Και ενώ ο πόλεμος στη Μ. Ανατολή κλιμακώνεται, όλο και περισσότερο καταδεικνύεται ότι όλη τη δουλειά και την προεργασία την έκανε το Ισραήλ και μάλλον το Ισραήλ θα είναι αυτό που θα σηματοδοτήσει τη λήξη του πολέμου, ευχόμαστε όλοι σύντομα.
Δεν είναι όμως λίγοι, τόσο ισραηλινοί πολιτικοί, όσο και γεωστρατηγικοί αναλυτές, οι οποίοι επισημαίνουν ότι το επόμενο «θύμα» του Ισραήλ θα είναι η Τουρκία του Ερντογάν. Όχι μόνο για λόγους που δημιουργήθηκαν εξαιτίας της τουρκικής στάσης στο θέμα της Γάζας αλλά κυρίως, γιατί ο Ερντογάν, από την απόπειρα του πραξικοπήματος και μετά, αυτοανακηρύχθηκε προστάτης των Μουσουλμάνων και πολύ ευχαρίστως, αν μπορούσε, θα αυτοανακηρυσσόταν και Σουλτάνος. Αυτό το τελευταίο όμως, δε θα άρεσε καθόλου σε κάποιους και ιδιαίτερα στο Ισραήλ, καθώς υπάρχει σημαντικό παρασκήνιο, γιατί για πολλούς, οι Εβραίοι κυρίως της Θεσσαλονίκης ήταν αυτοί που «έθαψαν» την Οθωμανική Αυτοκρατορία και αυτοί που γέννησαν και ήλεγχαν τη σύγχρονη κοσμική Τουρκία, μέχρι που ανέβηκε στην εξουσία ο Ερντογάν.
Ο Θεόδωρος Χέρτζελ, ιδρυτής του σύγχρονου πολιτικού Σιωνισμού προσπάθησε να διαπραγματευτεί με τον Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ την παραχώρηση της Παλαιστίνης για την ίδρυση εβραϊκού κράτους. Στις αρχές του 1900, πρότεινε ένα τεράστιο οικονομικό αντάλλαγμα προκειμένου να εκδοθεί ένας χάρτης, που θα επέτρεπε τον εβραϊκό εποικισμό της Παλαιστίνης. Πρόσφερε περίπου 20 εκατομμύρια λίρες (ποσό που σήμερα θα αντιστοιχούσε σε δισεκατομμύρια δολάρια) για να «βοηθήσει» την Οθωμανική Αυτοκρατορία να αποπληρώσει το τεράστιο εξωτερικό της χρέος.
Ο Σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση και δήλωσε ότι: «Δεν μπορώ να πουλήσω ούτε μια σπιθαμή γης, καθώς η γη αυτή δεν ανήκε σε μένα τον ίδιο προσωπικά αλλά στο μουσουλμανικό έθνος, που είχε χύσει το αίμα του για να την κατακτήσει και να την προστατεύσει.»
Η συνέχεια γνωστή. Ο Καράσο, πανίσχυρος εβραίος δικηγόρος από τη Θεσσαλονίκη και ηγετικό στέλεχος της επιτροπής των Νεοτούρκων «Ένωση και Πρόοδος», στάλθηκε στο παλάτι Γιλντίζ, για να ενημερώσει επίσημα τον Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ ότι η Εθνοσυνέλευση τον είχε καθαιρέσει. Η επιλογή του Καράσο θεωρήθηκε ως ιδιαίτερα ταπεινωτική, καθώς ένας Εβραίος ανακοίνωνε την παύση στον Χαλίφη των Μουσουλμάνων.
Στη Θεσσαλονίκη, την Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων όμως, πέρα από την εβραϊκή πλειοψηφία, κατοικούσε και μία ιδιαίτερη μειοψηφία οι Ντονμέδες. Πρόκειται για μια πανίσχυρη ομάδα «κρυπτο-Εβραίων», που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Όλα ξεκίνησαν τον 17ο αιώνα με τον Σαμπετάι Σεβί, έναν Εβραίο από τη Σμύρνη που αυτοανακηρύχθηκε Μεσσίας. Όταν ο Σουλτάνος τον ανάγκασε να διαλέξει ανάμεσα στο θάνατο και το Ισλάμ, ο Σεβί ασπάστηκε το Ισλάμ (1666). Οι οπαδοί του τον ακολούθησαν, δημιουργώντας μια κοινότητα που εξωτερικά εμφανίζονταν ως ευσεβείς Μουσουλμάνοι (πήγαιναν σε τζαμιά, είχαν μουσουλμανικά ονόματα) αλλά εσωτερικά διατηρούσαν τις δικές τους εβραϊκές/καμπαλιστικές παραδόσεις και δεν παντρεύονταν άτομα εκτός ομάδας. Η Θεσσαλονίκη έγινε το παγκόσμιο κέντρο τους. Ήταν η πιο προοδευτική και πλούσια τάξη της πόλης. Ίδρυσαν τα φημισμένα σχολεία Τερακί και Φεβζιγιέ. Το επιβλητικό Γενί Τζαμί (Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο) ήταν το τζαμί των Ντονμέδων. Πέρα από αυτά όμως οι Ντονμέδες υπήρξαν η κινητήρια δύναμη πίσω από το κίνημα των Νεότουρκων. Σε σχολείο Ντονμέδων φοίτησε και ο πατέρας της σύγχρονης Τουρκίας ο Κεμάλ Ατατούρκ. Δάσκαλός του ήταν ο Σέμσι Εφέντι (πραγματικό όνομα Σιμόν Ζβι) Ήταν ένα από τα πιο προοδευτικά και κοσμικά σχολεία της εποχής.
