Η ισπανική Βουλή απέρριψε με 178 ψήφους κατά και 172 υπέρ χωρίς αποχές το πρώτο κυβερνητικό διάταγμα για τη στέγαση, προκαλώντας πολιτικό πλήγμα στον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ.
Λίγο πριν από την ψηφοφορία, ο Σάντσεθ είχε καλέσει τους βουλευτές να «αφήσουν στην άκρη τις πολιτικές σκοπιμότητες».
Η απόρριψη αφορούσε σε μέτρα που θα παρέτειναν έως το 2030 την αναστολή εξώσεων για ευάλωτους ενοικιαστές. Η αριστερή κυβέρνηση επιδίωκε να απαντήσει στην έντονη κοινωνική πίεση για την ακρίβεια στην κατοικία και στην αυξανόμενη δυσκολία πρόσβασης σε προσιτές ενοικιαζόμενες κατοικίες.
Έξω από το Κοινοβούλιο, εκατοντάδες διαδηλωτές αντέδρασαν αμέσως μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος. «Ντροπή!» φώναζαν ενώ ζητούσαν «γενική απεργία».
Η στάση του Junts και η κοινοβουλευτική ήττα
Η Βουλή κλήθηκε να αποφασίσει για δύο κυβερνητικά διατάγματα σχετικά με τη στέγαση, την ώρα που η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με κύμα διαμαρτυριών. Η πρόταση για την προστασία των ευάλωτων ενοικιαστών συνδέθηκε και με την έξωση της 87χρονης κατοίκου της Μαδρίτης, Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, που είχε προκαλέσει έντονη δημόσια οργή.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και έχασε τη στήριξη του καταλανικού Junts λίγες ώρες πριν από την ψηφοφορία. Το κόμμα, που κατά περίπτωση έχει στηρίξει την κυβέρνηση Σάντσεθ, ανακοίνωσε αργά το βράδυ της Πέμπτης ότι ζητά την απόσυρση και επαναδιατύπωση του σχεδίου.
Το Junts υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο, όπως είχε κατατεθεί, θα «μείωνε την προσφορά ενοικιαζόμενων κατοικιών και θα αύξανε τις τιμές». Η κυβέρνηση επιχείρησε έως την τελευταία στιγμή να μεταβάλει τη στάση του καταλανικού κόμματος.
Η υπουργός Στέγασης της Ισπανίας, Ισαμπέλ Ροντρίγκεζ, δήλωσε στο Κοινοβούλιο πριν από την ψηφοφορία: «Υπάρχει μια πολύ ευρεία συναίνεση σχετικά με το ποιες είναι οι λύσεις για το έργο». Παράλληλα, απευθύνθηκε στους Junts, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο ενσωμάτωνε το «90%» των αιτημάτων τους.
Τα μέτρα για ενοίκια, εξώσεις και βραχυχρόνιες μισθώσεις
Το απορριφθέν πακέτο περιλάμβανε φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που θα μείωναν τα ενοίκια, προσωρινούς περιορισμούς στις αγορές ακινήτων από επενδυτικά κεφάλαια και ρυθμίσεις, μαζί με φορολογικά μέτρα, για τις βραχυχρόνιες τουριστικές μισθώσεις.
Οι επικριτές αποκαλούν τα επενδυτικά κεφάλαια «funds-γύπες». Ενώσεις του κλάδου ακινήτων και οργανώσεις ιδιοκτητών είχαν ασκήσει πίεση στο Junts, υποστηρίζοντας ότι η νομοθεσία ήταν άδικη και θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες στην αγορά κατοικίας.
Κατά τους επικριτές του σχεδίου, οι διατάξεις ενδέχεται να περιόριζαν προσωρινά την πίεση σε ενοικιαστές με ενεργά συμβόλαια, χωρίς όμως να διευκολύνουν ουσιαστικά την εύρεση νέας κατοικίας για όσους αναζητούν σπίτι.
Η στεγαστική κρίση συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα προβλήματα για τους πολίτες στην Ισπανία, ιδιαίτερα για νέους με χαμηλούς μισθούς. Η αύξηση των ενοικίων αποδίδεται στην τουριστική πίεση, στην άφιξη μεταναστών, στις αγορές από εύπορους ξένους και στην περιορισμένη διαθεσιμότητα δημόσιας κατοικίας.
Πολιτική πίεση στον Πέδρο Σάντσεθ
Η κοινοβουλευτική ήττα προκάλεσε αιτήματα για πρόωρες εκλογές από το εσωτερικό του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Το κόμμα βρίσκεται υπό πίεση λόγω της μεταναστευτικής κρίσης και υποθέσεων διαφθοράς, ενώ αναζητεί ζήτημα που θα μπορούσε να κινητοποιήσει την εκλογική του βάση.
Αναλυτές εκτίμησαν ότι η απόφαση του Junts ίσως δεν συνδέεται αποκλειστικά με το περιεχόμενο του στεγαστικού νομοσχεδίου. Το καταλανικό κόμμα, που υποστηρίζει την ανεξαρτησία της Καταλονίας, επιδιώκει εδώ και καιρό την επιστροφή του ηγέτη του, Κάρλες Πουτζδεμόν, από την εξορία.
Ο Πουτζδεμόν βρίσκεται στο Βέλγιο από το 2017, όταν έφυγε για να αποφύγει τη σύλληψη μετά την ηγεσία του στην προσπάθεια για την ανεξαρτησία της Καταλονίας. Ο Σάντσεθ, που αντιμετωπίζει εκλογές την επόμενη χρονιά, επέκρινε το Junts για τη στάση του.
Σε ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση κατέταξε το Junts μαζί με τη συντηρητική αντιπολίτευση και το ακροδεξιό Vox, υποστηρίζοντας ότι ήρθε η ώρα να «δείξουν το πραγματικό τους πρόσωπο».
