Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθετήθηκε στο θέμα που ανέκυψε με την πιθανή προμήθεια των αμερικανικών F-35 από την Τουρκία.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που λαμβάνει χώρα στη γείτονα, ότι «μία συμμαχία πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της καλής γειτονίας» κι αρνήθηκε να σχολιάσει τις δηλώσεις Τραμπ-Ερντογάν για το θέμα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την άφιξή του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ανέδειξε το ζήτημα του επιμερισμού των αμυντικών βαρών στη Συμμαχία, επισημαίνοντας ότι η σχετική συζήτηση έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια. Υπενθύμισε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, ήδη από την πρώτη προεδρική του θητεία, είχε θέσει στους Ευρωπαίους συμμάχους την ανάγκη μιας πιο ισορροπημένης κατανομής των ευθυνών, εξέλιξη που -όπως είπε- έχει αρχίσει να αποτυπώνεται τα τελευταία χρόνια.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε την πάγια στήριξή του στην έννοια της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, διευκρινίζοντας ότι αυτή δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ, αλλά ως ένας ισχυρός ευρωπαϊκός πυλώνας που ενισχύει συνολικά τη Συμμαχία.
Αναφερόμενος στις αμυντικές δαπάνες, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα έχει ήδη επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ, νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, επισήμανε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, ενώ σημείωσε ότι η χώρα συγκαταλέγεται στις πέντε πρώτες του ΝΑΤΟ ως προς τις αμυντικές δαπάνες, διατηρώντας τη δέσμευσή της ακόμη και στα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
Ο πρωθυπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη γεωπολιτική αστάθεια της περιοχής, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η εκεχειρία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν θα διατηρηθεί. Όπως υπογράμμισε, η διπλωματία πρέπει να έχει τον απαραίτητο χρόνο ώστε να δώσει λύσεις, ενώ προειδοποίησε ότι μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της τιμής του πετρελαίου, επιβαρύνοντας το ήδη υψηλό κόστος ζωής.
Οι σχέσεις με την Τουρκία και τα F-35
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με την πιθανή προμήθεια μαχητικών F-35 από την Τουρκία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να τις σχολιάσει άμεσα.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι κάθε συμμαχία πρέπει να στηρίζεται στις σχέσεις καλής γειτονίας, υπενθυμίζοντας πως η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με το casus belli που έχει διακηρύξει η Τουρκία σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων.
«Τη στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του ΝΑΤΟ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι εκκρεμότητες μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα από το πνεύμα της καλής γειτονίας και της συνεργασίας, υπενθυμίζοντας ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί πρωτίστως μια αμυντική συμμαχία.
Κλείνοντας τις δηλώσεις του και απαντώντας σε νέα ερώτηση δημοσιογράφου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι αποτελεί πάντοτε χαρά του να επισκέπτεται την Άγκυρα, επαναλαμβάνοντας ότι υπήρξε διαχρονικά ένθερμος υποστηρικτής της βελτίωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Η δήλωση του Πρωθυπουργού, αναλυτικά:
«Συναντιόμαστε σήμερα εδώ στην Άγκυρα σε μια περίοδο βαθιάς γεωπολιτικής αβεβαιότητας και η σημερινή συζήτηση θα διεξαχθεί με φόντο τον διάλογο για τον επιμερισμό των βαρών στο ΝΑΤΟ, ο οποίος έχει πολυετή ιστορία. Ήταν ο Πρόεδρος Trump, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο οποίος, με τον δικό του τρόπο, έθεσε στους Ευρωπαίους συμμάχους το ζήτημα για την αναγκαιότητα επαναπροσδιορισμού της ισορροπίας εντός του ΝΑΤΟ, υπέρ μιας πιο ευρωπαϊκής προσέγγισης στην κατανομή των βαρών. Και αυτό πράγματι έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια.
Πάντα ήμουν ένθερμος υποστηρικτής της έννοιας της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, όχι ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ, αλλά ως ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα που θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμμαχία σε όλα τα επίπεδα.
Πέρυσι, στη Χάγη, λάβαμε σημαντικές αποφάσεις σχετικά με τα ορόσημα όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες. Είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι η χώρα μου, η Ελλάδα, ήδη πληροί τον στόχο του 3,5% για τις αμυντικές δαπάνες, από το τρέχον έτος, πολύ νωρίτερα από ό,τι προβλέπει το χρονοδιάγραμμα. Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεών μας, ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η χώρα μου βρίσκεται σε μια πολύ ευαίσθητη γειτονιά, που αντιμετωπίζει γεωπολιτικές προκλήσεις. Πάντα τηρούσαμε τη δέσμευσή μας ως προς τις δαπάνες που προβλέπει το ΝΑΤΟ, ακόμη και σε περιόδους αυστηρής λιτότητας, και σήμερα είμαστε μία από τις πέντε χώρες που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις στο ΝΑΤΟ όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες.
Τέλος, όσον αφορά την περιφερειακή κατάσταση, θα ήθελα να εκφράσω την ελπίδα και την αισιοδοξία μου ότι η εκεχειρία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών θα διατηρηθεί. Είναι ζωτικής σημασίας να δοθεί χρόνος στη διπλωματία για να επιλύσει αυτό το ακανθώδες ζήτημα. Και σε μια εποχή που το κόστος ζωής αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα για όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όλοι φυσικά ελπίζουμε ότι δεν θα υπάρξει νέα έξαρση των εντάσεων που θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της τιμής του πετρελαίου.»
Απάντηση σε ερώτηση για την Τουρκία και τα F-35
Δημοσιογράφος: «Όσον αφορά την επιρροή της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ και το γεγονός ότι, όπως φαίνεται, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θα επιτρέψει στην Τουρκία να αγοράσει αεροσκάφη F-35, αυτό διαταράσσει την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο;»
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Δεν θα σχολιάσω τις χθεσινές δηλώσεις του Προέδρου Trump και του Προέδρου Erdoğan. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι μία συμμαχία πρέπει να εδράζεται στη θεμελιώδη αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας.
Τη στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO.
Είμαστε, εξάλλου, μια αμυντική συμμαχία και είμαι βέβαιος ότι αυτές οι εκκρεμότητες μπορούν να επιλυθούν στο πνεύμα της σχέσης καλής γειτονίας και της συνεργασίας.»
Δημοσιογράφος: «(Ομιλία εκτός μικροφώνου)»
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Δεν ακούγεστε, λυπάμαι. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι είναι πάντοτε χαρά μου να επισκέπτομαι την Άγκυρα και ότι ήμουν πάντοτε ένθερμος υποστηρικτής της βελτίωσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών μας.
Σας ευχαριστώ.»