Με την Ανταλλαγή Πληθυσμών το 1923, οι Ντονμέδες θεωρήθηκαν Μουσουλμάνοι και αναγκάστηκαν να μεταβούν στην Τουρκία. Λόγω της ευρωπαϊκής τους μόρφωσης και της συμμετοχής τους σε τεκτονικές στοές αποτέλεσαν την απόλυτα εκσυγχρονιστική ελίτ της Τουρκίας, ειδικά κατά τη μετάβαση από την Αυτοκρατορία στη Δημοκρατία.. Η επιρροή τους ήταν δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με τον πληθυσμό τους. Στην πολιτική, υπήρξαν ο σκληρός πυρήνας των Νεότουρκων. Μετά το 1923, κατέλαβαν κρίσιμα πόστα στον κρατικό μηχανισμό του Ατατούρκ, προωθώντας τον κοσμικισμό (laiklik), τον περιορισμό του Ισλάμ και τον δυτικό τρόπο ζωής. Στην οικονομία ήταν η κυρίαρχη αστική τάξη. Ήλεγχαν το εμπόριο, τις τράπεζες και τη βιομηχανία. Στην παιδεία και τον πολιτισμό, ίδρυσαν τα πιο προοδευτικά σχολεία και πανεπιστήμια (όπως το Işık Üniversitesi), διαμορφώνοντας τη διανοητική και καλλιτεχνική ελίτ της χώρας. Ήταν η «Αόρατη Ελίτ». Λόγω της μυστικότητας της κοινότητας, η παρουσία τους στην κορυφή της πυραμίδας τροφοδότησε πολλές θεωρίες. Για δεκαετίες, το να ανήκει κανείς στους Ντονμέδες σήμαινε πρόσβαση σε κλειστά δίκτυα εξουσίας που καθόριζαν την τύχη της Τουρκίας.
Ο πρωταγωνιστικός ρόλος των Εβραίων στη δημιουργία και τον έλεγχο της σύγχρονης Τουρκίας κορυφώνεται τη δεκαετία του 1930. Η πρόσκληση Γερμανοεβραίων επιστημόνων από τον Ατατούρκ εκείνη την περίοδο αποτελεί μια από τις πιο στρατηγικές κινήσεις στην ιστορία της σύγχρονης Τουρκίας. Όταν ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία το 1933 και άρχισε τις διώξεις κατά των Εβραίων ακαδημαϊκών, λέγεται ότι ο Άλμπερτ Αϊνστάιν έγραψε επιστολή στον Τούρκο πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού, ζητώντας καταφύγιο για τους συναδέλφους του. Ο Ατατούρκ είδε μια χρυσή ευκαιρία να επιταχύνει τη μεταρρύθμιση του Πανεπιστημίου στην Κωνσταντινούπολη. Προσκάλεσε περίπου 190 κορυφαίους επιστήμονες, οι περισσότεροι γερμανοεβραίοι. Τους πρόσφερε υψηλούς μισθούς, την καλύτερη δυνατή υποδομή και την ελευθερία να διδάσκουν στη γλώσσα τους (με την υποχρέωση να μεταφράζονται τα συγγράμματά τους στα τουρκικά εντός λίγων ετών).
Αυτοί οι επιστήμονες μεταμόρφωσαν το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης σε ένα από τα κορυφαία παγκοσμίως εκείνη την εποχή. Ο Ernst Eduard Hirsch «πατέρας» του σύγχρονου τουρκικού εμπορικού δικαίου, εισήγαγε σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας στη Νομική Σχολή. Ο Fritz Neumark συνέβαλε καθοριστικά στην αναδιοργάνωση των οικονομικών σπουδών και στη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος. Ο Gerhard Kessler ίδρυσε το πρώτο εργατικό σωματείο και βοήθησε στην ανάπτυξη της κοινωνικής πολιτικής. Ο Rudolf Nissen διετέλεσε διευθυντής της χειρουργικής κλινικής στην Κωνσταντινούπολη και εισήγαγε σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές. Ο Alfred Kantorowicz θεωρείται ο ιδρυτής της τουρκικής οδοντιατρικής, δίνοντας έμφαση στην προληπτική φροντίδα και τη σχολική οδοντιατρική. Ο Curt Heilbronn ίδρυσε τον Βοτανικό Κήπο της Κωνσταντινούπολης και εισήγαγε τη σύγχρονη έρευνα στη φυτική γενετική. Ο Erwin Finlay Freundlich ίδρυσε το πρώτο αστεροσκοπείο στην και συνέγραψε το πρώτο τουρκικό εγχειρίδιο αστρονομίας. Ο Paul Hindemith βοήθησε στην ίδρυση του Κρατικού Ωδείου της Άγκυρας. Οι Bruno Taut και Clemens Holzmeister σχεδίασαν εμβληματικά κυβερνητικά κτήρια στην Άγκυρα, συμπεριλαμβανομένης της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, εισάγοντας το κίνημα του μοντερνισμού.
Ο Ερντογάν έκανε το λάθος να επιλέξει να διαγράψει αυτή την άγνωστη εβραϊκή πλευρά της σύγχρονης Τουρκίας και να την ξανακάνει μουσουλμανική χώρα. Αναμένουμε…
