα μπορούσε να διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας.
Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτησή του τον Φεβρουάριο του 2023, όταν είχε δηλώσει ότι ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν θα έπρεπε να επιστρέψει τα Γλυπτά. Λίγο αργότερα είχε επαναλάβει τη θέση του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνδέοντας μάλιστα την επιστροφή τους με μια ευρύτερη προσπάθεια αλλαγής της διεθνούς εικόνας της Βρετανίας μέσω του πολιτισμού.
Η σημερινή στάση του δείχνει ότι, από τη στιγμή που πέρασε στο Νούμερο 10, επιλέγει να διατηρήσει απόσταση από μια άμεση κυβερνητική εμπλοκή.
Στέλεχος του Βρετανικού Μουσείου, σχολιάζοντας την αλλαγή, ανέφερε ότι υπάρχει διαφορετικό πολιτικό βάρος στις δηλώσεις ενός βουλευτή ή δημάρχου και στις παρεμβάσεις ενός πρωθυπουργού, εκτιμώντας ότι ο Μπέρναμ δεν προτίθεται να δαπανήσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο για το συγκεκριμένο θέμα.
Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με την Αθήνα
Το Βρετανικό Μουσείο επιμένει πάντως ότι οι συνομιλίες με την ελληνική πλευρά για μια «Συνεργασία για τον Παρθενώνα» συνεχίζονται και χαρακτηρίζονται εποικοδομητικές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται εδώ και χρόνια η αναζήτηση μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στη μακροχρόνια παρουσία μέρους των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης, ενδεχομένως μέσα από ένα σύστημα δανεισμού και ανταλλαγής σημαντικών ελληνικών αρχαιοτήτων με το Λονδίνο.
Ο Τζορτζ Όσμπορν έχει συζητήσει το συγκεκριμένο μοντέλο με την ελληνική κυβέρνηση, καθώς ο νόμος του 1963 εξακολουθεί να περιορίζει τη δυνατότητα οριστικής απομάκρυνσης αντικειμένων από τις συλλογές του Βρετανικού Μουσείου.
Σύμφωνα με στέλεχος του μουσείου, η βούληση για συμφωνία εξακολουθεί να υπάρχει, καθώς πρόκειται για μια εκκρεμότητα δύο αιώνων, η οποία, όπως ανέφερε, πρέπει να επιλυθεί με τρόπο που θα θεωρείται βιώσιμος και από τις δύο πλευρές.
Η πίεση της βρετανικής κοινής γνώμης
Απογοητευμένος από τη μεταστροφή του Μπέρναμ εμφανίστηκε ο πρώην υπουργός Πολιτισμού των Συντηρητικών και πρόεδρος του Parthenon Project, Λόρδος Εντ Βέιζι, ο οποίος υπενθύμισε ότι ο σημερινός πρωθυπουργός είχε επί χρόνια επιχειρηματολογήσει υπέρ των οφελών που θα είχε για το Ηνωμένο Βασίλειο η επιστροφή των Γλυπτών.
Το ζήτημα εξακολουθεί να βρίσκει σημαντική υποστήριξη και στη βρετανική κοινή γνώμη. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της JL Partners για το Parthenon Project, το 56% των Βρετανών θα ψήφιζε υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα, ενώ το 22% θα προτιμούσε την παραμονή τους στη Βρετανία.
Η συζήτηση αναμένεται να αναζωπυρωθεί με αφορμή τη μεγάλη έκθεση του Βρετανικού Μουσείου για την Ταπισερί της Μπαγιέ, στα εγκαίνια της οποίας αναμένεται να παραστούν ο Μπέρναμ, ο βασιλιάς Κάρολος και ο Εμανουέλ Μακρόν. Η έκθεση προβάλλεται ως παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής συνεργασίας, την ώρα που η πολύ πιο σύνθετη υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα παραμένει ανοιχτή.
